MEB ile TOKİ arasında imzalanan protokol çerçevesinde yapılan okul yapım işlerinde düzenlenen kağıtlara 222 sayılı Kanun kapsamında istisna uygulanıp uygulanmayacağı hk.
MEB ile TOKİ arasında imzalanan protokol çerçevesinde
yapılan okul yapım işlerinde düzenlenen kağıtlara 222
sayılı Kanun kapsamında istisna uygulanıp
uygulanmayacağı hk.
Kanun Numarası
488
Kanun
DAMGA VERGİSİ KANUNU
Özelge No
71387770-155-94879
Özelge Tarihi
23.10.2024
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Diyarbakır Defterdarlığı
Gelir, Kurumlar ve Diğer Vergiler Müdürlüğü
Sayı :E-71387770-155-94879
MEB ile TOKİ arasında imzalanan
protokol çerçevesinde yapılan okul
Konu yapım işlerinde düzenlenen
kağıtlara 222 sayılı Kanun
kapsamında istisna uygulanıp
uygulanmayacağı hk.
23.10.2024
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut idaresi Başkanlığı (TOKİ) ile Milli
Eğitim Bakanlığı (MEB) arasında okul yapımına ilişkin olarak protokol düzenlendiği,
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan ... ihale kayıt numaralı...
İşi'hin İş Ortaklığınız uhdesinde kaldığı belirtilerek söz konusu işe ilişkin olarak
düzenlenen kağıtlara 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 78 ve 83 üncü
maddeleri kapsamında istisna uygulanıp uygulanmayacağı hususunda görüş talep
edildiği anlaşılmaktadır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı
tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga
vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler
arasındaki işlemlere ait düzenlenen kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; 8
inci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli
idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler
ve köyler olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün
A/9 fıkrasında, resmi dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin yaptıkları ihalelerde,
ihaleyi yapan idare ile düzenlenen sözleşmelerin; "II.Kararlar ve mazbatalar" başlıklı
bölümünün 2 nci maddesinde, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi
daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının; "IV.Makbuzlar
ve diğer kağıtlar"başlıklı bölümünün 1/a fıkrasında, resmi daireler tarafından yapılan
mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle
kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra
senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış
veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin
eden kağıtların nispi damga vergisine tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
Diger taraftan, 222 säyill llkögretim ve Egitim Kanununun / nci maddesinde,
ilköğretimin 1 inci maddede belirtilen amacı gerçekleştirmek için kurulmuş dört yıl
süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluşan bir Milli Eğitim
ve Öğretim Kurumu olduğu; 83 üncü maddesinde, ilköğretimin bütün gelirlerinin ve
78 inci maddede belirtilen giderlerinin (personel masrafları hariç) her türlü resim ve
vergiden muaf olacağı hükme bağlanmıştır.
Mezkur Kanunun 78 inci maddesinde sayılan giderler ise ilköğretim
kurumlarınca yapılacak masrafları kapsamakta olup maddenin;
(a) fıkrasında, köy, kasaba, şehir ilköğretim kurumlarının ve öğretmen
lojmanlarının yapımı, tadili, esaslı onarımı, her türlü ilk tesis ve okul eşyası, ders
aletleri ile arsa ve arazi istimlakleri,
(b) fıkrasında, küçük onarımlar, okulların genel giderleri, yoksul öğrencilere
parasız olarak verilecek okul kitapları ve ders levazımı bedeli, öğrencilerin yiyecek,
giyecek noksanlarının telafisi, esaslı hastalıkların tedavisi, pansiyonlu ilkokulların ve
tamamlayıcı kursların ve sınıfların masrafları gibi her türlü giderler
ilköğretimin gideri olarak sayılmıştır.
222 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinde yer alan söz konusu hükmün
uygulanmasına ilişkin açıklamaların yapıldığı Bakanlığımızın 22/10/1998 tarihli ve
37904 sayılı genel yazısında, ilköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarının
yapımı, tadili, onarımı ile okul eşyası, ders aletleri tedariki ve arsa veya arazi iktisabı
için yapılacak harcamalara ait olmak ve bir tarafı ilköğretim idaresi teşkil etmek
kaydıyla, düzenlenen sözleşmelerin ve ihale kararlarının damga vergisine tabi
tutulmayacağı ifade edilmiştir.
2022/1 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu İç Genelgesinde "...resmi daireler
tarafından yüklenici firmalara yapılan hakediş ödemelerine konu işin 222 sayılı
İlköğretim ve Eğitim Kanunu kapsamında, ilköğretimin ödeneği kullanılmak suretiyle
ilköğretim idaresi adına yapıldığının tevsiki kaydıyla, söz konusu işlere ilişkin olarak
resmi daireler tarafından yüklenici firmalara yapılan hakediş ödemeleri nedeniyle
düzenlenen kağıtları da kapsayacak şekilde 222 sayılı Kanunun 83 üncü
maddesinde düzenlenen damga vergisi istisnasının uygulanması..." açıklamalarına
yer verilmiştir.
Ayrıca, 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasının
(m) bendinde, bakanlıkların talebi ve bağlı bulunduğu Bakanın onayı halinde talep
konusu proje ve uygulamaları yapmak veya yaptırmak TOKİ'nin görevleri arasında, 2
nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, ek 1 inci maddenin birinci fıkrasının
(m) bendi kapsamında; talep edilen proje ve uygulamaların İdarece yapılması veya
yaptırılması için imzalanan protokollerle belirlenen inşaat bedelinin yüzde üçünden
az, yüzde onundan fazla olmamak üzere, ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak olan
idare hizmet payı TOKİ'nin gelirleri arasında sayılmış; ek 12 nci maddesinde, "Toplu
Konut İdaresi Başkanlığı, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve 492 sayılı Harçlar
Kanunu uygulaması açısından özel bütçeli idareler kapsamında değerlendirilir."
hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, TOKİ damga vergisi uygulamasında resmi daire
kapsamına girmektedir.
Özelge talep formunuz ekinde yer alan Protokolün 4 üncü maddesinde,
protokolün konusunun MEB tarafından talep edilen eğitim yapılarının (okul,
pansiyon, vb.) MEB'in nam ve hesabına TOKİ tarafından uzun vadeli ödeme planına
göre yaptırılması, TOKİ tarafından yaptırılan işlerin bedelinin taraflar arasında
mutabakata varılan ödeme planına göre MEB bütçesinden ödenmesine ilişkin
hususları kapsadığı, 5 inci maddesinde ise işbu protokoldeki tüm ödemelerin MЕВ
tarafından TOKİ'ye ödenmesi için; ilgili kurumlar nezdinde yılı yatırım programı ve
bütçeye ilişkin işlemlerin yürütülmesinden ve takibinden MEB'in sorumlu olduğu,
taksitlerin süresinde ödenmemesi halinde TOKİ'nin karşılayacağı ilave maliyetlerin
de bu Protokol hükümlerine göre MEB tarafından TOKİ'ye ödeneceği, protokol konusu
işlere ait TOKİ tarafından gerçekleştirilen ödemelere (Resmi kurumlara ödenecek her
türlü vergi, resim, harç, ruhsat, katılım payı, müşavirlik harcamaları ile banka
finansman temininde belirlenecek orana göre oluşacak ilave ödemelere TOKİ Hizmet
Bedeli uygulanacağı) KDV ekleneceği ve bu bedelin mahsuplaşmada dikkate
alınacak olan işin Nihai Gerçekleşme Bedeli olacağı, TOKİ hizmet bedelinin, 2985
sayill kanunun 2 nci mdddesine eklenen (g) bendı çerçevesinde
üzerinden hesaplanacağı hükümlerine yer verildiği anlaşılmıştır.
belirlenen %3 nispet
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, başvurunuza konu olan.."işinin,
TOKİ ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında yapilan protokol kapsamında olması
durumunda, bahsi geçen işe ilişkin TOKİ'ye yapılacak ödemelerin ilköğretimin
ödeneği kullanılmak suretiyle yapıldığının MEB'den alınacak bir yazıyla tevsiki
kaydıyla, söz konusu işlere ilişkin olarak alınan ihale kararına, düzenlenen
sözleşmeye ve hakediş ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtlara 222 sayılı
İlköğretim ve Eğitim Kanununun 78 ve 83 üncü maddeleri kapsamında damga
vergisi istisnası uygulanması mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.