Kremadan tereyağı imalinde oluşan atık krema suyunun dönem sonu stokundan ne şekilde düşüleceği hk.

Özelge: Kremadan tereyağı imalinde oluşan atık krema
suyunun dönem sonu stokundan ne şekilde düşüleceği hk.
Sayı: 
58889402-105[278-2012/127-943]-25
Tarih: 
10/04/2014
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BALIKESİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : 58889402-105[278-2012/127-943]-25 10/04/2014
Konu : Kremadan tereyağı imalinde oluşan atık krema suyunun  
dönem sonu stokundan ne şekilde düşüleceği
 
            Başkanlığımıza vermiş olduğunuz ilgide kayıtlı özelge talep formunuzda, işyerinizde
kremadan tereyağı imal edildiği ve bu imalat esnasında %25 inin su olarak atılmakta olduğu, bu
oranın yüksek olması nedeniyle fire olarak stoklarınızdan düşemediğiniz belirtilerek, imalat
esnasında ortaya çıkan bu atık krema suyunu dönem stok miktarınızdan ne şekilde düşeceğinizin
bildirilmesi istenilmektedir.
            213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kıymeti Düşen Mallar" başlıklı 278'inci maddesinde;
"Yangın, deprem ve su basması gibi afetler yüzünden veyahut bozulmak, çürümek, kırılmak,
çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde iktisadi kıymetlerinde önemli bir azalış vaki olan emtia
ile maliyetlerin hesaplanması mutad olmıyan hurdalar ve döküntüler, üstüpü, deşe ve ıskartalar
emsal bedeli ile değerlenir." hükmü yer almaktadır.
            Anılan maddede yer alan "önemli bir azalış" ifadesi iktisadi kıymetlerin piyasa değerini ve
kullanılma özelliklerini normalin üzerinde kaybetmelerini ifade etmektedir. Diğer bir ifade ile anılan
madde fiziken mevcut ancak normal değerinin altında bir değere sahip malların değerlemesini
düzenlemektedir.
            Diğer taraftan, fire, bir malın imalat süresince veya tüketiciye arzına kadar kendi doğal akışı
içinde uğradığı kayıptır. Bu tanım dikkate alındığında fire, işletmenin üretim süreci, kullandığı
teknoloji gibi bir takım unsurlar esas alınarak miktarı dönem sonunda (kaydi olarak) ölçülebilir bir
üretim kaybıdır. Normal olarak, tüm işletmeler defter kayıtlarında, miktar bazında; (Dönem başı
stok + dönem içindeki alışlar = Satışlar + dönem sonu stok) dengesini tutturmak durumundadır.
            Gerek dönem başı gerekse dönem sonu fiili mal stoklarının ne şekilde tespit edileceği Vergi
Usul Kanununun 186 ncı maddesinde belirtilmiştir. Bu itibarla, fireye uğrayan mallarla ilgili olarak
işletme sahibi tarafından Vergi Usul Kanununa göre bir belge düzenlenmesi zorunluluğu
bulunmamaktadır.
            Mal dengesi bakımından, emtia hesabına, kaydi dönem sonu stokunun değeri yerine fiili
dönem sonu stokunun değeri kaydedileceğinden, fire miktarları da otomatik olarak gider yazılmış
olacaktır. Başka bir deyişle, dönem sonu stoku, fire miktarı kadar eksik gösterilmiş olacaktır.
Dolayısıyla, fire adı altında defterlerde mükerrer bir gider kaydının yapılması imkân dâhilinde
değildir.
            Bu itibarla tereyağı üretim süreci sonunda oluşan ve kullanılamaz hale gelen atık krema
suyunun ilgili meslek kuruluşunun belirlemiş olduğu fire oranlarını aşmayan kısmının fire olarak
değerlendirilebileceği, bu oranları aşan kısmının ise bu kapsamda değerlendirilemeyeceği tabiidir.             Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.