Kırsal Yerleşik Alanda Yapılacak İnşaatta Belediye Gelirleri Kanunu Uygulaması
Kırsal Yerleşik Alanda Yapılacak İnşaatta Belediye
Gelirleri Kanunu Uygulaması
Kanun Numarası
2464
Kanun
BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU
Özelge No
90792880-175.02[2022/15]-429227
Özelge Tarihi
20.09.2022
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: E-90792880-175.02[2022/15]-429227
Kırsal Yerleşik Alanda Yapılacak
Konu: İnşaatta Belediye Gelirleri Kanunu
Uygulaması
21.09.2022
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, ... Büyükşehir Belediye
Meclisinin ... tarih ve ... sayılı Kararı uyarınca "kırsal yerleşik alan" olarak ilan edilen
alana yapildcak inşaalm 2464 saym Beledlye Gelnem kanunu uyannca ainacak
harçlardan, harcamalara katılma paylarından ve imar durum harcından muaf olup
olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Ek 1 inci maddesinde, belediye sınırları ve
mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatının (ilave ve tadiller dahil),
inşaat veya tadilat ruhsatının alınmasında Ek Madde 6'da yer alan tarifede
gösterilen nispet ve hadlerde bina inşaat harcına tabi olduğu; 79 uncu maddesinde,
belediyeler ve belediyelere bağlı müesseselerden istenecek her türlü kayıt
suretleriyle gayrimenkullerle ilgili harita plan ve krokilerin suretlerinin kayıt ve suret
harcına tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 80 inci maddesinde,
"İmar mevzuatı gereğince aşağıda belirtilen harçlar belediyece tahsil olunur.
a) Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde İmar Kanununa göre ilk kez yapılan
veya istek üzerine gerçekleştirilen müteakip parselasyon işlemleri "Parselasyon
Harcına" (teşvik belgesini haiz organize sanayi bölgeleri hariç olmak üzere),
b) Verilecek ifraz ve tevhit kararları "İfraz ve Tevhit Harcına",
c) Proje tasdik işlemleri "Plan ve Proje Tasdik Harcına",
d) Zemin ve yol kanal açma izni verilmesi, yapım ve yıkım artığı malzeme ile toprak
KAZISIMI LaşImmasinçin belediyelerce ostenimesi ve bu yenenh tƏsviyesi zemi
Açma İzni ve Toprak Hafriyatı Harcına",
f) Yapı kullanma izni verilmesi işleri "Yapı Kullanma İzni Harcına" tabidir." hükmü yer
almaktadır.
Aynı Kanunun 86 ila 94 üncü maddelerinde ise harcamalara katılma paylarına ilişkin
hükümler düzenlenmiş olup 86 ncı maddesinde yol harcamalarına katılma payı, 87
nci maddesinde kanalizasyon harcamalarına katılma payı, 88 inci maddesinde ise
su tesisleri harcamalarına katılma payı düzenlenerek, 91 inci maddesinde
harcamalara katılma paylarının tahakkukunun, işler hangi ihale usulü ile yapılmış
olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmuş olmasından
sonra yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
2464 sayılı Kanunun 97 nci maddesinde ise belediyelerin, bu Kanunda harç veya
katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her
türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya
yetkili oldukları belirtilmiş ve belediyeye tekel olarak verilmiş işlerin kendi özel
hükümlerine tabi olacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 16/10/2020 tarihli ve 7254 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 10 uncu
maddesiyle 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa eklenen ek 3 üncü maddede,
"Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları
içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye
hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate
alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin karari ve teklifi üzerine büyükşehir belediye
meclisinin en geç doksan gün içinde alacağı karar ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı
tespit edilen mahalleler, kırsal mahalle kabul edilir. Bu belirlemenin mahalle
düzeyinde yapılması esastır. Ancak; tamamı kırsal mahalle olarak tespit edilmeyen
diğer mahallelerde de on bin metrekareden az olmamak kaydıyla kırsal yerleşik alan
belirlenebilir. Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan vasfı bu fıkrada belirtilen usulle
kaldırılabilir.
Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerde; gelir vergisinden
muaf esnaf ile basit usulde gelir vergisine tabi mükellefler tarafından bizzat işyeri
olarak kullanılan bina, arsa ve araziler ile mesken amaçlı kullanılan binalar ve zirai
istihsalde kullanılan bina, arsa ve araziler 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanununa göre alınması gereken emlak vergisinden muaftır. Bu yerlerde, ticari, sınai
ve turistik faaliyetlerde kullanılan bina, arsa ve araziler için emlak vergisi %50
indirimli uygulanır. Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerde,
26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken
bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçlar alınmaz; anılan Kanuna göre alınması
gereken diğer vergi, harç ve harcamalara katılma payları %50 indirimli uygulanır. Bu
yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret en düşük tarifenin işyerleri için
%50'sini, konutlar için %25'ini geçmeyecek şekilde belirlenir. 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için
bu fıkrada belirtilen muafiyet ve indirimler uygulanmaz.
..."hükmü yer almaktadır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanarak 15/4/2021 tarihli
ve 31455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan
Yönetmeliğinde,
"MADDE 8 -(1) Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alanın ilanı sonrasında bunlarla ilgili
uygulamalar, ilgili büyükşehir belediye meclisi kararının verildiği yılı takip eden
takvim yılının başından itibaren başlar.
(2) Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alanlar ile ilgili uygulamalar, 6 ncı maddedeki
usule göre yapılacak çıkarılma işlemine ilişkin ilgili büyükşehir belediye meclisi
kararının verildiği yılın sonuna kadar devam eder.
Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alanlara tanınan muafiyetler
MADDE 9- (1) Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerde;
b) 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması
gereken bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçlardan,
muaftır.
Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alanlara tanınan indirimler
MADDE 10 - (1) Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerde;
b) 2464 sayılı Kanun uyarınca alınması gereken vergi, harç (bina inşaat harcı ile
imarla ilgili harçlar hariç) ve harcamalara katılma payları %50,
indirimli uygulanır.
Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alanlarda uygulanmayacak muafiyetler ve
indirimler
MADDE 11 - (1) Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerde,
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter
tutan (sadece hasilat defteri tutan yabancı nakliyat kurumları dâhil) mükellefler, 9
uncu ve 10 uncu тaddelerde belirtilen muafiyet ve indirimlerden yararlanamazlar.
(2) Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan uygulamasında muafiyet ve indirimlerin
başlaması ve son bulmasında, 213 sayılı Kanuna göre bilanço esasına göre defter
tutma yükümlülüğünün başladığı ve son bulduğu tarihler dikkate alınır."
denilmektedir.
Buna göre, büyükşehir belediye meclisinin aldığı karar ile "kırsal mahalle" veya "kırsal
yerleşik alan" olarak belirlenen yerlerde, büyükşehir belediye meclisi kararının
verildiği yılı takip eden takvim yılından itibaren 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu
uyarınca alınması gereken bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçlar alınmayacak
olup, anılan Kanuna göre alınması gereken diğer vergi, harç ve harcamalara
katılma paylarının %50 indirimli uygulanması gerekmektedir. Ancak, 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için bahse konu
muafiyet ve indirimler uygulanmayacaktır.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalara göre, "kırsal yerleşik alan"ın ... Büyükşehir
Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı Kararı ile belirlendiği dikkate alındığında; bina
inşaatının kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerde bulunması ve 213 sayılı Kanun
uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellef olmamanız durumunda,
1/1/2023 tarihinden itibaren 2464 sayılı Kanun uyarınca alınacak olan bina inşaat
harcı ile imarla ilgili harçların alınmaması, anılan Kanuna göre alınması gereken
diğer vergi, harç ve harcamalara katılma paylarının ise %50 indirimli olarak
uygulanması gerekmektedir.
Bununla birlikte, 2464 sayılı Kanunda "imar durum harcı" adı altında bir harç
düzenlenmemekte olup, söz konusu tutarın 2464 sayılı Kanunun 97 nci maddesinde
belirtildiği şekilde belirlenen bir ücret olması halinde anılan Kanunda belediyelerce
alınan ücretlere ilişkin herhangi bir muafiyet veya istisna hükmüne yer
verilmediğinden bahse konu ücrete ilişkin muafiyet veya istisna uygulaması
mümkün değildir.
Öte yandan, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe
Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesinin birinci fikrasında, "Aydın, Balıkesir,
Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ,
Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla
büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine
dönüştürülmüştür.", üçüncü fıkrasında "Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı
ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği
kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak
bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır."; geçici 1 inci maddesinin
onbeşinci fıkrasında ise "Bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde, bu fıkranın
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanununa göre alınması gereken emlak vergisi ile 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı
Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım payları
31/12/2022 tarihine kadar (bu tarih dâhil) alınmaz ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi, 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi ile beşinci bendi, 66 ncı maddesinin birinci
fıkrasının beşinci bendi hükümleri 31/12/2022 (bu tarih dâhil) tarihine kadar
uygulanmaya devam edilir. Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret
31/
şekilde belirlenir." hükümleri yer almaktadır.
Buna göre, bahse konu alanın 6360 sayılı Kanun kapsamında köy tüzel kişiliği
kaldırılarak mahalleye dönüşen yerlerden olması durumunda, bu alanla ilgili olarak
anılan Kanunun geçici 1 inci maddesinin onbeşinci fıkrasında öngörülen muafiyet ve
indirimlerin 31/12/2022 tarihine kadar uygulanacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak
verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış
bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,
bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası
kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.