Manevi tazminat ödemesi üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hk.

Özelge: Manevi tazminat ödemesi üzerinden gelir vergisi
tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hk.
Sayı: 
84098128-120.03.04[61-2014/4]-495
Tarih: 
27/08/2014
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : 84098128-120.03.04[61-2014/4]-495 27/08/2014
Konu : Manevi tazminat ödemesi üzerinden gelir vergisi  
tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hk.
 
            İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eki yazınızda, davacı ... vekili Av. ...'ın, müvekkilinin
''rehberlik'' branşında olmasına rağmen ''motor'' branşına atanması nedeniyle atama işleminin iptali
için ... Bakanlığı aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açtığı, dava sonunda Bakanlık aleyhine
1.000.-TL. manevi tazminata karar verildiği belirtilerek, söz konusu manevi tazminat tutarının
ödenmesi aşamasında gelir vergisi kesintisi yapılıp yapılmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü
talep edilmektedir.
            GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61'inci maddesinde;
            "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen
para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
            Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans,
aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir
ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş
bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmü yer almaktadır.
            Anılan Kanunun 94'üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendine göre de, hizmet
erbabına ödenen ücretler ile 61'inci maddede yazılı olup, ücret sayılan ödemelerden (istisnadan
faydalananlar  hariç)  103  ve  104'üncü  maddelere  göre  gelir  vergisi  tevkifatı  yapılması
gerekmektedir.
            Aynı Kanunun 25'inci maddesinde ise, gelir vergisinden müstesna tazminat ve yardımlar
tadadi olarak sayılmıştır.
             Öte yandan, ''tazminat'' kavramı maddi ve manevi anlamda uğranılan zarar karşılığında
ödenen para ya da ödeneği ifade etmekte olup, kişilerin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi
karşılamaya yönelik olarak yapılan ödemeler maddi tazminat kavramının konusunu oluştururken,
mal varlığı dışındaki hukuki değerlere yapılan saldırılarla meydana getirilen eksilmenin giderilmesi
ve zarara uğrayan şahsın  manevi varlığında meydana gelen tahribatın kısmen de olsa
hafifletilmesine yönelik ödemeler ise manevi tazminatın konusunu oluşturmaktadır.
            Buna göre, kişinin manevi değerlerinde sebep olunan zararı tazmin amacıyla mahkeme
kararıyla maddi bir bedel olarak tayin edilen, ancak fiili bir çalışma ya da hizmetin karşılığı olmayan
manevi tazminatın, bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak bir hizmet karşılığı yapılan
bir ödeme olmaması nedeniyle ücret olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamakta olup, söz
konusu ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerekmektedir.            VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
            7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1'inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti
uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya
herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve
intikal vergisine tabi olduğu, 2'nci maddesinde ise "İvazsız intikal" tabirinin, hibe yoluyla veya
herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade ettiği, maddi ve manevi bir zarar mukabili verilen
tazminatların ivazsız sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.
            Öte yandan, ivazsız intikal olarak kabul edilmemesi nedeniyle, maddi ve manevi bir zarar
karşılığı ödenen paraların veraset ve intikal vergisine tabi tutulması mümkün değildir. Dolayısıyla,
... vekili Av. ... tarafından açılan dava sonucu davacıya ödenmesine hükmedilen 1.000.- TL manevi
tazminatın veraset ve intikal vergisine tabi tutulmaması gerekmektedir.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
   
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.