Konut yapı kooperatifinin kat karşılığı inşaat işinde KDV uygulaması hk.

Özelge: Konut yapı kooperatifinin kat karşılığı inşaat işinde
KDV uygulaması hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.59.15.01-KDV-KVK-44-2010-47
Tarih: 
27/12/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
TEKİRDAĞ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.59.15.01-KDV-KVK-44-2010-47 27/12/2011
Konu : KDV Muafiyeti  
 
 İlgide kayıtlı dilekçenizden, 2008 yılında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaparak 10 daire karşılığı
50 daire projeli arsanın tapusunu üzerinize aldığınızı, 2009 Mart ayında 30 dairenin inşaat ruhsatını
Kooperatif adına çıkartarak 150 m2 altında konut inşaatına başladığınızı, KDV ve kurumlar vergisi
muafiyetinizin devam ettiğinden bahisle, arsa sahibine teslim edeceğiniz konutlar için fatura
düzenlenip düzenlenmeyeceği, teslimlerin KDV den istisna olup olmayacağı, 2011 yılında diğer 20
dairenin inşaat ruhsatını alarak aynı üyelerle inşaatı yapmanız durumunda KDV ve kurumlar vergisi
muafiyetinizin devam edip etmeyeceği ile iş karşılığı vereceğiniz daireler için fatura kesip
kesmeyeceğiniz hususlarında bilgi istediğiniz anlaşılmıştır.
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN :
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Muafiyetler" başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(k) bendinde; "Tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde
sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden
pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine (Yapı
kooperatiflerinin  kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya
konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan
kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim
ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle
tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen
kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı
ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı
kooperatifleri"nin kurumlar vergisinden muaf oldukları hükme bağlanmıştır. 
Bu hüküm gereğince, yapı kooperatiflerinin muafiyetten yararlanabilmeleri için ana
sözleşmelerinde;
- Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması,
- Yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi,
- Yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması,
- Sadece ortaklarla iş görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı
vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz)
ilişkin hükümler bulunması ve bu hükümlere fiilen  uyulması gerekmektedir.
Öte yandan, yapı kooperatiflerinde yukarıda belirtilen şartların yanı sıra; kuruluşundan, inşaatın
sona erdiği tarihe kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veyatamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre
bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya sayılan bu kişiler ile işçi işveren ilişkisi bulunan
kişilere yer vermemesi ve yapı ruhsatı ile arsa tapusunun kooperatif tüzel kişiliği adına tescil
edilmiş olması şartları da aranmaktadır.
Diğer taraftan, konuya ilişkin olarak yayımlanan 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin
"4.13.1.4.3. Yapı kooperatiflerinde ortak dışı işlemler" başlıklı bölümünde; "Yapı kooperatiflerinin,
arsalarını kat karşılığı vererek işyeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılacaktır. Ancak,
bu kooperatiflerin, her bir hisse için bir işyeri veya konut elde etmesi halinde, bu işlem ortak dışı
işlem olarak kabul edilmeyecektir." şeklinde açıklanmıştır.
Kooperatifinizin özelge talep dilekçesi ve ekinde yer alan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin
tetkikinden; arsa tapusunun kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmesi karşılığında arsa sahibine,
yapılacak siteden 10 daireye tekabül eden bir bloğun anahtar teslimi ile devir ve temlik edilmesinin
taahhüt edildiği anlaşılmıştır.
Buna göre, kooperatifinizin, kooperatif ortağı olmayan arsa sahibine taahhüt ettiği söz konusu
konutların teslimi, ortak dışı işlem olarak sayılacağından, kurumlar vergisi muafiyetinden
yararlanmanız mümkün bulunmamaktadır.
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN :
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de yapılan ticari, sınai,
zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer
vergisine tabi olduğu, 2 nci maddesinin 5 inci fıkrasında ise trampanın iki ayrı teslim olduğu hükme
bağlanmıştır.
Katma Değer Vergisi Kanununun 28 inci maddesinin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak
çıkarılan 2007/13033 sayılı Kararname eki (I) sayılı listenin 11 inci sırası uyarınca net alanı 150 m2
ye kadar olan konut teslimleri % 1 oranında katma değer vergisine tabidir.
Ayrıca, Kanunun geçici 28 inci maddesinde  3/7/2009 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı almış olan
konut yapı kooperatiflerince, üyelerine yapılan konut teslimlerinin katma değer vergisinden
müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan 60 No.lu KDV Sirkülerinin 3.6.5.2. bölümünde konut yapı kooperatifleri tarafından
yapılacak arsa karşılığı inşaat işlerinin, 8.2.2. bölümünde ise konut yapı kooperatiflerinin üyelerine
konut tesliminin KDV karşısındaki durumu açıklanmıştır.
Buna göre;
- Kooperatifinizce arsa sahibine yapılacak  konut teslimlerinde fatura düzenlenmesi ve konutların
net alanının 150 m2 ye kadar olması durumunda % 1, 150 m2 nin üstünde olması durumunda ise
genel oranda (%18) katma değer vergisi hesaplanması gerekmektedir.
- 25/3/2009 tarihinde alınan inşaat ruhsatı kapsamında inşa edilerek üyelerinize yapılacak konut
teslimi katma değer vergisinden istisnadır.
- 3/7/2009 tarihinden sonra alınacak inşaat ruhsatı kapsamında inşa edilecek konutların gerek
üyelerinize gerekse arsa sahibine teslimi ise genel hükümler çerçevesinde katma değer vergisine
tabi tutulacaktır.
 Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.