Meslek edindirme amaçlı olarak verilen kurslar nedeniyle derneğe ait iktisadi işletme oluşması hk.

Özelge: Meslek edindirme amaçlı olarak verilen kurslar
nedeniyle derneğe ait iktisadi işletme oluşması hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-KVK-2-5-254
Tarih: 
02/04/2010
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-KVK-2-5-254 02/04/2010
Konu : Derneğe ait iktisadi işletme  
 
 
            İlgide kayıtlı yazınızda, İşkur Ankara İl Müdürlüğü tarafından istihdam edilebilirlik
oranlarını artırma kapsamında yürütülen projeye yönelik olarak Derneğinizce eğitim ve meslek
edindirme amaçlı kurslar düzenleneceği belirtilerek, söz konusu kurslar nedeniyle Derneğe bağlı
iktisadi işletme oluşup oluşmayacağı konusunda Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi
istenilmektedir.
            Söz konusu yazınız ve eklerinin incelenmesinden, eğitim ve meslek edindirme kursları için
İşkur Ankara İl Müdürlüğü tarafından "Eğitim Hizmeti Satın Alma İlanı" verildiği, bu ilanda hizmet
sağlayıcıların sahip olması gereken şartların ve hizmet sunmak için yapılacak başvuruda
tamamlanması gereken belgelerin açıklandığı, bu şartları taşıyanların verecekleri hizmetin fiyatının
katma değer vergisi hariç tutularak teklif sunulduğu, hizmet sağlayıcı isteklilerinin verdikleri teklif
dosyalarının İşkur tarafından değerlendirilerek belirleneceği dolayısıyla, kurs hizmetinin bir bedel
karşılığı olacağı anlaşılmıştır.
            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesine göre dernek ve vakıflar kurumlar
vergisi mükellefleri arasında sayılmazken, aynı maddenin (ç) bendi ile dernek ve vakıflara ait
iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefiyeti kapsamına alınmışlardır. Aynı Kanunun 2 nci
maddesinin beşinci fıkrasında, dernek ve vakıflara ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan
ve sermaye şirketleri ile kooperatifler dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin dernek ve
vakıfların iktisadi işletmeleri olduğu, aynı maddenin altıncı bendinde de dernek ve vakıflara ait
iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemelerinin, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler
arasında bulunmasının, tüzel kişiliklerinin olmamasının, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine
ayrılmış sermayelerinin veya işyerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal ve
hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kar edilmemesi veya kârın kuruluş
amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi işletme niteliğini değiştirmeyeceği hükme
bağlanmıştır.
            1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerle
ilgili (2.4.) bölümünde; iktisadi işletmenin belirlenmesinde iktisadi işletmenin en belirgin özelliğinin
bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesi olduğu diğer bir
anlatımla iktisadi işletmenin unsurlarının ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir
organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı veya
hizmet ifaları gibi faaliyetler olduğu, Kanunun bu gibi halleri tek tek saymak yerine, dernek veya
vakıf tarafından piyasa ekonomisi içerisinde icra edilen tüm iktisadi faaliyetleri kapsamına aldığı,
satılan mal veya hizmete ait bedelin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kâr
edilmemesinin, kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin iktisadi işletme olma vasfını
değiştirmeyeceği açıklanmıştır.            Anılan Genel Tebliğde açıkladığı üzere, iktisadi işletmenin belirlenmesinde Kurumlar Vergisi
Kanununun 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında belirlenen koşullar dikkate alınacak olup işletmenin
belirgin özelliği bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesi ve
iktisadi işletmenin unsurlarının ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona
bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı veya hizmet ifaları
gibi faaliyetlerdir. Ticari organizasyon, sermaye tahsis, işyeri açılması, organizasyonun mahiyetine
uygun personel istihdamı, ticaret siciline kaydolmak gibi unsur ve şartlardan tümü veya bir kısmı
yerine getirilmek suretiyle belirli şekilde kurulmuş olacaktır.
            İktisadi işletmenin tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai
faaliyetten söz edilebilmesi için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle
işletmede üretilen malların veya verilen hizmetin bir bedel karşılığı satılmış olması gerektiği, aksi
halde diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemeyeceği açıktır.
            Buna göre, söz konusu eğitim ve meslek edindirme kurslarının Derneğinizce bedel karşılığı
yerine getirilmesi nedeniyle iktisadi işletme oluşacağından, bu iktisadi işletme nezdinde kurumlar
vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi ve mükellefiyetle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi
gerekmektedir. Ancak, söz konusu kurs hizmetlerinin bedelsiz olarak verilmesi halinde iktisadi
işletme oluşmayacağı tabidir.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
  Vergi Dairesi Başkanı a.
Gelir İdaresi Grup Müdürü V.
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.