kjkj
Özelge: Serbest meslek erbabının ödediği SGK 4-B (Bağ-
Kur) primlerinin ne şekilde giderleştirileceği hk.
Sayı:
62030549-GVK 68-3226
Tarih:
17/12/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı : 62030549-GVK 68-3226 17/12/2012
Konu : Serbest meslek erbabının ödediği SGK 4-B (Bağ-Kur)
primlerinin ne şekilde giderleştirileceği
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... T.C. kimlik numaralı
mükellefi olduğunuz belirtilerek, dönem içinde ödediğiniz SGK 4-B (Bağ-Kur) primlerinin ne şekilde
giderleştirileceği, beyanname üzerinde indirim konusu yapılması durumunda dönem zararı olarak
izleyen dönem beyannamelerinde dönem karından mahsup edilip edilemeyeceği ve bu primlerin
gelir geçici vergi beyannamelerinde indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda Başkanlığımız
görüşlerini talep ettiğiniz anlaşılmış olup konu ile ilgili Başkanlığımız görüşleri aşağıda
açıklanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Serbest meslek kazancının tarifi" başlıklı 65 inci
maddesinde; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya
ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk
altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu Kanunun 67 nci maddesinin birinci fıkrasında ise, "Serbest meslek kazancı bir
hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer
suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan
giderler indirildikten sonra kalan farktır." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun "Mesleki giderler" başlıklı 68 inci maddesinde serbest meslek kazancının
tespitinde indirilecek giderler bentler halinde sayılmış olup 8 numaralı bentte serbest meslek
faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki
teşekküllere ödenen aidatların serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan gider olarak indirim
konusu yapılabileceği belirtilmiştir.
Diğer taraftan, aynı Kanunun mükerrer 120 nci maddesinde ticari kazanç sahipleri (basit
usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabının cari vergilendirme döneminin gelir
vergisine mahsup edilmek üzere, geçici vergi ödeyecekleri hükme bağlanmıştır.
Konuya ilişkin açıklamalar 27.12.1998 tarih ve 23566 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
217 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmış olup Tebliğin "Geçici Vergiye Esas Kazancın
Tespiti" başlıklı 3 üncü bölümünde; "Mükellefler, vergilendirme dönemleri itibariyle geçici vergiye
tabi kazançlarının belirlenmesinde, ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin olarak Gelir Vergisi
Kanununda yer alan hükümlere uymak zorundadırlar..." denilmiş olup, "Özellik Gösteren Durumlar"
başlıklı 4 üncü bölümünde ise; "Mükellefler geçici vergiye tabi kazançlarının tespitinde, söz konusu
kazançlarını yıllık beyanname ile beyan etmeleri halinde yararlanabilecekleri tüm indirim ve
istisnaları dikkate alabileceklerdir." açıklamasına yer verilmiştir. 110 Seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise, Bağ-Kur Kanunu kapsamına giren serbest
meslek erbabının, Gelir Vergisi Kanununun 68/8 inci maddesi hükmü gereğince, ödedikleri Bağ-Kur
giriş keseneği ve primlerini gider yazmaları gerekmekte ise de, hasılatlarından emekli aidatı veya
sosyal sigorta primi indirmemiş olan mükelleflerin, Bağ-Kur giriş keseneği ve primlerini serbest
meslek kazançları ile ilgili olarak verecekleri yıllık beyannamelerinde gösterdikleri gelirden
indirmelerinin uygun bulunduğu açıklanmıştır.
Öte yandan, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal
Sigortalar Kurumu (Bağ-Kur) Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun yürürlüğe girmesi ile yürürlükten kaldırılmış olup, 5510 sayılı Kanunun "Primlerin
Ödenmesi" başlıklı 88 inci maddesinde; Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarlarının gelir vergisi ve
kurumlar vergisi uygulamasında gider yazılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu açıklamalara göre;
-Sosyal güvenlik (Bağ-Kur) primlerinin indirimi , 110 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
ile gider olarak indirime değil, 89 uncu madde hükmü uyarınca ilgili yıla ait beyan edilen gelir
üzerinden indirimine izin verecek şekilde düzenlenmiştir. Dolayısıyla, Bağ-Kur primleri, sadece
indirimi kabul edilen gelir unsurlarına ilişkin olarak, beyan edilen gelir üzerinden indirilebilecektir.
Kazancın yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen tutarların ne diğer gelir unsurlarından indirimi,
ne de ertesi yıllara devri söz konusudur. Nitekim yıllık gelir vergisi beyannamesi ve eklerinin
dizaynı da bu çerçevede yapılmıştır.
-Sosyal güvenlik (Bağ-Kur) primlerinin, önceki üçer aylık dönemlerde ödenenler de dahil
edilerek kümülatif olarak geçici vergiye ilişkin kazancın tespitinde indirim konusu yapılması
mümkün bulunmaktadır. Ancak, geçici verginin tespitinde indirim konusu yapılan prim tutarları
toplamının beyanname üzerinden mahsup edilmek üzere serbest meslek kazancı defterinin hasılat
bölümüne kaydedileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.