Mesleki Sorumluluk Sigortası kapsamında sigorta şirketince serbest meslek erbabına yapılan ödeme hk.

Mesleki Sorumluluk Sigortası kapsamında sigorta
şirketince serbest meslek erbabına yapılan ödeme hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.35.16.01-120.04[68-2014-5]-455
Tarih: 
18/09/2015
T.C.
GELİR İDARESİ   BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ   DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef   Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : 84098128-120.04[68-2014-5]-455 18/09/2015
Konu : Mesleki Sorumluluk Sigortası  
kapsamında sigorta   şirketince
serbest meslek erbabına yapılan
ödeme hk.
         
 
 
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinde, noterlik faaliyeti nedeniyle … Vergi Dairesi
Müdürlüğünün … T.C. kimlik numaralı mükellefi olduğunuz, noterlik görevlerinin ifası nedeniyle
zarar görecek olanlara karşı doğacak tüm hukuki sorumlulukları teminat altına almak amacıyla
Türkiye Noterler Birliği ile … Sigorta A.Ş arasında düzenlenen … tarih ve … numaralı "Mesleki
Sorumluluk Sigortası Poliçesi" kapsamında söz konusu tazminat tutarının anılan sigorta şirketince
davacıya ödendiği, poliçenin "Özel Şartlar" başlıklı 2"nci maddesinin 4 üncü fıkrasında, "Sigortacı
uygun gördüğü hallerde davaya müdahale edebilir veya etmeyip davanın kendisinin tayin edeceği
bir avukat tarafından yürütülmesini talep edebilir. Sigortacı gerek bu hallerde gerekse davanın
bizzat noter tarafından veya noterin tutacağı avukat tarafından yürütülmesi hallerinde davanın
aleyhe sonuçlanması veya kazanılması durumunda, savunma nedeniyle yapılan ve belgeye bağlanan
gerçek savunma giderleri ile avukatlık ücretlerini de poliçenin limitleri dahilinde notere ödemeyi
taahhüt eder." hükmü uyarınca davayı avukatlık sözleşmesi ile Av. … aracılığıyla takip ettirdiğiniz,
adı geçen avukat ile yaptığınız avukatlık sözleşmesinde; sigorta şirketine, vekalet ücretinin
ödenmesi için gerekli tüm başvuruların sizin adınıza avukat tarafından yapılacağı ve ödemelerin de
avukata yapılabileceği, dava değerinin % 20 si olarak belirlenen vekalet ücretinin, tarafınızca veya
sigortalısı olduğunuz … Sigorta A.Ş. tarafından Av. …'a ödeneceği hususlarında anlaşmaya
vardığınız, avukatlık vekalet ücret tutarı olan 136.316,80.-TL. nin sigorta şirketince ahzu kabz
yetkisi içeren vekaletnameye dayanarak vekiliniz olan avukatın banka hesabına yapıldığı, avukat
tarafından vekil sıfatıyla sigorta şirketinden tahsil edilen tutar için adınıza düzenlenen serbest
meslek makbuzlarında yer verilen toplam 27.263,36.-TL. gelir vergisi kesintisinin şahsınızca
muhtasar beyanname ile beyan edilmek suretiyle vergi dairesine ödendiği belirtilerek, anılan
sigorta şirketince 'hukuki koruma klozu' kapsamında vekiliniz Av. …'ın banka hesabına yapılan
ancak avukatlık sözleşmesi uyarınca adı geçen avukat tarafından adınıza düzenlenen serbest
meslek makbuzlarında yer alan toplam 136.316,80.-TL. yi serbest meslek kazanç defterinize gelir
ve/veya gider kaydedip kaydetmeyeceğiniz ile kaydetmeniz durumunda serbest meslek makbuzunda
gösterilen gelir vergisi kesintisi ve katma değer vergisinin hesaplamasında hangi tutarların (net
veya brüt) dikkate alınması gerektiği hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
65 inci maddesinde, her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançların serbest meslek
kazancı, 66 ncı maddesinde ise, serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenlerin
serbest meslek erbabı olduğu hüküm altına alınmıştır.67 nci maddesinde "Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti
karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil
edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyle yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.
Müşteri veya müvekkilinden, serbest meslek faaliyeti ile ilgili olmak üzere para ve ayın şeklinde
alınan gider karşılıkları kazanca ilave edilir.
... ...
Serbest meslek erbabı için,
1. Ittıla hasıl etmeleri kaydiyle, namlarına kamu müessesesine, icra dairesine, bankaya, notere veya
postaya para yatırılması;
... ...
Tahsil hükmündedir." hükmü yer almaktadır.
68 inci maddesinin birinci fıkrasının 8  numaralı bendinde  mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal
ve hizmet alım bedellerinin serbest meslek kazancının tespitinde indirim konusu yapılabileceği
hükmüne yer verilmiş olup, anılan maddenin son fıkrasında ise her türlü para cezaları ile serbest
meslek erbabının suçlarından doğan tazminatların gider olarak indirilemeyeceği hükmüne yer
verilmiştir.
94 üncü maddesinde  "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar,
ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri,
kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve
serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden
çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben
yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
.... ...
2.Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere
serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç);
... ...
b) Diğerlerinden, %20 (2009/14592 sayılı B.K.K. ile. Yürürlük; 3.2.2009) oranında vergi tevkifatı
yapılacağı;
96 ncı maddesinde, vergi tevkifatının, 94 üncü madde kapsamına giren nakten veya hesaben
yapılan ödemelere uygulanacağı, bu maddede geçen hesaben ödeme deyiminin, vergi tevkifatına
tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt
ve işlemleri ifade edeceği, vergi tevkifatının, ücretler dışında kalan ödemelerde gayrisafi tutarlar
üzerinden yapılacağı
hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 164 ile 166 ncı maddelerinde, avukatlık ücreti
tanımlanmakta ve kaynakları itibariyle, sözleşmeye bağlı olarak iş sahibinden sağlanan vekalet
ücreti ile dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenilen vekalet ücreti olmak
üzere iki ayrı vekalet ücretinden söz edilmektedir.
Buna göre, söz konusu vekalet ücretinin Gelir Vergisi Kanununun 65 ve 66 ncı maddelerine göre
serbest meslek erbabı olan avukatlara ödenmesi halinde, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi
ve 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca sorumlularca % 20 nispetinde gelir vergisi
tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, noterlik faaliyetini yürütmekte iken müşteriniz ile
aranızda oluşan ihtilaf nedeniyle aleyhinize açılan tazminat davası sonucunda  hükmedilen tazminat
ve yargılama giderlerinin, mesleki faaliyet sonucu ödenmek zorunda olunan bir tazminat niteliğinde
olmadığı ve ağır kusurunuzdan kaynaklandığı mahkeme kararından anlaşılmıştır. Sigorta şirketince
mesleki sorumluluk sigortası kapsamında tarafınıza yapılan tazminat, yargılama gideri ve vekalet
ücreti niteliğindeki ödemelerin serbest meslek kazancınızın tespitinde gelir ve/veya gider olarak
dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.
Ayrıca, serbest meslek erbabı  Av. …'a  nakden veya hesaben yapılan vekalet ücreti ödemeleri
üzerinden gelir vergisi tevkifat yapılması gerektiği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
   
 
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.