Kiralanan TUGS'a kayıtlı geminin navlun taşımacılığı kapsamında kiralanmasının vergilendirilmesi hk.

Kiralanan TUGS'a kayıtlı geminin navlun taşımacılığı

kapsamında kiralanmasının vergilendirilmesi hk.

Kanun Numarası

3065

Kanun

KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU

Özelge No

E-39044742-130[Özelge]-1130488

Özelge Tarihi

09.09.2025

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları KDV-ÖTV Grup Müdürlüğü

Sayı: E-39044742-130[Özelge]-1130488

Kiralanan TUGS'a kayıtlı

geminin navlun

Konu : taşımacılığı kapsamında

kiralanmasının

vergilendirilmesi

ilgi: a) .... tarih ve ....evrak kayıt numaralı özelge talep formunuz.

09.09.2025

b)... tarih ve.....evrak kayıt numaralı özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formlarında, ulusal ve uluslararası navlun taşımacılığı

yapan denizcilik şirketleri ile yaptığınız "Bareboat (Çıplak Kira) Esaslı Kira

Sözleşmeleri"ne istinaden TUGS'a kayıtlı gemileri kiraladığınız ve kiralamış olduğunuz

gemiler ile kaptan ve tayfaları Şirketiniz tarafından tayin edilecek şekilde.... A.Ş. ile

Şirketiniz arasında düzenlenen "Zaman Esaslı Kira Sözleşmeleri"ne istinaden navlun

taşımacılığı yaptığınız belirtilerek, taşıma hizmetine uygulanacak katma değer

vergisi (KDV) oranı ve kurumlar vergisi istisnası hususlarında Başkanlığımız görüşü

talep edilmektedir.

KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Safi kurum kazancı" başlıklı 6 ncı

maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri

safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde Gelir

Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme

bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde ise bilanço esasına göre ticari

kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki

değerleri arasındaki müspet fark olduğu; bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce

işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen

değerlerin ise farka ilave olunacağı; ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi

sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41

inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanununun 2 nci maddesinde,

bu Kanunda geçen gemi kavramının kabotaj ve/veya kabotaj harici sularda ticari

amaçla kullanılan her türlü yük, yolcu ve açık deniz balıkçı gemileri ile özel maksatlı

ve özel yapılı gemileri ifade ettiği; 12 nci maddesinde ise bu Kanun uyarınca

oluşturulan Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemilerin ve yatların

işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançların, gelir ve kurumlar vergileriyle

fonlardan istisna olduğu hüküm altına alınmıştır.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı

gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilecek kazançlara ilişkin istisna ile ilgili

açıklamaların yer aldığı "5.12.1.1. Yasal düzenleme ve istisnanın kapsamı" başlıklı

bölümünde;

"4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 5266 sayılı Kanunun 3 üncü

maddesiyle değişik 12 nci maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanun uyarınca

oluşturulan Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemilerin ve yatların

işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar, gelir ve kurumlar vergileriyle

fonlardan istisnadır." hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre, 4490 sayılı Kanunla oluşturulan Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı

gemilerin ve yatların işletilmesinden elde edilen kazançlar, faaliyetin gelir vergisi

mükelleflerince (dar mükellefler dahil) yapılması halinde gelir vergisinden, kurumlar

vergisi mükelleflerince (dar mükellefler dahil) yapılması halinde kurumlar

vergisinden; Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemilerin devrinden elde edilecek

kazançlar da gelir ve kurumlar vergisinden istisna olacaktır.

Bu istisna, gerçek ve tüzel kişilerin Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıt ettirdikleri

gemilerin ve yatların işletilmesinden ve devrinden elde ettikleri kazançları ile

sınırlıdır. Ancak, Türkiye'de inşa edilen gemi ve yatlardan anılan Sicile kayıtlı olanların

işletilip işletilmediğine bakılmaksızın devrinden elde edilen kazançlar da istisna

kapsamında değerlendirilecektir...." açıklaması,

Tebliğin "5.12.1.6. Time-charter işletmeciliği" başlıklı alt bölümünde ise;

"Deniz taşımacılığında, zamana veya yüke bağlı olarak geminin tamamını veya bir

kısmını taşıtana tahsis etmek suretiyle yük ve eşya taşıma taahhüt sözleşmeleri

kapsamında yapılan "Time-Charter İşletmeciliği" gemi işletmeciliği faaliyeti

kapsamında değerlendirileceğinden, söz konusu faaliyetlerden elde edilen

kazançların kurumlar vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir.

Ancak, uluslararası gemi siciline kayıtlı gemilerin zamana ve yüke bağlı olmaksızın

doğrudan kiraya verilmesi durumunda gemi işletmeciliği faaliyetinden söz

edilemeyeceğinden elde edilen kira gelirine istisna uygulanmayacağı tabiidir."

açıklamaları yer almaktadır.

Gemi kiralama hizmetleri iki şekilde yapılabilmektedir.

1-Gemi Kira Sözleşmesi

2-Navlun (Time Charter) Sözleşmesi

Navlun sözleşmesinde, taşımayı taahhüt eden asıl taşıyıcı firmaya, taşıma işi

şeklinde bir hizmet verilmekte ve gemi asıl taşıyıcıya kiralanmamaktadır. Geminin

bir dolumu yu dd tamami yukun beii ar sare içinde taşinmasiięin tansis edlldigh

için time charter sözleşmelerinde bedel, belirli bir yükün taşınması karşılığı olarak

değil, yükün belirli bir süre içinde taşınması karşılığı olarak belirlenmektedir. Bu

açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, burada geminin kiralanması değil, taşımanın

taahhüdü söz konusudur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1119 uncu maddesinde; gemi kira sözleşmesi,

kiraya verenin belirli bir süre için geminin kullanılmasını, kira bedeli karşılığında

kiracıya bırakmayı üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmış olup müteakip

maddelerde kiracının gemiyi tahsis amacına uygun olarak sözleşme hükümleri

çerçevesinde dilediği gibi kullanabileceği, gemi adamlarının çalıştırılmasından

doğan bütün borç ve yükümlülüklerin kiracıya ait olduğu hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, Türk Uluslararası Gemi Sicili Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde ise; "Çıplak

Kiralama (Bareboat): Bir ülke bayrağındaki geminin, bir donatan/işletici

sorumluluğunda başka bir ülke bayrağına geçici bir süre ile geçmesini sağlayan,

geminin giderinin kimin tarafından hangi ölçüde kiralanacağı özel anlaşmalara tabi

olan kiralamayı ifade eder." açıklaması yapılmış olup aynı Yönetmelikte çıplak

kiralama kapsamındaki gemilerin ve yatların TUGS'ye tescil edilemeyeceği

belirtilmiştir.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olan gemilerin

özelge talep formu ekinde yer alan "Zaman Esaslı Kira Sözleşmesine" göre ..... A.ş.ye

devredilmesi (kiralanması), time charter işletmeciliği kapsamında gemi işletme

faaliyeti olarak değerlendirileceğinden söz konusu istisnadan şirketiniz tarafından

yararlanılması mümkün bulunmaktadır.

KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

Mal teslimi ve hizmet ifalarına uygulanan KDV oranları, 3065 sayılı KDV Kanuununu

28 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak maddede yer alan sınırlar dahilinde,

700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişmeden önce Bakanlar Kurulu,

değişiklik sonrasında ise Cumhurbaşkanı tarafından belirlenmektedir.

Bu kapsamda KDV oranları, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki (1)

sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1, (II) sayılı listede yer alan teslim ve

hizmetler için %8, bu listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler için %18 olarak

uygulanmakta iken, 7/7/2023 tarihli ve 32241 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak

10/7/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile (II) sayılı

listede yer alan teslim ve hizmetler için bu oran %10, ilgili listelerde yer almayan

vergiye tabi işlemler için %20 olarak belirlenmiş; (I) sayılı listede yer alan teslim ve

hizmetlere uygulanacak KDV oranında ise herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.

Söz konusu BKK eki (I) sayılı listenin "B) DİĞER MAL VE HİZMETLER" bölümünün 15 inci

sırasında; "3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin birinci

fıkrasının (a) bendi uyarınca teslimleri katma değer vergisinden istisna olan

araçların, faaliyetleri kısmen veya tamamen bu araçların kiralanması veya çeşitli

şekillerde işletilmesi olan mükelleflere kiralanması ..." sayılmak suretiyle bu hizmetin

%1 oranında vergiye tabi tutulması öngörülmüştür.

Bu çerçevede, BKK eki (1) sayılılistenin "B) DİĞER MAL VE HİZMETLER" bölümünün 15 inci

sırası uyarınca bir araç kiralama hizmetinin %1 oranında KDV'ye tabi olabilmesi için;

1) Kiralama sözleşmesinin konusunun, KDV Kanununun 13 üncü maddesinin birinci

fıkrasının (a) bendi uyarınca teslimi KDV'den istisna olan bir araç olması,

2) Kiralamanın, faaliyetleri kısmen veya tamamen bu araçların kiralanması veya

çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere yapılması,

3) Yapılan işlemin bir kiralama işlemi olması

şartlarının topluca sağlanması gerekmektedir.

Buna göre, .... A.Ş. ile şirketiniz arasında imzalanan, zamana ve yüke bağlı kiralama

taahhüdünü içeren "Zaman Esaslı Kira Sözleşmesi" kapsamındaki faaliyetleriniz

"Time-Charter İşletmeciliği" olarak değerlendirileceğinden, 2007/13033 sayılı BKK eki

(I) sayılı listenin "B) DİĞER MAL VE HİZMETLER" bölümünün 15 inci sırası kapsamında

kabul edilmesi mümkün olmayan söz konusu faaliyete ilişkin bedelin tamamı

üzerinden genel oranda (10/7/2023 tarihinden önce %18, bu tarih itibarıyla %20

oranında) KDV hesaplanması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.