Miras yoluyla intikal eden kooperatif hissesinden edinilen dairenin satışında değer artış kazancı ve veraset ve intikal vergisi hk.

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.1.GİB.4.34.18.01-160[1-2012/5-1.10.5791]-2658

Özelge Tarihi

22.08.2012

Miras yoluyla intikal eden kooperatif hissesinden

edinilen dairenin satışında değer artış kazancı ve

veraset ve intikal vergisi hk.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı :B.07.1.GİB.4.34.18.01-160[1-2012/5-1.10.5791]-2658 22/08/2012

Konu:Miras yoluyla intikal eden kooperatif hissesinden edinilen

dairenin satışında değer artış kazancı ve veraset ve intikal vergisi

hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, babanız ... 'ın sağlığında

1/3/1989 tarihinde konut yapı kooperatifine üye olduğu, adı geçenin 29/6/2007

tarihinde vefat ettiği ve ölüm tarihinde dairelerin % 90'nın tamamlanmış olduğu, Sulh

Hukuk Mahkemesinde görülen dava neticesinde 23/10/2008 tarihinde kooperatif

hisselerinin ve 16/4/2009 tarihinde de tapu senetleri düzenlenerek kooperatif tarafından

bu hisselere tekabül eden dairelerin diğer mirasçılarla birlikte tarafınıza teslim edildiği,

... 'ın vefatı üzerine diğer mirasçılarla birlikte tarafınızdan verilecek veraset ve intikal

vergisi beyannamesinde kooperatif hissesinin beyan edilmek istendiği, ancak ilgili vergi

dairesince bu talebinizin kabul edilmediği ve bunun sonucunda veraset yoluyla intikal

eden kooperatif hisselerinin beyan edilmediği belirtilerek söz konusu dairelerin bugün

itibarıyla satılmak istenmesi halinde bu satışın gelir vergisine tabi olup olmayacağı

hususundaki Başkanlığımız görüşünün sorulduğu anlaşılmaktadır.

GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Değer Artış Kazançları" başlıklı Mükerrer 80 inci

maddesinde;

"Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer

artışı kazançlarıdır.

...

6. İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70 inci

maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek

usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve

hakların, iktisap tarihinden başlayarak (1/1/2007 tarihinden geçerli olmak üzere) beş yıl

içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları

dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış

sayılır.).

Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların

satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması,

devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer

sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, (1.1.2012

tarihinden geçerli olmak üzere) 8.800 Türk Lirası gelir vergisinden müstesnadır."

hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun "Safi değer artışı" başlıklı Mükerrer 81 inci

maddesinde;

"Değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla

sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan

mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının

uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur.

Hâsılatın ayın ve menfaat olarak sağlanan kısmının tutarı Vergi Usul Kanununun

değerleme ile ilgili hükümlerine göre tayin ve tespit olunur.

Maliyet bedelinin mükelleflerce tespit edilememesi halinde maliyet bedeli yerine;

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre, takdir komisyonlarınca tespit edilecek bedel,

kazancı bilanço veya işletme hesabı esasına göre tespit edilen işletmelerde ise son

bilançoda veya envanter kayıtlarında gösterilen değer esas alınır.

...

Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan mal ve

hakların, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen

toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tespit edilir. Şu kadar ki, bu

endekslemenin yapılabilmesi için artış oranının % 10 veya üzerinde olması şarttır."

hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 704 ve 705 inci maddelerine göre

taşınmaz mülkiyetinin konusuna giren gayrimenkulün mülkiyetinin kazanılmasının,

tapuya tescille doğacağından "iktisap tarihi" olarak, tapuya tescil tarihinin esas

alınması gerektiği, ayrıca miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri

ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyetin tescilden önce kazanılacağı, ancak bu

hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesinin, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil

edilmiş olmasına bağlı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Buna göre ... 'ın vefatı dolayısıyla tarafınıza intikal eden kooperatif hissesi için;

-Kooperatif sermayesine katılım payı ödemesinin miras yoluyla intikalden sonra

bir kısmının tarafınızdan yapılmış olması halinde, bu kısma isabet eden gayrimenkul

payının ivazlı iktisap olarak değerlendirilmesi ve dairenin kat irtifakıyla tapuya tescili

işleminin yeni bir iktisap olarak değerlendirilmesi nedeniyle bu gayrimenkulün

16/4/2009 tarihinden başlayarak beş yıllık süre içerisinde satılması halinde bu satıştan

elde edilecek kazancın ivazlı iktisaba tekabül eden kısmının, ilgili yıl için belirlenen

istisna tutarını aşması halinde, değer artışı kazancı olarak beyan edilmesi,

-Söz konusu kooperatif payının veraset yoluyla edinilmesinden sonra bu hisseye

tekabül eden gayrimenkulün herhangi bir ödeme yapılmadan kooperatiften teslim

alınması halinde bu edinimin ivazsız iktisap olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup

bu dairenin herhangi bir tarihte satılması sırasında değer artış kazancı meydana

gelmiş olmayacağından bu satış işleminin gelir vergisine tabi tutulmaması,

gerekmektedir.

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, "Türkiye

Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların

veraset tarikiyle veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan

diğer şahsa intikali Veraset ve İntikal Vergisine tabidir." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 2 nci maddesinin (b) fıkrasında da,"Mal" tabirinin, mülkiyete mevzu

olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen sair bütün hakları ve

alacakları ifade ettiği açıklanmıştır.

Bu hükümlere göre, malların veraset yoluyla veya her ne suretle olursa olsun

ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahısa intikali veraset ve intikal vergisine tabi olup

şahsın verginin mükellefi olabilmesi ve kendisinden beyanname istenebilmesi için

veraset yolu ile veya ne suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde mal intikal etmesi

gerekmektedir.

Öte yandan, 17/1/1997 tarihli ve 1997/1 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu İç

Genelgesinde; veraset ve intikal vergisi matrahına kooperatif hissesinin dahil olması

halinde, bu hissenin alacak olarak kabul edilerek, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 281

nci maddesine göre, mukayyet değeri (ölüm tarihine kadar ödenen aidatlar toplamı)

ile değerlendirileceği açıklanmıştır.

Buna göre, intikal tarihinden sonra mirasçılarca kooperatif başkanlığından alınan

ve intikale konu hisseye isabet eden tutarı gösteren yazının beyannameye eklenmesi

ve ilgili vergi dairesince de bu tutarın veraset ve intikal vergisinin matrahının hesabında

dikkete alınması gerekir.

Bu itibarla, ... 'ın vefatı üzerine diğer mirasçılarla birlikte tarafınıza intikal eden

kooperatif hissesinin ölüm tarihine kadar ödenmiş olan aidatlar toplamının veraset ve

intikal vergisine tabi tutulması gerekmekte olup söz konusu intikalin ... 'ın ikametgahının

bulunduğu yerdeki veraset ve harçlar vergi dairesi müdürlüğüne bir beyanname ile

beyan edilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış

bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.