Mahkeme kararı gereği tapu iptaline karar verilen taşınmaz satışından dolayı elde edilecek kazancın verilendirilmesi
Mahkeme kararı gereği tapu iptaline karar verilen taşınmaz
satışından dolayı elde edilecek kazancın verilendirilmesi
Sayı:
62030549-125[5-1/e-2018/389]-737682
Tarih:
10/09/2019
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı :62030549-125[5-1/e-2018/389]-E.737682 10.09.2019
Konu :Mahkeme kararı gereği tapu iptaline
karar verilen taşınmaz satışından
dolayı elde edilecek kazancın
verilendirilmesi
İlgi :
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirketinizin her türlü züccaciye emtiasının alım satımı ve
züccaciye mamulün imalini yaptırmak, ithalatını, ihracatını gerçekleştirmek de dahil ticaretini
yapma alanında faaliyet gösterdiği, … tarihinde 20.563,00 m2 büyüklüğünde bir arsanın ¼
hissesinin …'dan … TL bedel karşılığında alınarak tapuya tescil işleminin yaptırıldığı ve aktifinize
kaydedildiği, … tarihinde söz konusu arsanın ¾ hissesine sahip diğer mal sahiplerinin ... Asliye
Hukuk Mahkemesine tapu iptali ve tescil konulu şufa davası açtıkları,
… Hukuk Dairesinin … tarihli … Esas No.lu, … Karar No.lu Yargıtay İlamı ile karar düzeltme
talebinin reddine ilişkin karar sonucunda tapu iptali ve tescil davasının kesinleştiği, … yılında alınan
bu arsanın faiziyle birlikte … TL bedel ile arsanın ¾ 'üne sahip maliklerine satışına karar
verildiği, bu satış işlemi sonucunda şirketiniz nezdinde… TL kar oluştuğu belirtilerek, söz konusu
satıştan doğan kazanç dolayısıyla Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendindeki istisna hükmünden faydalanıp faydalanmayacağınız hususunda bilgi talep edildiğinin
anlaşılması üzerine Müdürlüğümüz görüşü aşağıda açıklanmıştır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinde, "(1) Aşağıda belirtilen kazançlar,
kurumlar vergisinden müstesnadır:
...
e) (7061 sayılı kanunun 89 uncu maddesiyle değişen cümle; Yürürlük: 05.12.2017) Kurumların, en
az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu
senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75'lik kısmı ile aynı
süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50'lik kısmı.
Bu istisna, satışın yapıldığı dönemde uygulanır ve satış kazancının istisnadan yararlanan kısmı
satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutulur. Ancak
satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi şarttır.
Bu süre içinde tahsil edilmeyen satış bedeline isabet eden istisna nedeniyle zamanında tahakkuk
ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır.
İstisna edilen kazançtan beş yıl içinde sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir
hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen ya da dar mükellef kurumlarca ana merkeze aktarılan
kısım için uygulanan istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış
sayılır. Aynı süre içinde işletmenin tasfiyesi (bu Kanuna göre yapılan devir ve bölünmeler hariç)
halinde de bu hüküm uygulanır.
.... "
hükme bağlanmıştır.
Konuya ilişkin 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "5.6. Taşınmazlar ve iştirak hisseleri
ile kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan hakları satış kazancı istisnası" başlıklı bölümünde
ayrıntılı açıklamalara yer verilmiş olup "5.6.2.2.1. Taşınmazlar" bölümünde; "İstisnaya konu olan
taşınmazlar, Türk Medeni Kanununda "Taşınmaz" olarak tanımlanan ve esas niteliği bakımından bir
yerden başka bir yere taşınması mümkün olmayan, dolayısıyla yerinde sabit olan mallardır.
Bunlar Türk Medeni Kanununun 704 üncü maddesinde;
Arazi,
Tapu siciline ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar,
Kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümler,
olarak sayılmıştır.
Elden çıkarılacak taşınmazlardan doğacak kazancın, bu istisna uygulamasına konu olabilmesi için
taşınmazın Türk Medeni Kanununun 705 inci maddesi gereğince kurum adına tapuya tescil edilmiş
olması gerekmektedir. Bu nedenle, ilgili kurum adına tapuya tescili yapılmamış bir binanın
satışından doğan kazanca bu istisna uygulanmayacaktır.
..." denilmiştir.
Diğer taraftan, özelge talep formu ekinde yer alan … Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen … tarih,
… Esas No:, … Karar No.lu kararında, "... İli … İlçesi … Köyü … Mevkii …ada, … parsel, …arsel, …
parselde davalı …'dan satın alınan davalı …A.Ş. adına kayıtlı 1/3 payların tapu kaydının iptali
ile davacı … adına tesciline,
Karar kesinleştiğinde davacı tarafça yatırılan toplam şufa bedeli olan …'nin işleyen faizi ile birlikte
….'ne ödenmesine ..." ifadesi yer almaktadır.
… Hukuk Dairesi'nce verilen … tarihli … Esas No.lu, … Karar No.lu kararında Yargıtay İlamında,
taraflar arasındaki önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasından dolayı … Asliye
Hukuk Mahkemesince verilen … tarihli ve … sayılı hükmün; Dairelerince … gün ve … Esas,… Karar
sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği, süresi içinde … vekili tarafından kararın düzeltilmesi
istenildiği ancak karar düzeltme isteminin reddine, karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendinde düzenlenen istisna, kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak
hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının
satışından doğan kazançların %75'lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların
satışından doğan kazançların %50'lik kısmına ilişkin olarak düzenlenmiştir.
Buna göre, … tarihinde … TL bedel ile satın alınan taşınmaza ilişkin olarak … Asliye Hukuk
Mahkemesinde açılan tapu iptali davasına ilişkin, anılan Mahkemece verilen … tarihli … Esas No.lu,
… Karar No.lu kararda tapu kaydının iptal edilerek karar kesinleştiğinde şirketiniz tarafından satın
alma bedeli olarak ödenen … TL'nin işleyen faizi birlikte şirketinize ödenmesine karar verilmiş olup
söz konusu karar …. Hukuk Dairesince verilen … tarihli … Esas No.lu, … sayılı kararla kesinleşmiş
olduğundan, mahkeme kararı ile tescilin iptaline karar verilmesi suretiyle yapılan tapu devri işlemi
iade işlemi olup satış olarak değerlendirilemeyeceğinden ve yapılan bu işlem nedeniyle elde
ettiğiniz gelir taşınmazın şirketiniz adına tescil tarihinden itibaren tapu tescilinin iptali nedeniyle
mahrum kaldığınız muhtemel gelirin şirketinize tazmin edilmesi mahiyetinde olduğundan, mahkeme
kararı gereğince elde ettiğiniz faiz gelirinin Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendinde yer alan istisnaya konu edilmesi mümkün değildir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.