Kooperatifin ortak giderlerini karşılamak üzere işyeri sahipleri ve kiracılardan tahsil edilen aidatlar hk.

Özelge: Kooperatifin ortak giderlerini karşılamak üzere
işyeri sahipleri ve kiracılardan tahsil edilen aidatlar hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-995
Tarih: 
15/07/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-995 15/07/2011
Konu : Kooperatifin ortak giderlerini karşılamak üzere işyeri  
sahipleri ve kiracılardan tahsil edilen aidatlar hk.
 
İlgi dilekçenizde, ... Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösterdiğiniz belirtilerek kooperatifinizin
ortak giderlerini karşılamak amacı ile işyeri sahipleri veya kiracılardan tahsil ettiğiniz aidat ve kira
gelirlerine ilişkin düzenlenmesi gereken belge nevi ve vergi mevzuatı açısından sorumluluğunuz
hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 232'nci maddesinde; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit
usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin:
1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
2. Serbest meslek erbabına;
3. Kazançları basit usulde tespit  olunan tüccarlara;
4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
5. Vergiden muaf esnafa,
sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunların da fatura istemek ve almak
mecburiyetinde oldukları hükme bağlanmıştır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüyle
kooperatifler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış olmakla beraber aynı Kanun'un 4'üncü
maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere,
ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine
kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklar ile
iş görülmesine ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatiflerin kurumlar
vergisinden muaf olduğu hüküm altına alınmıştır.
1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "4.13.1.4 Sadece ortaklarla iş görülmesi" başlıklı
bölümünde,  bir  kooperatifin  kurumlar  vergisi  muafiyetinden  yararlanabilmesi  için  ana
sözleşmesinde sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hüküm bulunması ve fiilen bu hükme
uyulması gerektiği; aynı Tebliğin "14.5. Kooperatif gelirlerinin sadece taşınmaz kira gelirlerinden
ve mevduat faizlerinden oluşması halinde beyan" başlıklı bölümünde ise, kooperatiflerin
taşınmazlarını kiraya vermeleri ortak dışı işlem olarak değerlendirileceğinden, kurumlar vergisi
mükellefiyetlerinin tesis edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Öte yandan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesinin son  fıkrasında, kurum
kazancının gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluşacağı; 6'ncı maddesinde dekurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı
üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari
kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Buna göre, taşınmazlarını kiraya vererek ortak dışı işlemden dolayı kurumlar vergisi mükellefi olan
anılan kooperatifin ortak giderlerini (ısıtma, aydınlatma, yakıt, bina bakım onarım, tadilat çevre
düzenleme, güvenlik hizmeti v.b.) karşılamak amacıyla işyeri sahibi ve kiracılardan tahsil edilen
aidatların kurum kazancının bir unsuru sayılarak vergiye tâbi kurum kazancına dahil edilerek fatura
düzenlenmesi gerekmektedir.
Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun;
1/1'inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde
yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,
17/4-d maddesinde ise, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin
KDV'den istisna olduğu
hükme bağlanmıştır.
Buna göre; kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan kooperatifinizin üyelerinden tahsil ettiği ve
kurum kazancının unsuru sayılan aidatlar ile gayrimenkullerin kiraya verilmesi hizmetleri Kanun'un
1/1'inci maddesi kapsamında KDV'ye tabi tutulacak; bu hizmetlere ilişkin düzenlenen faturalarda
hesaplanan KDV, kooperatifiniz tarafından 1 No'lu KDV Beyannamesi ile beyan edilecektir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.