Mahkeme kararına göre ödenen tutarların kurumlar vergisi matrahından indirilip indirilemeyeceği hk.

Mahkeme kararına göre ödenen tutarların kurumlar vergisi
matrahından indirilip indirilemeyeceği hk.
Sayı: 
64597866-125[8-2016]-24587
Tarih: 
29/12/2016
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
 BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı :64597866-125[8-2016]-24587 29.12.2016
Konu :Mahkeme kararına göre ödenen  
tutarların kurumlar vergisi
matrahından indirilip
indirilemeyeceği.
 
            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; şirketinizin 2005 hesap döneminde ... den 932.147,70
TL tutarında hammadde alımı karşılığı oluşan borcun 512.562,71 TL'lik kısmını mükellefin banka
hesabına transfer ettiğiniz kalan 419.584,99 TL'yi ilgili şirketin temsilcisi şahsa tediye makbuzu
düzenlemek suretiyle ödediğiniz ve söz konusu ödemenin şirket yetkilisi tarafından da  onaylandığı,
ödemelerin yapılmasından beş yıl sonra adı geçen şirket tarafından ödemelerin yapılmadığından
bahisle icra takibi başlatıldığı ve söz konusu takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin Yargıtay 19.
Hukuk Dairesinin ...  tarih ve Esas No: ... , Karar No:  ... sayılı kararı ile şirketinizin  ... 'ye daha
önce ödediği tutarın yeniden gecikme faizi ve inkar tazminatıyla ödenmesine karar verildiği
belirtilerek; şirketinizin bu karara istinaden ödeyeceği tutarın kurum kazancının tespitinde gider
olarak dikkate alınıp alınmayacağı konusunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir.          
            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin, birinci
maddede yazılı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden
hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde de Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç
hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
            193 Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde indirilecek giderler tadadi olarak sayılmış, 
Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinde de kurumlarca ilave olarak indirilecek bazı giderler
sayılmış olup Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde
de, işle ilgili olmak şartıyla mukavelenameye veya ilam veya Kanun emrine istinaden ödenen zarar,
ziyan ve tazminatların safi kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabileceği hükme
bağlanmıştır.
            Kurumlar Vergisi Kanununun "Kabul edilmeyen indirimler" başlıklı 11 inci maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendinde ise, sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç olmak
üzere kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan maddi
ve manevi zarar tazminat giderlerinin kurum kazancının tespitinde de gider olarak dikkate
alınamayacağı hükmüne yer verilmiştir.            1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "11.8. Kurumun kendisinin, ortaklarının,
yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan tazminat giderleri" başlıklı bölümünde ;
            "Sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç olmak üzere kurumun
kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan maddi ve manevi
tazminat giderleri indirim olarak dikkate alınamaz."
 
            açıklamasına yer verilmiştir.
 
            Bu hüküm ve açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, ödenen zarar, ziyan ve tazminatların
gider olarak yazılabilmesi için, işle ilgili olması ve sözleşmeye, ilama veya kanun emrine bağlı
olarak ortaya çıkması şarttır. Ancak, kurumlar tarafından işle ilgili ödenen tazminatlar sözleşmeye,
ilama veya kanun emrine bağlı bulunsa dahi, kurumların ortaklarının, yöneticilerinin ve
çalışanlarının kusurlarından kaynaklanması halinde gider olarak yazılamayacaktır.
 
            Diğer taraftan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun "Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç
İlişkisi" başlıklı üçüncü ayırımının A/I-77 inci maddesinde; haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının
malvarlığından veya emeğinden zenginleşenin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğu, bu
yükümlülüğün, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir
sebebe dayanması durumunda doğacağı hükme bağlanmıştır.  
 
            Özelge talep formunuz ekinde yer alan T.C. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ...  tarih ve Esas
No: ... , Karar No: ... sayılı kararında; " ...
 
            Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında mevye satışı
yönünde ticari ilişki bulunduğu, davalıya toplam 932.147.70 TL tutarında ürün teslim edildiği,
karşılığında davalının, davacının kabulünde olan toplam 512.562.71 TL ödeme yaptığı, davalı yan
bakiye 419.613 TL'lik kısmın dava dışı ... 'e ödenmek suretiyle borcun sona erdiğini savunmuş
isede, anılan kişilerin davacı şirketin yetkilisi olmayıp, davalının bu kişilere davacının rızası ileödeme yaptığını ispatlayamadığı, takipten önce temerrüdün oluşmadığı gerekçeleriyle davanın
kısmen kabulü ile takibin 419.584.99 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren değişen
oranlı avans faizi yürütülmek suretiyle devamına, alacağın % 40'ı oranında inkar tazminatının
davalıdan tahsiline, davalının kötü niyet tazminatı isteminin yasal koşulları oluşmadığından reddine
karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
 
            Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir
isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının
reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ... oybirliğiyle karar verildi."
 
            denilmektedir.
 
            Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalardan,  419.584.99 TL asıl alacak ile bu tutar
üzerinden hesaplanacak faizin alacak borç ilişkisinden kaynaklandığı ve gider mahiyetinde olmadığı
görülmekte olup söz konusu tutara eşit miktarda diğer kişilere yapılan ve mahkemenin ödeme
olarak kabul etmediği tutarın Borçlar Kanununun sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre adli yargı
yerinde dava açılması suretiyle geri alınabileceği göz önüne alındığında bu tutarın kurum
kazancınızın tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.  
           
            Diğer taraftan, yukarıda bahsi geçen mahkeme kararına istinaden ödenecek olan icra inkar
tazminatının ise şirketinizin kendisinin, yöneticilerinin ve çalışanlarının kusurlarından doğmamış
bulunması şartıyla, fiilen ödendiği tarihler itibariyle gider olarak dikkate alınması mümkündür.
 
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
  
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge
geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla
vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi
hesaplanmayacaktır.