Kremadan tereyağı imalinde oluşan atık krema suyunun dönem sonu stokundan ne şekilde düşüleceği
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BALIKESİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı :58889402-105[278-2012/127-943]-25 10/04/2014
Konu :Kremadan tereyağı imalinde oluşan atık
krema suyunun dönem sonu stokundan
ne şekilde düşüleceği
Başkanlığımıza vermiş olduğunuz ilgide kayıtlı özelge talep formunuzda, işyerinizde kremadan tereyağı imal
edildiği ve bu imalat esnasında %25 inin su olarak atılmakta olduğu, bu oranın yüksek olması nedeniyle re olarak
stoklarınızdan düşemediğiniz belirtilerek, imalat esnasında ortaya çıkan bu atık krema suyunu dönem stok miktarınızdan
ne şekilde düşeceğinizin bildirilmesi istenilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kıymeti Düşen Mallar" başlıklı 278'inci maddesinde; "Yangın, deprem ve su
basması gibi afetler yüzünden veyahut bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde iktisadi
kıymetlerinde önemli bir azalış vaki olan emtia ile maliyetlerin hesaplanması mutad olmıyan hurdalar ve döküntüler,
üstüpü, deşe ve ıskartalar emsal bedeli ile değerlenir." hükmü yer almaktadır.
Anılan maddede yer alan "önemli bir azalış" ifadesi iktisadi kıymetlerin piyasa değerini ve kullanılma özelliklerini
normalin üzerinde kaybetmelerini ifade etmektedir. Diğer bir ifade ile anılan madde ziken mevcut ancak normal
değerinin altında bir değere sahip malların değerlemesini düzenlemektedir.
Diğer taraftan, re, bir malın imalat süresince veya tüketiciye arzına kadar kendi doğal akışı içinde uğradığı
kayıptır. Bu tanım dikkate alındığında re, işletmenin üretim süreci, kullandığı teknoloji gibi bir takım unsurlar esas
alınarak miktarı dönem sonunda (kaydi olarak) ölçülebilir bir üretim kaybıdır. Normal olarak, tüm işletmeler defter
kayıtlarında, miktar bazında; (Dönem başı stok + dönem içindeki alışlar = Satışlar + dönem sonu stok) dengesini
tutturmak durumundadır.
Gerek dönem başı gerekse dönem sonu ili mal stoklarının ne şekilde tespit edileceği Vergi Usul Kanununun 186
ncı maddesinde belirtilmiştir. Bu itibarla, reye uğrayan mallarla ilgili olarak işletme sahibi tarafından Vergi Usul
Kanununa göre bir belge düzenlenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.
Mal dengesi bakımından, emtia hesabına, kaydi dönem sonu stokunun değeri yerine ili dönem sonu stokunun
değeri kaydedileceğinden, re miktarları da otomatik olarak gider yazılmış olacaktır. Başka bir deyişle, dönem sonu
stoku, re miktarı kadar eksik gösterilmiş olacaktır. Dolayısıyla, re adı altında defterlerde mükerrer bir gider kaydının
yapılması imkân dâhilinde değildir.
Bu itibarla tereyağı üretim süreci sonunda oluşan ve kullanılamaz hale gelen atık krema suyunun ilgili meslek
kuruluşunun belirlemiş olduğu re oranlarını aşmayan kısmının re olarak değerlendirilebileceği, bu oranları aşan
kısmının ise bu kapsamda değerlendirilemeyeceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*)
Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu illeriniz dolayısıyla vergi tarh
edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.