Münhasıran ortaklarına sigortacılık faaliyetinde bulunmak üzere kuruan ve kar amacı gütmediği belirtilen kooperatifin, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ba

Özelge: Münhasıran ortaklarına sigortacılık faaliyetinde
bulunmak üzere kuruan ve kar amacı gütmediği belirtilen
kooperatifin, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı
tarifenin "XI-Finansal faaliyet harçları" başlıklı bölümünün
8/a bendinde yer alan
Sayı: 
97895701-140[108-2013/18]-761
Tarih: 
22/05/2013
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : 97895701-140[108-2013/18]-761 22/05/2013
Konu : Kooperatifin sigorta şirketleri kuruluş harcından muaf olup 
olmadığı
 
            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, münhasıran ortaklarına sigortacılık
faaliyetinde bulunmak üzere kurulduğunu ve kar amacı gütmediğini belirttiğiniz kooperatifinizin,
492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı tarifenin "XI-Finansal faaliyet harçları" başlıklı
bölümünün 8/a bendinde yer alan "Sigorta şirketleri kuruluş izin belgeleri"  harcından muaf olup
olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
             492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 108'inci  maddesinde, imtiyazname, ruhsatname ve
diplomalardan 492 sayılı Kanun'a bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanların harca tabi olduğu;
109'uncu maddesinde,  imtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarını kendilerine bu belgeler
verilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; 113'üncü maddesinde ise söz konusu harçların peşin
olarak alınacağı, yıllık harçların her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş
sayılacağı, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmayacağı ve ocak ayı içerisinde
ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
            Kanun'a bağlı (8) sayılı tarifenin sayılı tarifenin "XI- Finansal faaliyet harçları" başlıklı
bölümünün 8/a bendinde sigorta şirketleri kuruluş izin belgelerinden (her yıl) (2013 yılı için
105.529,50 TL) harç alınacağı hükme bağlanmıştır.
            Aynı Kanun'un 123'üncü maddesinde ise özel Kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle,
istisna edilen işlemlerden harç alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.
            Diğer taraftan, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Muaflıklar" başlıklı 93'üncü
maddesinde, "Kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli
Kooperatifler Birliği;
            a) Birbirlerinden ve ortaklarından aldıkları faiz ve komisyonlar ile ortaklarına kefalet
etmeleri dolayısıyla bunlardan aldıkları paralar, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinden,
             b) Her nevi defterlerin ve ana sözleşmelerin tasdiki ve açılış tasdiklerinde sayfalarının
mühürlenmesi her nevi Harçtan ve Damga Vergisinden,
             c) Kiraya verilmediği veya irat getirmeyen bir cihete tahsis edilmediği müddetçe sahip
oldukları gayrimenkul mallar üzerinden alınacak her türlü vergilerden,             d) Ortakların temlik edecekleri gayrimenkuller her türlü vergi ve harcından,
             Muaftır.
             e) 13'üncü madde gereğince verilecek bildiri Damga Vergisine, diğer harç ve resimlere tabi
değildir." hükmü yer almaktadır.
            Öte yandan, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 3'üncü maddesinde, Türkiye'de faaliyet
gösterecek sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin anonim şirket veya kooperatif şeklinde
kurulmuş olmasının şart olduğu; 4'üncü maddesinde ise, kooperatiflerin, üyeleri dışındaki kişilerle
sigorta sözleşmesi yapabilmesinin, bu hususun ana sözleşmelerinde açıkça yer alması şartıyla
Hazine Müsteşarlığının iznine tabi olduğu ve kooperatif üyeleri dışındaki kişilerle sigorta
sözleşmesi yapılabilmesi için kooperatiflerin sermayelerini, Hazine Müsteşarlığınca belirlenecek
miktara yükseltmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
            Yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde, 492, 1163 ve 5684 sayılı Kanunlarda,
kooperatiflerin münhasıran ortaklarına sigortacılık faaliyetinde bulunmak üzere almış oldukları 
sigorta şirketleri kuruluş izin belgeleri için ödemeleri gereken harçtan muaf olacaklarına ilişkin
herhangi bir hüküm bulunmadığından, kooperatifiniz adına düzenlenecek sigorta şirketleri kuruluş
izin belgesi için 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) tarifenin XI-8/a bendine göre her yıl harç
ödenmesi gerekmektedir.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.