Konut Yapı Koopetifinin Kurumlar Vergisi ve KDV Muafiyeti
Özelge: Konut Yapı Koopetifinin Kurumlar Vergisi ve KDV
Muafiyeti
Sayı:
84974990-130[8-2011/40]-669
Tarih:
04/07/2013
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı : 84974990-130[8-2011/40]-669 04/07/2013
Konu : Konut Yapı Koopetifinin Kurumlar Vergisi ve KDV
Muafiyeti
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, inşaat yapı ruhsatı bulunmayan Kooperatifinizce kat
karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında konut yapıldığı belirterek, Kooperatifinizin kurumlar vergisi
ve katma değer vergisi karşısındaki durumu hakkında bilgi istenilmektedir.
KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmüyle,
kooperatifler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış olmakla beraber aynı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere,
ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine
kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş
görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için
bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu
hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim
tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen
üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre bunlarla
ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde
bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil
edilmiş olan yapı kooperatiflerinin kurumlar vergisinden muaf olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm ve açıklamalar uyarınca, gerek arsa tapusunun Kooperatifiniz tüzel kişiliği adına
tescil edilmemiş olması, gerekse başkasının arsası üzerinde alt veya üst yapı yapmak suretiyle
müteahhitlik faaliyetinde bulunulması nedeniyle kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi
gerekmektedir.
KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN:
Katma Değer Vergisi Kanununun,
- 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti
çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,
- 27 inci maddesinde, bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat,
hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın işlemin mahiyetine göre emsal bedeli
veya emsal ücreti olduğu
hükme bağlanmıştır.
30 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin arsa (kat) karşılığı inşaat işlerininkatma değer vergisi karşısındaki durumunu açıklayan (D) bölümünde, arsa karşılığı inşaat işinin;
arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi ile müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa
sahibine konut veya işyeri teslimi şeklinde iki ayrı teslimden oluştuğu, arsanın bir iktisadi
işletmeye dahil olması halinde ise konut veya işyeri karşılığı müteahhide yapılan bu arsa tesliminin
katma değer vergisine tabi tutulacağı belirtilmiş bulunmaktadır.
Arsa (kat) karşılığı inşaat sözleşmelerine istinaden yapımı tamamlanan konutlarda
(konutların tesliminden evvel fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmiş olması durumu hariç)
konutları yapanlar tarafından inşaat işleri bitiminde arsaya karşılık konutların teslim anı ile arsanın
mülkiyetinin konutları yapanlara devredilmesiyle katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay
meydana gelmektedir.
Öte yandan, Katma Değer Vergisi Kanununun 4369 sayılı Kanunla eklenen geçici 15 inci
maddesinde, bu Kanunun yayımlandığı 29.07.1998 tarihinden önce inşaat ruhsatı alınmış inşaatlara
ilişkin olarak konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerinin katma değer vergisinden
istisna olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu istisnaya ilişkin açıklamalar 49, 66 ve 106 Seri
No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile 60 No.lu Katma Değer Vergisi Sirkülerinde
yapılmıştır.
Bu durumda, 29.07.1998 tarihinden önce inşaat ruhsatı alınmış inşaatlara ilişkin olarak
konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerinin katma değer vergisinden istisna
olabilmesi için;
- Kooperatifin konu yapı kooperatifi olması,
- İşin konut yapı kooperatifine yapılması,
- Yapılan işin inşaat işi olması ve taahhüde dayanması gerekmektedir.
Bina inşaat ruhsatının 29.07.1998 tarihinden sonra alınması durumunda konut yapı
kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri 2007/13033 sayılı Kararname Eki (I) sayılı listenin 12
inci sırası uyarınca % 1 oranında katma değer vergisine tabi olacaktır.
Diğer yandan, KDV Kanununun geçici 28 inci maddesine göre, 03/07/2009 tarihinden önce
bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatifleri tarafından üyelerine yapılan konut teslimleri
KDV den müstesna olup, bu tarihten sonra bina inşaat ruhsatı almış kooperatiflerin üyelerine
yapmış oldukları konut teslimleri % 1 oranında katma değer vergisine tabi tutulacaktır.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde;
1- Kooperatifinize yapılan arsa teslimi, söz konusu arsanın bir iktisadi işletmeye dahil olması
halinde KDV ye tabi olacaktır.
2- Kooperatifinizce arsa karşılığında yapılan konut tesliminde ise emsal bedel üzerinden
fatura düzenlenerek, net alanı 150 m² ye kadar olan konutlar için %1, net alanı 150 m² yi aşan
konut ile arsa ve işyeri teslimleri için %18 oranında KDV hesaplanacaktır.
3- Kooperatifiniz adına 03/07/2009 tarihinden önce düzenlenen herhangi bir inşaat yapı
ruhsatı bulunmadığından üyelerinize yapılan konut teslimleri KDV Kanununun geçici 28 inci
maddesi kapsamında KDV den istisna tutulmayacaktır.
4- Kooperatifiniz adına düzenlenen herhangi bir inşaat yapı ruhsatı bulunmadığından,
Kooperatifinize yapılan inşaat taahhüt hizmetlerinin Kanunun istisna veya indirimli oran hükümleri
kapsamında değerlendirilmesine de imkân bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.