Kooperatif ana sözleşmesine göre inşa edilen konutların, kooperatifin ferdileşme sürecinde üyelere dağıtılmasında ne şekilde tapu harcı aranılacağı hu
Özelge: Kooperatif ana sözleşmesine göre inşa edilen
konutların, kooperatifin ferdileşme sürecinde üyelere
dağıtılmasında ne şekilde tapu harcı aranılacağı hususunda
Sayı:
B.07.1.GİB.4.06.17.02-140[57-2011/14]-188
Tarih:
09/02/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
ÇOK İVEDİ
Sayı : B.07.1.GİB.4.06.17.02-140[57-2011/14]-188 09/02/2012
Konu : Tasfiye halindeki kooperatif üyelerinin gayrimenkul tahsis
işlemlerinde tapu harcı.
İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, 31/10/2010 tarihinde yapılan
olağanüstü genel kurul toplantısında kooperatifinizin tasfiyesine karar verildiği ve halen tasfiye
sürecinin devam ettiği belirtilmiş olup, tasfiye kararı alındıktan sonra yapılan ferdi tapu işlemleri
sırasında ne şekilde harç alınacağı hususunda görüş istenmektedir.
Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 57'nci maddesinde, "Tapu ve kadastro
işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına
tabidir." hükmüne yer verilmiştir.
492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin "I-Tapu işlemleri" başlıklı bölümünün 15'inci
maddesinde, yapı kooperatiflerinin ortaklarına dağıtacağı gayrimenkullerin ortaklar adına
tescilinde kayıtlı değer üzerinden harç alınacağı, aynı tarifenin 20/a fıkrasında ise, gayrimenkullerin
ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre
devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere
emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra veya şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde
takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı harç alınacağı hükme
bağlanmıştır. 29/12/2009 tarih ve 2009/15725 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01/01/2010
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere harç oranları (4) sayılı tarifenin 15'inci maddesi için binde
1,98, aynı tarifenin 20/a fıkrası için ise binde 16,5 olarak belirlenmiştir.
Anılan Kanunun 63'üncü maddesinde ise, bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya
"emlak vergisi değeri" deyiminin, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29'uncu maddesine göre
belirlenen vergi değeri olduğu belirtilmektedir.
Diğer taraftan 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81'inci maddesinde, "Konut yapı
kooperatifleri, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların
ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır." hükmü yer almaktadır.
Buna göre, konut yapı kooperatiflerinin amaçları ve ferdi mükellefiyete geçiş işlemi
tamamlanarak tüzel kişiliklerinin sona erecek olması dikkate alınırsa, konutların ortaklar adına
tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılarak dağılacağından tescil işleminin tasfiyeye giriş
tarihinden önce yapılmış olması gerekmektedir. Konut yapı kooperatiflerinin tasfiye sürecinde
devredeceği gayrimenkullerin "ortaklara dağıtılacak gayrimenkuller" kapsamında değerlendirilmesi
mümkün değildir.
Bu itibarla, kooperatif ana sözleşmesine göre inşa edilen konutların ferdileşme sürecinde
üyelere dağıtılmasında (4) sayılı tarifenin 15'inci maddesine göre binde 1,98, tasfiye sürecindedevredilecek gayrimenkullerin ise aynı tarifenin 20/a fıkrasına göre binde 16,5 oranında harca tabi
tutulması gerekmektedir..
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.