Kısmi bölünmenin Kurumlar Vergisi açısından değerlendirilmesi hk.

Özelge: Kısmi bölünmenin Kurumlar Vergisi açısından
değerlendirilmesi hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 19-283
Tarih: 
27/07/2010
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 19-283 27/07/2010
Konu : Kısmi bölünmenin Kurumlar Vergisi açısından  
değerlendirilmesi
 
 
İlgide kayıtlı özelge talep formuyla, ....... tarihinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF)
tarafından yapılan ihale sonucu Şirketinizin ........'nü almaya hak kazandığı ve ihale bedelinin
şartnameye uygun şekilde 22/04/2008 tarihinde 1.100.000.000.-ABD Doları olarak TMSF'ye
ödendiği, müteakiben 24/04/2008 tarihinde devir-teslim anlaşması imzalanmak suretiyle ...........'ne
dahil iktisadi kıymetlerin Şirketinize intikal ettiği, satın alınan söz konusu Bütünlük içinde birden
fazla üretim ve hizmet işletmesine ait iktisadi kıymet bulunduğu, Bütünlüğün TMSF tarafından
oluşturulması öncesinde, başta televizyon ve gazete olmak üzere, Bütünlük bünyesindeki
faaliyetlerin ayrı şirketler tarafından icra edildiği, ihale sonrasında, gerek mevzuat gerekse ticari ve
operasyonel genellikler göz önünde bulundurularak, anılan Bütünlük içinde yer alan üretim veya
hizmet işletmelerine ait kıymetlerin Şirketiniz bilançosunda tutularak Şirketiniz ile benzer ortaklık
yapısına sahip şirketlere kiralandığı, söz konusu yapının, kurumsallaşma adına, üretim ve hizmet
işletmelerinin kısmi bölünme yoluyla mevcut kiracı şirketlere aktarılmasının düşünüldüğü
belirtilerek, bu durumun Kurumlar Vergisi Kanunu açısından değerlendirilmesi ve konuya ilişkin
Başkanlığımız görüşlerinin bildirilmesi talep edilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde; "Kısmî bölünme:
Tam mükellef bir sermaye şirketinin veya sermaye şirketi niteliğindeki bir yabancı kurumun
Türkiye'deki iş yeri veya daimî temsilcisinin bilânçosunda yer alan taşınmazlar ile en az iki tam yıl
süreyle elde tutulan iştirak hisseleri ya da sahip oldukları üretim veya hizmet işletmelerinin bir veya
birkaçını kayıtlı değerleri üzerinden aynî sermaye olarak mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef
bir sermaye şirketine devretmesi, bu Kanunun uygulanmasında kısmî bölünme hükmündedir.
Ancak, üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin
devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmî bölünmede
devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi
doğrudan bu şirketin ortaklarına da verilebilir. Taşınmaz ve iştirak hisselerinin bu bent kapsamında
devrinde, devralan şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen
taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Ayrıca, söz konusu 19. maddenin 4. fıkrası hükmü gereğince, bu maddeye göre yapılacak
bölünmelerde, aktifi ve pasifi düzenleyici hesapların,ilgili olduğu aktif veya pasif hesapla birlikte
devrolunma zorunluluğu bulunmaktadır.
Diğer taraftan, anılan Kanunun "Devir, bölünme ve hisse değişimi hallerinde vergilendirme" başlıklı
20. maddesinin 3. fıkrasıyla, Kanunun 19. maddesinin 3. fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen
işlemlerden doğan kârların hesaplanmayacağı ve vergilendirilmeyeceği, 19. maddenin 3. fıkrasının
(b) bendine göre gerçekleştirilen kısmî bölünme işlemlerinde, bölünen kurumun bölünme tarihine
kadar tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarından bölünen kurumun varlıklarını devralankurumların, devraldıkları varlıkların emsal bedeli ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu oldukları
hüküm altına alınmıştır.
Resmi Gazete'nin 03/04/2007 tarihli ve 26482 sayılı nüshasında yayımlanan 1 seri numaralı
Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "19.2.2" bölümü ve bu bölümün alt ayrımları ile devir ve
bölünmeye ilişkin ortak hususların ele alındığı "19.3" bölümü ve bu bölümün alt ayrımlarında da
konuyla ilgili ayrıntılı açıklamalarda bulunulmuştur.
Anılan Tebliğin "19.2.2.1.3. Üretim ve hizmet işletmelerinin belli bir kısmının kısmi bölünmeye konu
edilmesi" başlıklı ayrımında yer alan açıklamalar;
"Üretim ve hizmet işletmelerinin belli bir kısmının sermaye şirketlerine ayni sermaye olarak
konulması mümkün olmayıp işletme bütünlüğünün korunması gerekmektedir.
Örneğin; kısmi bölünme kapsamında bir şirketin cam işletmesini devrederken bu işletmeye ait
makine, taşınmaz ve hammadde kalemlerinin tamamını devretmesi gerekmektedir. Cam işletmesine
ait üç üretim bandının bulunması halinde ise bunların birbirinden bağımsız olarak ticari faaliyeti
devam ettirebilecek niteliği haiz olması halinde, bu üretim bantlarının sadece ikisinin kısmi
bölünme kapsamında diğer işletmeye devredilmesi, bir adet üretim bandının cam işletmesinde
bırakılması mümkün olup bu üretim bantlarında kullanılan makinelerin bir kısmının devredilmesi
bir kısmının ise işletmede bırakılması söz konusu olamayacaktır.
Tek bir üretim veya hizmet işletmesi bulunan kurumun, taşınmazlar ve iştirak hisselerini kısmi
bölünmeye konu etmesi mümkün olup anılan işletmeyi ise kısmi bölünme kapsamında devretmesi
mümkün değildir.
Birbirinden ayrı varlık ifade eden ve birbirinden ayrı olarak bir ticari faaliyeti devam ettirebilecek
nitelikte olan varlıklardan oluşan işletmelerin, bu varlıkları kısmi bölünmeye konu edilebilecektir.
 
Örneğin; iplik ve kumaş üretiminden konfeksiyon imalatına kadar tüm aşamaları ihtiva eden üretim
işletmesinin, iplik veya kumaş üretimi ya da konfeksiyon imalatına ait bölümlerinin ayrı ayrı
bölünebilmesi mümkünken, kumaş üretimine ilişkin kasarlama veya apre bölümlerinin kısmi
bölünmeye konu edilmesi mümkün olmayacaktır."
şeklindedir.
Bu açıklamalar çerçevesinde, Şirketinizce satın alınan ve Şirketiniz bilançosunda yer alan
"............"nün içinde olmakla birlikte, ayrı ayrı şirketler bünyesinde faaliyet gösterebilecek ve
birbirinden ayrı olarak bir ticari faaliyeti devam ettirebilecek nitelikteki üretim ve hizmet
işletmelerinin her birinin, yukarıda yer verilen hükümler ve açıklamalar çerçevesinde kısmî
bölünme kapsamında kiracı şirketlere ayni sermaye olarak konulabilmesi mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
  Vergi Dairesi Başkanı a.
Grup Müdürü V.
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiillerinizdolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.