Kooperatife ait taşınmazın kurulması düşünülen vakfa devredilmesi işleminin harçlardan, veraset ve intikal vergisinden muaf olup olmadığı hk.
Kanun Numarası
7338
Kanun
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
Özelge No
97895701-140[57-2012/213]-753
Özelge Tarihi
21.05.2013
Kooperatife ait taşınmazın kurulması düşünülen vakfa
devredilmesi işleminin harçlardan, veraset ve intikal
vergisinden muaf olup olmadığı hk.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı :97895701-140[57-2012/213]-753 21/05/2013
Konu:Kooperatife ait taşınmazın kurulması düşünülen vakfa devredilmesi
işleminin harçlardan, veraset ve intikal vergisinden muaf olup olmadığı
İlgi'de kayıtlı özelge talep formunda, Kooperatif Birliği olarak tasfiye sürecinde
olduğunuz belirtilerek, Birliğinizin sahip olduğu taşınmazların kurulacak vakfa devri ile
ilgili yapılacak işlemlerin veraset ve intikal vergisinden, tapuda yapılacak tescil
işlemlerinin tapu harcından ve diğer resmi ödemelerden muaf olup olmadığı
hususunda bilgi verilmesi istenilmektedir.
I. 492 SAYILI HARÇLAR KANUNU YÖNÜNDEN
Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin ‘I-Tapu
1
İşlemleri' başlıklı bölümünün 4 üncü maddesinde, gayrimenkullerin ve mülkiyetten gayri
ayni hakların bağışlanmasında kayıtlı değer üzerinden binde 68,31 (2013 yılı için); aynı
tarifenin 20/a maddesinde ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar
bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında
gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak
vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şüyuun izalesi hallerinde satış bedeli,
istimlaklarda takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı binde
20 (2013 yılı için) nispetinde harç alınacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, aynı Kanunun 58 inci maddesinde, tapu harçlarının kimlerden
aranacağı açıklanmış; ‘Harçtan müstesna işlemler' başlıklı 59 uncu maddesinin (b)
bendinde ise, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların iktisap edecekleri
gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescil ve şerhi gerektiren işlemlerinin harçtan
müstesna tutulduğu hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, söz konusu vakfın Bakanlar Kurulu Kararı ile vergi muafiyeti tanınan
vakıflar kapsamına alınmış olması durumunda, vakfın harç muafiyetinden
yararlanması mümkün olabilecektir.
Diğer taraftan, kooperatif birliklerinin sahip oldukları gayrimenkullerin devri ile
ilgili olarak 492 sayılı Harçlar Kanununda herhangi bir muafiyet hükmü
bulunmamaktadır.
Bu itibarla, devir işleminin bağış şeklinde yapılması durumunda, gayrimenkullerin
bağışlanmasında harcın mükellefi tapuda lehine işlem yapılan kişiler olduğundan,
gayrimenkulünü bağışlayan Kooperatif Birliğinizden harç aranılmayacak; lehine işlem
tesis edilecek vakıftan ise, 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin I/4 üncü
maddesine göre harç aranılması gerekecektir. Ancak söz konusu vakfın Bakanlar Kurulu
Kararı ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar kapsamına alınmış olması durumunda,
vakıftan da harç aranılmaması gerekir.
Devir işleminin ivaz karşılığında yapılması durumunda ise, hem Kooperatif
Birliğinizden hem de söz konusu vakıftan 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/20-
a maddesi uyarınca harç aranılması gerekecektir. Ancak vakfın Bakanlar Kurulu Kararı
ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar kapsamına alınmış olması durumunda söz konusu
vakıftan harç aranılmaması gerekir.
II. 7338 SAYILI VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesinde, Türkiye
Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların
veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan
diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un 3'üncü maddesinin (a) fıkrasında; amme idareleri, emekli ve
2
yardım sandıkları, sosyal sigorta kurumları, umumi menfaate hadim cemiyetler, siyasi
partiler ve bunlara ait olan veya bunların aralarında kurdukları teşekküllerden kurumlar
vergisine tabi olmayanların, (b) fıkrasında da; yukarıdaki fıkrada sayılanlar dışında
kalan hükmi şahıslara ait olup, umumun istifadesi için ilim, araştırma, kültür, sanat,
sıhhat, eğitim, din, hayır, imar, spor gibi maksatlarla kurulan teşekküllerin veraset ve
intikal vergisinden muaf tutulacağı hükme bağlanmıştır. Bunun yanı sıra söz konusu
Kanun'un 7'nci maddesinin ikinci fıkrasında, bu Kanun'un 3'üncü maddesinde yazılı
şahısların beyanname vermeyecekleri düzenlenmiştir.
Bu hükümlere göre, 7338 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesinin (b) fıkrasında
belirtilen amaçları gerçekleştirmek için kurulan vakıfların, bu nitelikleri devam ettiği
sürece veraset ve intikal vergisinden muaf tutulması ve bu vakıflara yapılan bağış ve
yardımlar için veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmemesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış
bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,
bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası
kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.