Köylere Hizmet Götürme Birliğince İlköğretim Okulları yapım işlerinde sözleşme, ihale kararlaı ve hakedişlerde damga vergisi hk.

Özelge: Köylere Hizmet Götürme Birliğince İlköğretim
Okulları yapım işlerinde sözleşme, ihale kararlaı ve
hakedişlerde damga vergisi hk.
Sayı: 
88409335-155[8-2013-ÖZELGE-1]-8
Tarih: 
07/04/2014
 
T.C.
ADIYAMAN VALİLİĞİ
Defterdarlık Gelir Müdürlüğü
Sayı : 88409335-155[8-2013-ÖZELGE-1]-8                                                                
07/04/2014
Konu : Köylere Hizmet Götürme Birliğince İlköğretim Okulları yapım işlerinde
sözleşme, ihale kararları ve hakedişlerde damga vergisi hk.
 
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, Birliğinizce ödeneği İl Özel
İdaresince tahsis edilen ödeneklerle yapılan ilköğretim okulu ve anaokulu yapım ve onarım işlerini
müteahhit firmalara ihale ettiğiniz belirtilerek, söz konusu işe ilişkin alınan ihale kararının,
düzenlenen sözleşmelerin ve yapılan hakediş ödemelerine ilişkin kağıtların damga vergisine tabi
olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 nci maddesinde, bu Kanuna ekli (I) sayılı tabloda yazılı
kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisi mükellefinin kağıtları
imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait düzenlenen kağıtların damga
vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; 8 nci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden
maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu hüküm
altına alınmıştır.
Anılan Kanuna ekli (I) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/l fıkrasında,
belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin; "II.Kararlar ve mazbatalar" başlıklı bölümünün 2 nci
fıkrasında, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz
kurumların her türlü ihale kararlarının; "IV-Makbuzlar ve diğer kâğıtlar" başlıklı bölümünün 1/a
fıkrasında, resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak
yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden
makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış
veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtların
nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 83 üncü maddesinde, ilköğretimin bütün
gelirlerinin ve 78 inci maddede belirtilen giderlerinin (personel masrafları hariç) her türlü resim ve
vergiden muaf olacağı hükme bağlanmıştır.
Mezkur Kanunun 78 inci maddesinde sayılan giderler ise ilköğretim kurumlarınca yapılacak
masrafları kapsamakta olup maddenin;(a) fıkrasında, köy, kasaba, şehir ilköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarının yapımı, tadili,
esaslı onarımı, her türlü ilk tesis ve okul eşyası, ders aletleri ile arsa ve arazi istimlakleri,
(b) fıkrasında, küçük onarımlar, okulların genel giderleri, yoksul öğrencilere parasız olarak
verilecek okul kitapları ve ders levazımı bedeli, öğrencilerin yiyecek, giyecek noksanlarının telafisi,
esaslı hastalıkların tedavisi, pansiyonlu ilkokulların ve tamamlayıcı kursların ve sınıfların masrafları
gibi her türlü giderler, ilköğretimin giderleri olarak sayılmıştır.
222 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinde yer alan söz konusu hükmün uygulanmasına ilişkin
açıklamaların yapıldığı Maliye Bakanlığının 22/10/1998 tarihli ve 37904 sayılı genel yazısında,
ilköğretim kurumlarının ve öğretmenevlerinin yapımı, tadili, onarımı ile okul eşyası, ders aletleri
tedariki ve arsa veya arazi iktisabı için yapılacak harcamalara ait olmak ve bir tarafı ilköğretim
idaresi teşkil etmek kaydıyla, düzenlenen sözleşmelerin ve ihale kararlarının damga vergisine tabi
tutulmayacağı; ancak ilköğretimin değil müteahhitlerin gideri mahiyetinde bulunan, hakediş ve
avanslarla ilgili makbuzların damga vergisinin, 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun IV/1-a
fıkrası uyarınca müteahhitler tarafından ödeneceği belirtilmiştir.
Öte yandan, 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 6 ncı maddesinde, "okul öncesi eğitim
kurumlarının" ilköğretim kurumları arasında yer aldığı, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun
19 uncu maddesinde de "okul öncesi eğitimin, mecburi ilköğretim çağına gelmemiş çocukların
eğitimini kapsadığı" belirtilmiştir.
Diğer  taraftan,  5355  sayılı  Mahalli  İdare  Birlikleri  Kanununun  3  üncü  maddesinin
(b)bendinde,"Mahalli idare birliği: Birden fazla mahalli idarenin, yürütmekle görevli oldukları
hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisini, ifade
eder " hükmüne yer verilmiş olup, söz konusu Kanun kapsamında kurulan Çelikhan İlçesi Köylere
Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 8 inci maddesi
kapsamında resmi daire olarak değerlendirilmektedir.
Mezkur Kanununun "Köylere hizmet götürme birlikleri" başlıklı 18 inci maddesinin birinci
fıkrasında, ilçelerde, tarım ürünlerinin pazarlanması hariç olmak üzere, yol, su, kanalizasyon ve
benzeri altyapı tesisleri ile köylere ait diğer hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak, bizzat
yapmak, yaptırmak ve kırsal kalkınmayı sağlamak üzere, tüm köylerin iştiraki ile o ilçenin adını
taşıyan, köylere hizmet götürme birliği kurulabileceği, Bakanlar Kurulunun, bu konuda genel izin
vermeye yetkili olduğu; üçüncü fıkrasında, Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel
idarelerinin; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol,
elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde
bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle
gerçekleştirebilecekleri, aktarma işleminin merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel
idarelerinde valinin onayıyla yapılacağı ve bu ödeneklerin tahsis amacı dışında kullanılmayacağı, bu
takdirde işin, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılacağı, köylere hizmet götürme
birliklerinin  de  bütçe  imkânları  ölçüsünde  bu  yatırımlara  kendi  bütçelerinden  ödenek
aktarabilecekleri, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından
aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımların, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına
tabi olmaksızın yapılabileceği hükümleri yer almaktadır.
Buna göre, İlköğretim idaresine ait ödeneğin 222 sayılı Kanunun 78 inci maddesinde öngörülen
giderlere harcanmak üzere köylere hizmet götürme birliğine aktarılması ve aktarılan ödenekle söz
konusu işin köylere hizmet götürme birliği tarafından ilköğretim idaresi adına yapılması durumunda
alınan ihale kararı ve sözleşmeye ait damga vergisine istisna uygulanması mümkün bulunmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ... Köylere Hizmet Götürme Birliğiniz tarafından
yapılacak ilköğretim okulları ve anaokullarının yapım ve onarım işleri nedeniyle alınan ihale kararı
ve düzenlenen sözleşmeye, söz konusu işin ilköğretim idaresine ait ödeneğin kullanılması suretiyle
ilköğretim idaresi adına yapılması kaydıyla 222 sayılı Kanun kapsamında damga vergisi istisnası
uygulanması gerekmektedir.Diğer taraftan, resmi daire olan ... Köylere Hizmet Götürme Birliğiniz tarafından söz konusu işlere
ilişkin olarak yüklenici firmaya yapılacak hakediş ve avans ödemeleri nedeniyle düzenlenen
kağıtların, Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun IV/1-a fıkrası uyarınca damga vergisine
tabi tutulması gerektiği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.