Kızına bakmakla yükümlü olduğuna dair aile durum bildirimi ile beyanda bulunan ancak boşandığına dair mahkeme kararını ibraz etmeyen çalışanın asgari
Özelge: Kızına bakmakla yükümlü olduğuna dair aile durum
bildirimi ile beyanda bulunan ancak boşandığına dair
mahkeme kararını ibraz etmeyen çalışanın asgari geçim
indiriminden yararlanıp yararlanmayacağı hk.
Sayı:
17192610-120[ÖZG-2012-216]-88
Tarih:
28/02/2013
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BURSA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
( Mükellef Hizmetleri Gelir Grup Müdürlüğü )
Sayı : 17192610-120[ÖZG-2012-216]-88 28/02/2013
Konu : Kızına bakmakla yükümlü olduğuna dair aile durum
bildirimi ile beyanda bulunan ancak boşandığına dair
mahkeme kararını ibraz etmeyen çalışanın asgari geçim
indiriminden yararlanıp yararlanmayacağı
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin tetkikinden, personeliniz ...'in kızı ...'e
bakmakla yükümlü olduğunu 08/08/2008 tarihli aile durum bildirimi ile beyan ettiği, ancak adı
geçenin boşandığına dair mahkeme ilamını ibraz etmemesi durumunda asgari geçim indirimi
ödenmesi gerekip gerekmediği konusunda bilgi istenildiği anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesinde; " Ücretin gerçek usulde
vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi uygulanır.
Asgari geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi
kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının;
mükellefin kendisi için % 50'si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10'u,
çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5 diğer çocuklar için % 5'idir.
Gelirin kısmi döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet
eden indirim tutarları esas alınır. Asgari geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103
üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranın çarpılmasıyla
bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır. Mahsup edilecek kısmın
fazla olması halinde iade yapılmaz.
İndirimin uygulanmasında "çocuk" tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından
bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle
birlikte oturanlar dahil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları, "eş" tabiri ise,
aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder.
İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medeni hali ve aile
durumu esas alınır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret
geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin
gelirine uygulanır. Boşananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı
dikkate alınır." hükmüne yer verilmiştir.
Konu ile ilgili olarak yayımlanan 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "Medeni
Durum ve Eşin Gelirinin Olmadığının Tespiti" başlıklı 6 ncı bölümünde; "Ücretliler, medeni
durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında Tebliğ ekinde yer alan "Aile
Durumu Bildirimi" (EK:1) ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir
değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverene bir ayiçerisinde bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu
değişikliğin işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eşlerin her ikisinin de ücretli
olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil
edilecektir.
Bu uygulamada eşin çalışmadığı ve herhangi bir gelirinin olmadığına ilişkin olarak (aksi
tespit edilmediği sürece) ücretlinin beyanı yeterli olacaktır.
Sadece ücret geliri elde eden eş, "çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş" kapsamında
değerlendirilmeyecektir. Bunlar dışındakiler ise çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş
kapsamında değerlendirilecek olup, münhasıran emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir
geliri olmayan eş olarak kabul edilecektir." açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıdaki hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, çocuklar için asgari geçim indiriminden
boşanan eşlerden her ikisinin de çalışması durumunda, nafakaya hükmedilen eş yararlanacaktır.
Buna göre; ..., kızı ...'e bakmakla yükümlü olduğunu "Aile durum bildirimi" ile 08.08.2008
tarihinde Kurumunuza beyan ettiği ve bu durumun ... ... Mahkemesinin ... tarihli Kararı ile hüküm
altına alındığı, ayrıca mahkeme kararının bildirime eklenmesi yönünde ücretliden yazı ile
Kurumunuzca istemde bulunulmadığı anlaşıldığından, adı geçenin nafaka ödeme konusundaki
yükümlülüğünü yerine getirmiş olması kaydıyla, kızından dolayı asgari geçim indiriminden
yararlandırılması mümkündür.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.