Merkezi yurtdışında bulunan şirketin Türkiye'de irtibat bürosunda çalışanların vergilendirilmesi hk.

Özelge: Merkezi yurtdışında bulunan şirketin Türkiye'de
irtibat bürosunda çalışanların vergilendirilmesi hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-1158
Tarih: 
28/03/2012
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-1158 28/03/2012
Konu : İrtibat bürosu  
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; merkezi Almanya'da bulunan ... ... şirketi tarafından
Türkiye'de irtibat bürosu kurulacağı ve bir temsilcinin görevlendirileceği, irtibat bürosunda
istihdam edilecek personelin ücretlerinin Almanya'da bulunan şirket merkezinden döviz olarak
ödeneceği belirtilerek, yapılacak ücret ödemelerinin Gelir Vergisi Kanunu'nun 94 üncü maddesi
uyarınca tevkifata tabi olup olmayacağı, söz konusu şirkete ait irtibat bürosu tarafından Türkiye'de
tevkifat yapılıp yapılmayacağı, katma değer vergisi açısından mükellefiyet tesis edilip edilmeyeceği,
irtibat bürosunun hangi defterleri tasdik edeceği hususlarında bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup,
konu ile ilgili görüşümüz aşağıda açıklanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde, "Ücret işverene tabi ve belirli bir işyerine
bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil
edilebilen menfaatlerdir." hükmü yer almış olup, aynı Kanunun 94 üncü maddesinde ise tevkifat
kapsamına giren ödemeler bentler halinde sayılarak (1) numaralı bendinde; hizmet erbabına
ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar
hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 23 üncü maddesinin (14) numaralı bendinde, kanuni ve iş merkezi Türkiye'de
bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışan hizmet erbabına, işverenin Türkiye
dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretlerin gelir vergisinden istisna
edileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu hükme göre, kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellefiyete tabi kurumların
bünyesinde çalışan hizmet erbabına ödenen ücretlere istisna uygulanabilmesi için;
1-Türkiye'de hizmet arz eden gerçek kişinin bağlı olduğu işverenin dar mükellef kurum olması, bu
kurumun da Türkiye'de hiçbir şekilde kazanç elde edecek şekilde faaliyette bulunmaması,
2-Dar mükellef kurumda çalışan kişinin hizmet erbabı ve yapılan ödemenin de ücret niteliğinde
olması,
3-Dar mükellef kurumun Türkiye'deki personeline yapılacak ödemenin bu kurumun yurtdışı
kazançlarından karşılanması,
4-Ücretin döviz olarak ödenmesi,
5-Ödenen ücretin dar mükellef kurumun Türkiye'deki hesaplarına gider olarak kaydedilmemesi,
şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, merkezi Almanya'da bulunan ... şirketinin Türkiye'de kurulacakirtibat bürosunda çalışacak personele anılan Şirket tarafından döviz olarak ödenecek ücretler, Gelir
Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (14) numaralı bendinde sayılan tüm
şartların varlığı halinde gelir vergisinden istisna olup, söz konusu ücret ödemeleri üzerinden Gelir
Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkifat yapılmayacaktır.
Öte yandan, irtibat büroları Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan
sair kurumlar kapsamında olduğundan, bu madde kapsamında nakden veya hesaben yapacağı
ödemelerden tevkifat yapılması gerekmektedir.
Diğer taraftan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde; Türkiye'de ticari,
sınai, zırai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye
tabi olduğu; bu faaliyetlerin kapsamı ve niteliğinin Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir
Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat
hükümlerine göre tayin ve tespit edileceği hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 8 inci maddesine göre, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar KDV
mükellefidirler.
Buna göre, merkezi Almanya'da bulunan ... şirketi veya Türkiye'de bulunan irtibat bürosunun ticari,
sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetleri KDV'ye tabi
olacak, bu işlemleri yapanlar için KDV mükellefiyeti tesis edilecektir.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 153 ve müteakip maddelerinde mükelleflerin ödevleri
hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun 172 inci maddesinde kimlerin defter tutacakları, 173 üncü
maddesinde ise, istisnaları (defter tutmayacaklar) belirlenmiştir.
Bu hükümlere göre, ... şirketinin irtibat bürosunun katma değer vergisi veya kurumlar vergisi
yönünden mükellefiyetinin bulunması halinde, bu mükellefiyetlerle ilgili ödevlerin irtibat bürosu
tarafından yerine getirilmesi bir zorunluluk olduğundan, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
defter tutma yükümlülükleri ve diğer ödevleri yerine getirme zorunluluğu da bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
   
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.