Mirasçılara intikal eden özürlü aracı ile ilgili olarak ÖTVMTV-VİV mükellefiyeti.
Kanun Numarası
7338
Kanun
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
Özelge No
B.07.1.GİB.4.06.17.02-VRS:5.MD-2010-47-110
Özelge Tarihi
02.03.2011
Mirasçılara intikal eden özürlü aracı ile ilgili olarak ÖTVMTV-VİV mükellefiyeti.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı :90792880-VRS:5.MD-2010-47-110 02.03.2011
Konu:Mirasçılara intikal eden özürlü aracı ile ilgili olarak ÖTV-MTV-VİV
mükellefiyeti.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, sakatlık indiriminden faydalanılarak alınan
araç sahibinin vefatı nedeniyle yapılacak işlemler hakkında Başkanlığımız görüşü
sorulmaktadır.
1- VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye
1
Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların
veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan
diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, aynı Kanunun 2 nci
maddesinin (d) bendinde de "ivazsız intikal" tabirinin hibe yoluyla veya herhangi bir
tarzda olan ivazsız iktisapları ifade edeceği; 6 ncı maddesinin (a) bendinde, veraset ve
intikal vergisinin veraset yoluyla intikallerde ölen kimsenin, diğer suretle meydana
gelen intikallerde tasarrufu yapan şahsın ikametgahının bulunduğu yerdeki vergi
dairesince tarh olunacağı, 9 uncu maddesindeölümün Türkiye'de vuku bulduğu ve
mükelleflerin de Türkiye'de bulunduğu durumlarda ölüm tarihini takibeden dört ay
içinde, ivaszız intikallerde malların hukuken iktisap edildiği tarihi takip eden bir ay içinde
veraset ve intikal vergisi beyannamesinin ilgili vergi dairesine verileceği hüküm altına
alınmıştır.
Bu itibarla, …’nın 6/3/2010 tarihinde vefatı ile kendisine ait aracın veraset yoluyla
intikali ve mirasçılardan birinin miras hissesini diğer mirasçılardan birine bağışlaması
veraset ve intikal vergisine tabi bulunmakta ve veraset ve intikal vergisi
beyannamesinin yukarıda belirtilen sürelerde ilgili vergi dairesine verilmesi
gerekmektedir.
2- MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 3, 7 ve 8 inci maddelerine göre,
motorlu taşıtlar vergisinin mükellefi trafik sicili ile Ulaştırma Bakanlığı tarafından tutulan
sivil hava vasıtaları sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilenler olmakta,
motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti, motorlu taşıtların ilgili sicile kayıt ve tescili ile
başlamakta, motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyetinin sona erebilmesi için taşıt sahibi
adına olan kayıt ve tescilin silinmesi gerekmektedir.
Anılan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, sakatlık
dereceleri % 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer
malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtların
motorlu taşıtlar vergisinden istisna olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 10/1/2004 tarih ve 25342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 21 Seri
No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinin“II-İSTİSNALAR” başlıklı bölümünde,
“ 1 - Sakatlık Dereceleri % 90 ve Daha Fazla Olan Malûl ve Engellilere Ait
Taşıtlarda
İstisna Uygulaması Sakatlık dereceleri % 90 ve daha fazla olan malûl ve
engellilerin bu durumlarını tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış olan sağlık
kurulu raporu ile ilgili vergi dairelerine belgelendirmeleri halinde, söz konusu malûl ve
engellilerin kendi adlarına kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtları, motorlu taşıtlar vergisine
tabi tutulmayacaktır. Bu istisnadan yararlanmak için, söz konusu malûl ve engellilere
2
ait taşıtın özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş olması şartı aranmayacaktır.
2 - Diğer Malûl ve Engellilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması
Sakatlık dereceleri % 90 dan az olan malûl ve engellilerin bu durumlarını; tam
teşekküllü Devlet hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri ve
kendi adlarına kayıt ve tescilli olan taşıtların engellilik haline uygun özel tertibatlı veya
özel tertibatlı hale getirilmiş taşıtlar olduğunu belirten “Motorlu Araç Tescil Belgesi”nin
ilgili tescil kuruluşlarınca onaylanmış örneği ile “Araçlar İçin Teknik Belge” ve “Proje
Raporu”nun aslı veya noter onaylı örneğiniilgili vergi dairelerine ibraz etmeleri halinde
bu istisna hükmünden yararlanabileceklerdir.
3 - Malûl ve Engelliler İstisnası İle İlgili Bildirim
Malûl ve engelliler istisnasından yararlanacakolan malûl ve engelliler tarafından,
“Malûl ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası
Bildirim Formu” düzenlenerek (Bildirim Formu’nun internetteki www.gib.gov.tr adresinde
bulunan örneğinin düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.) istisnadan yararlanmak
için gerekli olan diğer belgeler ile birlikte ilgili vergi dairesine verilecektir. ”
açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu hükümlere göre, malul ve engelli adına kayıt ve tescilli olan motorlu taşıtların,
motorlu taşıtlar vergisinden istisna olması için; sakatlık derecesi % 90 ve üstü olan
malul ve engellilerin taşıtlarında özel tertibat yapılmasına gerek bulunmamakta, ancak
sakatlık derecesi % 90 dan az olan malul ve engelli taşıtlarının, bizzat kullanacak olan
malul kişinin sakatlığına uygun özel tertibatlı hale getirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, 6/3/2010 tarihinde vefat eden sakatlık derecesi % 96 olan kızınız …
adına kayıt ve tescilli araç nedeniyle motorlu taşıtlar vergisi istisnasından
faydalanılabilmesi için aracın adına tescil edilecek kişinin malul ve engelli olmasının
yanısıra yukarıda yer verilen Tebliğ'deki şartları taşıması ve belirtilen belgelerle ilgili
vergi dairesi müdürlüğüne müracaat edilmesi gerekmektedir.
3- ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
12/6/2002 tarih ve 24783 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 1/8/2002 tarihinde
yürürlüğe giren 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin 1/(b)
bendinde, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir
defaya mahsus olmak üzere ÖTV’ye tabi olduğu, 2 nci maddesinin 1/(b) bendinde de ilk
iktisabın, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye’de kayıt ve tescil edilmemiş olanların
kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077
Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil
motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından
kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini
ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.
3
Diğer taraftan, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin 2/a bendinde “(II)
sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların, veraset yoluyla intikaller hariç ilk
iktisabında istisna uygulanan malların istisnadan yararlananlardışındakilerce
iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi
yapılandan, kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte özel tüketim
vergisi alınır. (5766 Sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyleeklenen hüküm, Yürürlük:
01.07.2008) Kanunun 7 nci maddesinin (2) numaralı bendi çerçevesinde istisnadan
yararlananlar tarafından bu istisnadan yararlanılarak iktisap ettikleri kayıt ve tescile
tabi malları 5 yıldan fazla kullanarak elden çıkarmaları durumunda bu hüküm
uygulanmaz. ” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, dilekçede belirtilen aracın muris, … tarafından ÖTV 7/2-a bendinde
yer alan istisnadan faydalanılarak 01/12/2008 tarihinde iktisap olunduğu, diğer varis
…’nın araç üzerindeki miras hakkından vazgeçtiğine ilişkin Ankara 25’inci Noterliği
tarafından 26/03/2010 tarihli feragatnamenin düzenlendiği ve söz konusu aracın
veraset yoluyla …’ya intikal ettiği anlaşılmıştır.
Buna göre, Muristen mirasçılara sadece bir aracın intikal etmiş olması, bundan
başka mirasçılara intikal etmiş başka bir mal bulunmaması halinde, aracın miras
hisselerinin tekbir mirasçıya devredilmesinin, devralan mirasçı açısından (kendi miras
hissesine karşılık gelen kısmı hariç olmak üzere) "veraset yoluyla intikal" olarak
değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu işlemin, bir ivaz karşılığında
yapılmasının satım, ivazsız olarak yapılmasının ise bağış olarak değerlendirilmesi
gerekmektedir. Bu şekilde satım veya bağış olarak gerçekleşen devir işleminde
Kanunun 15’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendi kapsamında ÖTV uygulanması
gerekecektir.
Ancak, muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekenin birden fazla mal veya
haktan ibaret olması halinde, diğer mirasçıların lehine miras hakkından feragatini
gösteren belgenin ibrazı şartıyla istisnadan yararlanılmış olan aracın lehine feragat
edilen mirasçıya intikalinin, "veraset yoluyla intikal" olarak değerlendirilmesi mümkün
bulunmaktadır. Bu durumda istisnadan yararlanılan aracın bu şekilde varise intikali ve
murisin istisnadan yararlandığı tarihten itibaren 5 yıllık sürenin bitimine kadar varis
adına kayıt ve tescilli kaldıktan sonra satışında da ÖTV uygulanmayacaktır.
Diğer taraftan, 16/1/2010 tarih ve 27464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlülüğe giren ve 188 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "Şikâyet Yolu
ile Başvurma"bölümü hariç diğer bölümlerini yürürlükten kaldıran 395 Sıra No’lu
VergiUsul Kanunu Genel Tebliği’nin, “Özelgenin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 2 nci
maddesinde, somut bir olaya dayanmayan, teorik hususlara ilişkin bilgi ve izahat
taleplerinin özelge talebi kapsamında değerlendirilmeyeceği ve yetkili makamlar
tarafından cevaplandırılmayacağı belirtildiğinden, dilekçenizde belirtilen diğer
hususlara değinilmemiştir.
4
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış
bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,
bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası
kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.