Kooperatifin vergi muafiyeti ve mükellefiyet tesisi hk.

Özelge: Kooperatifin vergi muafiyeti ve mükellefiyet tesisi
hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.33.15.01-2009-721-25-8
Tarih: 
25/01/2012
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
MERSİN VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.33.15.01-2009-721-25-8 25/01/2012
Konu : Kooperatifin vergi muafiyeti ve mükellefiyet tesisi  
 
            İlgide kayıtlı dilekçenizde; Başkanlığımız İstiklal Vergi Dairesi Müdürlüğünün ..... vergi
kimlik numarasında gelir vergisi stopajı yönünden mükellefiyet kaydınızın devam ettiği, arsa tapusu
Kooperatifiniz adına kayıtlı olmadığı gerekçesiyle 2006 yılından itibaren kurumlar vergisi, katma
değer vergisi ve kurum geçici vergi yönünden mükellefiyetinizin tesis edildiği,  ancak kat irtifakına
ayrılmış olan arsanın üye sayınıza isabet eden kısmının (61 daire) 2003 ve 2004 yıllarında
Kooperatifiniz adına tescilinin yapıldığı, ayrıca ..... Belediyesinden aldığınız 23/3/1995 tarihli yazıda,
yapı ruhsatlarının yapı sahibi kısmına .....  Konut Yapı Kooperatifi ve Ahmet ŞİFAN yazılması
gerekirken sehven Ahmet ŞİFAN olarak yazıldığından bahisle, Kooperatifinizin kurumlar vergisi,
kurum geçici vergisi ve KDV yönünden mükellefiyet tesisi konusundaki Başkanlığımız görüşü
istenilmektedir.
           A. Kurumlar Vergisi ve Kurum Geçici Vergi Açısından:
           21/6/2006 tarih ve 26205 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi
Kanunu'nun 1 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde kooperatifler kurumlar vergisi
mükellefleri arasında sayılmıştır.
           Aynı Kanunun 4/1-k maddesinde; Tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere,
ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine
kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş
görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için
bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu
hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim
tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen
üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre bunlarla
ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde
bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil
edilmiş olan yapı kooperatifleri kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
         Anılan Kanunun Geçici 1 inci maddesinin 8 inci fıkrasında ise, 2006 yılının sonuna kadar
Kanunun yukarıda belirtilen 4/1-k maddesinde yazılı şartları sağlayamayan yapı kooperatiflerinin
muafiyetinin 1/1/2006 tarihi itibarıyla sona ermiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
          Konu ile ilgili olarak 3/4/2007 tarihli ve 26482 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Seri No.lu
Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "4.13.2 Yapı kooperatiflerinin muafiyetinde özel şartlar" başlıklı
bölümünde; yapı kooperatiflerinde muafiyetten yararlanabilmek için kuruluşlarından yapı
inşaatlarının sona erdiği tarihe kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işini
kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine ve Kurumlar Vergisi
Kanunu'nun 13 üncü maddesine göre bunlarla ilişkili kişilere veya işçi işveren ilişkisi bulunankişilere yer verilmemesi, yapı ruhsatı ile arsa tapusunun kooperatif tüzel kişiliği adına olması
gerektiği belirtilmiştir.
          İlgi yazınız ve eklerinin tetkikinden, ........ Belediyesince düzenlenmiş olan 16/8/2000 tarihli
yapı ruhsatının Ahmet ŞİFAN Vekili ........ Konut Yapı Kooperatifi adına olduğu, ancak arsa
tapusunun tamamının Kooperatifiniz tüzel kişiliği adına tescilli olmadığı anlaşılmıştır.
         Buna göre, Kurumlar Vergisi Kanununun 4/1-k maddesinde sayılan muafiyet şartlarından olan
yapı ruhsatı ile arsa tapusunun kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olması şartını
sağlayamadığı anlaşılan Kooperatifinizin 1/1/2006 tarihi itibariyle kurumlar vergisi mükellefiyetinin
tesis edilmesi, 2006 ve daha sonraki hesap dönemlerine ilişkin kurumlar vergisi beyannameleri ile
2007 ve müteakip hesap dönemlerine ilişkin geçici vergi beyannamelerinin verilmesi
gerekmektedir.
          B. Katma Değer Vergisi Açısından:
            KDV Kanununun geçici 15 inci maddesi ile 29/7/1998 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı
alınmış inşaatlara ilişkin olarak konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri KDV den
müstesnadır.
            29/7/1998 tarihinden sonra bina inşaat ruhsatı alınmış inşaatlara ilişkin olarak "konut yapı
kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri" ise 30/12/2007 tarih ve 26742 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli (I) sayılı listenin 12 nci sırası
uyarınca % 1 oranında KDV ye tabi tutulmaktadır.
            Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerinde KDV uygulamasına ilişkin
açıklamalara 49, 66 ve 106 Seri No.lu KDV Genel Tebliğleri ile 60 No.lu KDV Sirkülerinin 3.6.5.
numaralı bölümünde yer verilmiştir.
            Öte yandan, konut yapı kooperatiflerinin KDV mükellefiyetlerine ilişkin olarak 113 Seri
No.lu KDV Genel Tebliğinin 4 numaralı bölümünde açıklamalar yapılmıştır.
            Ancak,  adına münhasıran düzenlenmiş bina inşaat ruhsatı bulunmayan kooperatifinizin
kurumlar vergisi yönünden mükellefiyet kaydının yapıldığı tarih itibariyle KDV mükellefiyetinin de
tesis edilmesi gerekmekte olup, bu tarihten sonra KDV mükellefiyeti ile ilgili ödevlerin
kooperatifiniz tarafından yerine getirileceği tabiidir.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.