Kupon karşılığında bedelsiz verilen akaryakıt tutarlarının ödeme kaydedici cihaz fişlerinde nasıl gösterileceği hk.
Özelge: Kupon karşılığında bedelsiz verilen akaryakıt
tutarlarının ödeme kaydedici cihaz fişlerinde nasıl
gösterileceği hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-3029
Tarih:
14/11/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-3029 14/11/2012
Konu : Kupon karşılığında bedelsiz verilen akaryakıt tutarının
ödeme kaydedici cihaz fişlerinde gösterilmesi hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Şirketinizin taksi şoförlerine kupon karşılığında
promosyon olarak bedelsiz gaz teslimi yaptığı belirtilerek, akaryakıt pompalarına bağlı olan ödeme
kaydedici cihaz fişlerinde promosyon bedellerinin nasıl gösterileceği hususunda Başkanlığımız
görüşü talep edilmiştir.
I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6'ncı maddesinin birinci fıkrasıyla kurumlar
vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safı kurum kazancı üzerinden
hesaplanacağı belirtilmiş, maddenin ikinci fıkrasıyla da safi kurum kazancının tespitinde Gelir
Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun bilanço usulüne göre ticari kazancın tespiti ile ilgili
38'inci maddesiyle bilanço esasına göre ticari kazancın teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi
sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu, bu dönem zarfında sahip veya
sahiplerce, işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin
ise farka ilave olunacağı, ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul
Kanunu'nun değerlemeye ait hükümleri ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 40 ve 41'inci maddeleri
hükümlerine uyulacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8'inci
maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 40'ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir.
Öte yandan, satışlarını artırmak için promosyon kampanyaları düzenleyen şirketler, bu
kampanyalarda piyasadan satın aldıkları veya imal ettikleri malları, müşterilerine belli miktarda
ürünlerini almaları karşılığında veya kuponlu olarak bedelsiz vermektedirler.
Promosyon kampanyalarının düzenlenmesindeki amaç şirketin dolayısıyla işletmenin ticari
kazancının artırılmasıdır. Bu nedenle söz konusu şirketin bedelsiz olarak verdiği malların
"işletmeden çekilen mallar" olarak değerlendirilmeyip ürünün satışını artırmak için yapılan
harcamalar olarak kabul edilmesi gerekir. Aynı zamanda, Gelir Vergisi Kanunu'nun 40'ıncı
maddesinin birinci fıkrasında, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel
giderlerin safı kazancın tespitinde indirilecek gider olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, Şirketinizin belli bir miktar alım üzerine biriktirilen kuponlar karşılığı
müşterilerine hediye olarak vermekte olduğu ticari mal kapsamındaki ürünlerin maliyet bedellerinin
Gelir Vergisi Kanunu'nun 40'ıncı maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, kurum kazancınıntespitinde indirim konusu yapılması mümkündür.
II- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun:
1/1 inci maddesinde; Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti
çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerinin KDV ye tabi olduğu,
2/1 inci maddesinde; teslimin, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına
hareket edenlerce alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olduğu,
3/a maddesinde; vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler
dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesinin de teslim sayılacağı,
29/1 inci maddesinde; mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan
katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak
yüklendikleri vergileri indirebilecekleri,
hüküm altına alınmıştır.
50 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (A) bölümünde, promosyon ürünleri numune ve
eşantiyonların KDV karşısındaki durumuyla ilgili olarak açıklamalar yapılmıştır.
Buna göre, Şirketinizin iktisadi faaliyetini genişletme, emsal işletmelerle rekabet edebilme,
üretim veya satışını yaptıkları mallara olan talebi koruma veya artırma amacıyla müşterilerine satış
miktarına bağlı olarak verilen kupon vasıtasıyla gerçekleşen bedelsiz teslimlerin, 50 Seri No.lu KDV
Genel Tebliğinin (A/1) bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilerek KDV
hesaplanmaması ve bu bedelsiz teslimler nedeniyle yüklenilen KDV'nin de indirim konusu yapılması
mümkün bulunmaktadır.
III- ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ UYGULAMASI YÖNÜNDEN
3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları
Mecburiyeti Hakkında Kanunla ilgili 58 Seri No'lu Genel Tebliğ'in 1/b bölümünde; Pompaların,
akaryakıt (LPG dahil) verilen taşıtın plaka numarası girildikten sonra çalışacak şekilde düzenlenmiş
olacağı, diğer bir ifadeyle taşıtın plaka numarası girilmediği takdirde akaryakıt akmayacağı
açıklanmıştır.
Diğer taraftan, ödeme kaydedici cihazların hasılat fişlerindeki toplamları kayıt etmeye ve
saklamaya tahsis edilmiş mali hafızalarına kaydedilen bilgiler silinemez ve değiştirilemez özellikte
olup, satış türü (promosyon vb.) ne olursa olsun, ödeme kaydedici cihazlar kullanılmak suretiyle
gerçekleştirilen satışlarla ilgili olarak cihaz hafızalarına yönelik bir müdahalede bulunulması söz
konusu değildir.
Bu nedenle, müşterilerinize kupon karşılığında bedelsiz olarak (promosyon) yapılan
akaryakıt satışlarının, taşıt plaka numarası girilmek suretiyle ve akaryakıt verme işleminin sonunda
cihaz yazıcısından otomatik olarak çıkacak fişlerle belgelendirilmesi, bu şekilde düzenlenen fişlerle
ilgili olarak ödeme kaydedici cihazlara yönelik başkaca bir işlem yapılmaması, indirim konusu
hususların muhasebe kayıtları üzerinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ancak, ödeme kaydedici
cihaz fişlerinin üzerinde promosyon ürün teslimi olduğu ve gider kaydedilemeyeceğine dair bir
notun bulunması için ödeme kaydedici cihazın programlatılması ve bu fişlerin muhasebe
kayıtlarınızın tevsiki açısından müşterilere verilmeyerek tarafınızca muhafaza edilmesi
gerekmektedir. Cihazın programlatılmasına kadar yapılacak satışlarda ise cihazdan çıkan fişlerin
üzerine tarafınızca benzer mahiyette bir notun kaşe ile tatbik edilmesi mümkündür.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.