Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır" kaydı bulunan meskenin değerli konut vergisi muafiyeti hk.

Kanun Numarası

1319

Kanun

EMLAK VERGİSİ KANUNU

Özelge No

E-97895701-175.01[2023/6.1-25]-1271069

Özelge Tarihi

18.09.2024

"Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır" kaydı

bulunan meskenin değerli konut vergisi muafiyeti hk.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı : E-97895701-175.01[2023/6.1-25]-1271069 18.09.2024

Konu :

Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır Kaydı Bulunan

Taşınmazın Değerli Konut Vergisi Muafiyeti Hk.

İlgi (a) ve ilgi (c)'de kayıtlı özelge talep formlarınız ve eklerinin incelenmesinden, maliki

bulunduğunuz … yılında 1.grup korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen … İli, …

İlçesi, … Ada, … Parselde kayıtlı taşınmazınız ile … İli, … İlçesi, … Ada, … Parsel, … ve …

bağımsız bölüm numaralı taşınmazlarınıza ilişkin olarak değerli konut vergisinden muaf

olup olmayacağınız hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

1

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun;

- 42 nci maddesinde, "Türkiye sınırları içinde bulunan mesken nitelikli taşınmazlardan

29 uncu maddeye göre belirlenen bina vergi değeri 5.000.000 Türk lirasının (2022 yılı

için: 6.173.000, 2023 yılı için: 9.967.000, 2024 yılı için: 12.880.000) üzerinde olanlar değerli

konut vergisine tabidir."

- 44 üncü maddesinde, "Verginin matrahı, bina vergi değerinin 42 nci maddede yer

alan tutarı aşan kısmıdır. ..."

- 45 inci maddesinde, "Değerli konut vergisini mesken nitelikli taşınmazların maliki,

varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa mesken nitelikli taşınmaza malik gibi tasarruf

edenler öder. ..."

- 46 ncı maddesinde, "Aşağıda yazılı mesken nitelikli taşınmazlar, değerli konut

vergisinden muaftır:

...

b) Türkiye sınırları içinde mesken nitelikli tek taşınmazı olanlar ile birden fazla mesken

nitelikli taşınmazı bulunanların, değerli konut vergisi konusuna giren en düşük değerli

mesken nitelikli tek taşınmazı (intifa hakkına sahip olunması hâli dâhil) (Bu hüküm,

belirtilen kişilerin tek meskene hisse ile sahip olmaları hâlinde hisselerine ait kısım

hakkında da uygulanır.). ..."

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 15/1/2021 tarihli ve 31365 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Değerli Konut Vergisi

Uygulama Genel Tebliğinin "Verginin konusu, vergi değeri ve mesken nitelikli taşınmaz

kavramı" başlıklı 2 nci maddesinde,

"(1) Türkiye sınırları içinde bulunan ve bina vergi değeri 1319 sayılı Kanunun 42 nci

maddesinde yer alan tutarı aşan mesken nitelikli taşınmazlar değerli konut vergisinin

konusunu teşkil etmektedir.

(2) Değerli konut vergisi uygulamasında "mesken nitelikli taşınmaz" kavramı, mesken

niteliğini haiz binalar ile birden fazla bağımsız bölümden oluşan binalarda her bir

bağımsız bölümü ifade eder. Her bir bağımsız bölüm vergilendirme açısından ayrı ayrı

değerlendirilir. ..." denilmektedir.

Diğer taraftan, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 21 inci

maddesinde,

"Tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" kaydı konulmuş olan

taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle

üzerlerinde kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan

parseller her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. Ancak, büyükşehir belediyesi sınırları

2

içinde yer alan ve yukarıda nitelikleri belirtilen taşınmazlardan basit usulde

vergilendirilenlerin dışında ticari faaliyetlerde kullanılanlar hakkında emlak vergisinin

yarısı ve çevre temizlik vergisinin tamamına ilişkin bu muafiyet hükmü uygulanmaz.

Getirilen kesin yapılanma yasağına aykırı olarak tesis edilen yapılar, bu yapıların

yapıldığı parseller ve kanunlara aykırı eklentileri bulunan taşınmaz kültür varlıkları

hakkında bu yapılar yıkılıncaya veya aykırılıklar giderilinceye kadar yukarıdaki fıkradaki

muafiyet hükmü uygulanmaz. 18/11/1983 tarih ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununa göre

Boğaziçi Sahil Şeridi veya Öngörünüm Bölgesinde konut veya işyeri olarak kullanılan

taşınmaz kültür varlıkları yukarıdaki fıkradaki muafiyetten yararlanamazlar. ..." hükmü

yer almaktadır.

Buna göre, tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" kaydı konulmuş

olan taşınmaz kültür varlıklarının değerli konut vergisinden muaf tutulması mümkün

bulunmaktadır. Ancak, söz konusu varlıklar üzerinde kanunlara aykırı eklentilerin

bulunması halinde, bu aykırılıklar giderilinceye kadar bahse konu muafiyet hükmünün

uygulanması mümkün bulunmadığı gibi 2960 sayılı Boğaziçi Kanununa göre Boğaziçi

Sahil Şeridi veya Öngörünüm Bölgesinde konut veya iş yeri olarak kullanılan taşınmaz

kültür varlıklarının da her halükarda 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin üçüncü

fıkrasında düzenlenen söz konusu muafiyetten yararlanmaları mümkün değildir.

Ayrıca, konuya ilişkin olarak ilgili Tapu Müdürlükleri, Belediye Başkanlıkları ve …

Büyükşehir Belediye Başkanlığı … İmar Şube Müdürlüğü ile yapılan yazışmalardan;

- … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parselde bulunan … bağımsız bölüm numaralı

mesken nitelikli taşınmazın bina vergi değerinin 2022 yılında 7.654.680,78 TL, 2023

yılında 12.359.630,32 TL olduğu,

- … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parselde bulunan … bağımsız bölüm numaralı

mesken nitelikli taşınmazın bina vergi değerinin 2022 yılında 7.595.018,33 TL, 2023 yılında

12.263.296,35 TL olduğu,

- … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parselde bulunan mesken nitelikli taşınmazın bina

vergi değerinin 2022 yılında 35.551.000 TL ve 2023 yılında 57.402.000 TL olduğu,

taşınmaza … tarihinde "1. Grup korunması gerekli kültür varlığıdır" şerhinin konulduğu ve

… tarih onanlı 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar

Planında sahil şeridinde kaldığı

anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, …

Parselde bulunan mesken nitelikli taşınmazın Boğaziçi Sahil Şeridinde kalması

nedeniyle, 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan

muafiyetten yararlanması mümkün değildir.  Ayrıca, … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, …

Parsel üzerinde … ve … numaralı iki ayrı bağımsız bölüm olduğu dikkate alındığında,

3

maliki bulunduğunuz üç adet mesken nitelikli taşınmazın değerli konut vergisinin

konusuna girdiği, bahse konu taşınmazlardan en düşük bina vergi değerine sahip olan

mesken nitelikli tek taşınmaz için değerli konut vergisi muafiyetinin uygulanması

gerektiği, diğer taşınmazların ise beyan edilerek tahakkuk edecek verginin ödenmesi

gerektiği tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi

verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.