Kurum bünyesinde yer alan
Özelge: Kurum bünyesinde yer alan
Sayı:
B.07.1.GİB.4.99.16.02-KVK/19-3-142
Tarih:
11/11/2011
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.99.16.02-KVK/19-3-142 11/11/2011
Konu : Kurum bünyesinde yer alan "gayrimenkul geliştirme" ve
"inşaat taahhüt" faaliyetlerinin kısmi bölünmeye konu
edilip edilemeyeceği.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, firmanız bünyesinde yer alan "inşaat taahhüt" ve
"gayrimenkul geliştirme" faaliyetlerinin birbirinden ayrılarak gayrimenkul geliştirme faaliyetinin
yeni kurulacak olan bir anonim şirkete devrinin planlandığı belirtilerek söz konusu devir işleminin
Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesi kapsamında kısmi bölünme olarak değerlendirilip
değerlendirilemeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Devir, bölünme ve hisse değişimi" başlıklı 19 uncu
maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde; "Kısmî bölünme: Tam mükellef bir sermaye şirketinin
veya sermaye şirketi niteliğindeki bir yabancı kurumun Türkiye'deki iş yeri veya daimî temsilcisinin
bilânçosunda yer alan taşınmazlar ile en az iki tam yıl süreyle elde tutulan iştirak hisseleri ya da
sahip oldukları üretim veya hizmet işletmelerinin bir veya birkaçını kayıtlı değerleri üzerinden
aynî sermaye olarak mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine devretmesi, bu
Kanunun uygulanmasında kısmî bölünme hükmündedir. Ancak, üretim veya hizmet işletmelerinin
devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif
kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmî bölünmede devredilen varlıklara karşılık
edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi doğrudan bu şirketin
ortaklarına da verilebilir. Taşınmaz ve iştirak hisselerinin bu bent kapsamında devrinde, devralan
şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak
hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan; 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "19.2.2.1. Üretim ve hizmet
işletmelerinin ayni sermaye olarak konulması" başlıklı bölümünde; üretim veya hizmet
işletmelerinin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve
pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmi bölünme sonucu hem bölünen işletmenin
hem de bölünme sonucunda varlıkları devralan işletmenin faaliyetine devam etmesi esastır. Bu
kapsamda, söz konusu işletmelerin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı
için gerekli taşınmaz, her türlü tesis, makine ve teçhizat, alet, edevat, taşıtlar, gayrimaddi haklar ile
hammadde, mamul, yarı mamul mallar gibi aktif kıymetler ile ilgili pasif kıymetlerin tümünün
devredilmesi zorunludur. ..." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
Aynı Tebliğin "19.2.2.1.2. Üretim ve hizmet işletmelerine bağlı taşınmazların
durumu" başlıklı bölümünde ise; üretim ve hizmet işletmeleri ile fiziki veya teknik bütünlük arz
eden ve bu işletmelerden ayrılması mümkün olmayan binalar, arsa ve arazilerin de bu işletmelere
dahil taşınmazlar olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
Anılan düzenlemelerle getirilen kısmi bölünme müessesesinin temel amacı, şirketlerin
yeniden yapılanma yoluyla verimlilik ve kârlılıklarını artırmalarına imkan sağlamak olup kısmi
bölünme bir üretim tesisinin veya hizmet işletmesinin parça parça elden çıkarılması sonucunu
doğurmaması gerekmektedir. Dolayısıyla üretim tesisi ve hizmet işletmelerinin devrinde, işletmebütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün
devredilmesi zorunludur.
Dilekçenizin incelenmesinden, inşaat sektöründe faaliyet gösteren şirketinizin "inşaat
taahhüt" ve "gayrimenkul geliştirme" olarak iki ayrı faaliyet gerçekleştirmekte olduğu, inşaat
taahhüt faaliyeti çerçevesinde, kendi nam ve hesabına gerçek ve tüzel kişilere karşı, sözleşmeli
veya sözleşmesiz olarak bir işin yapılmasını veya bir malın teslimini üstlenmek suretiyle "yap-sat"
şekli de dahil olmak üzere inşaat işleri yaptığı, gayrimenkul geliştirme faaliyeti çerçevesinde ise
inşaat faaliyeti yapılmaksızın inşaat aşamasına kadar gayrimenkul projesini kavram olarak ortaya
çıkarma, bu konsepte uygun arsa ya da araziyi araştırma, projeyi oluşturma, bu projenin en iyi
şekilde inşaasını sağlayacak inşaat firmasını bulma, projeyi başından sonuna kadar yönetme, tüm
süreci finanse etme ve nihayet ortaya çıkan gayrimenkulü pazarlama faaliyetlerinin icra edildiği
anlaşılmaktadır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, kanun koyucunun bu düzenleme ile korumak istediği
menfaatler dikkate alındığında şirketinizin "inşaat taahhüt" ve "gayrimenkul geliştirme"
faaliyetlerine ilişkin işletmelerin birbirinden ayrı olarak ve işletme bütünlüğü korunacak şekilde
faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümüyle devredilebilmesi halinde, kısmi
bölünmeye konu edilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, söz konusu işletmelerin birbirinden ayrı
olarak veya işletme bütünlüğü korunacak şekilde devrinin mümkün olmaması halinde, yapılan
işlemin kısmi bölünme kapsamında değerlendirilmeyeceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.