Muris ile sigorta şirketleri arasında düzenlenen sözleşmelerde lehtar olarak bankalar gösterilmiş ise, bankaların lehtarlığı alacak ve borç ilişkisine dayandığından bankalara ödenen kredi-hayat sigorta bedelinin ivazsız olarak mütalaa...
Kanun Numarası
7338
Kanun
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
Özelge No
B.07.1.GİB.0.60/6038-13 / 96606
Özelge Tarihi
01.11.2007
Muris ile sigorta şirketleri arasında düzenlenen
sözleşmelerde lehtar olarak bankalar gösterilmiş ise,
bankaların lehtarlığı alacak ve borç ilişkisine
dayandığından bankalara ödenen kredi-hayat sigorta
bedelinin ivazsız olarak mütalaa...
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
SAYI :B.07.1.GİB.0.60/6038-13 / 96606 ANKARA
KONU :
01.11.2007
....... BİRLİĞİ
.....
1
.....
Mali konularda Birliğiniz ile Başkanlığımız arasında devam eden çalışmalar sonucu
Birliğiniz tarafından hazırlanan 17/09/2007 tarihli notun 6 ncı bölümünde 3 No.lu Veraset
ve İntikal Vergisi Kanunu Sirküleri ile ilgili olarak;
1- Hayat sigorta poliçesine istinaden sigortalının kazaen vefat etmesi sonucu yapılacak
ödemelerin veraset ve intikal vergisi karşısındaki durumunun belirsiz olduğu,
2- Sigorta akdinde mirasçı olmayan ancak lehtar olarak gösterilen üçüncü şahıslardan
ne anlaşılması gerektiğinin açıklanmadığı, banka kredilerinin bu ifadenin kapsamı
dışında tutulması gerektiğinin düşünüldüğü,
3- Birikim tutarının vergilendirilmesinden önce gelir vergisi daha sonra kalan tutar
üzerinden veraset ve intikal vergisi alınmasının açıkça ifade edilmediği,
belirtilerek sözü edilen hususlarla ilgili olarak bilgi istenilmekte olup, konuya ilişkin
Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.
1- Sigortalının kaza sonucu vefat etmesi halinde, sigorta şirketince ödenen tazminatın,
sigortalının yokluğu nedeniyle yakınlarının uğrayacakları maddi ve manevi ıstırabın
sigorta sözleşmesine dayanılarak kısmen olsun tazmini ve telafisi amacını taşıdığından,
Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 2/d maddesinin parantez içi hükmüne istinaden
vergilendirilmeyeceği Sirkülerin üçüncü bölümünde açıklanmıştır.
2- Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 2 nci maddesine göre, veraset tabiri, miras
vasiyet ve miras mukalevesi gibi ölüme bağlı tasarrufları ifade etmektedir. Türk Medeni
Kanununa göre mirasçı, akrabalık bağı (kanuni mirasçı) ile ya da murisin mirasçı tayini
(mansup mirasçı) ile kanunen, vasiyetname veya miras sözleşmesi ile
kazanılmaktadır.
Anılan Sirkülerin 3 üncü bölümünde yer alan "mirasçı olmayan üçüncü kişi" ifadesi ile
Türk Medeni Kanununda kanuni veya mansup mirasçı sayılanlar dışındaki kişiler
kastedilmekte olup, sigorta sözleşmesinde söz konusu kişilerin lehtar olarak
gösterilmesi halinde kural olarak bunlara yapılan sigorta tazminatı ödemelerinin
veraset ve intikal vergisine tabi olması gerekir.
Öte yandan kredi-hayat sigortası, ilgili bankalardan kredi alan şahıslara aldıkları kredi
tutarına bağlı olarak bu kredinin teminatını teşkil edecek şekilde düzenlenmekte ve
sigorta sözleşmesinde lehtar olarak krediyi veren banka şubesi gösterilmektedir.
Bununla da, vefat eden şahısların bankalara olan borçlarının mirasçılara ve kefillere
intikal ettirilmeksizin sigorta şirketlerince ödenmesi amaçlanmış bulunmaktadır. Başka
bir ifadeyle sigorta şirketlerince bankalara yapılan ödemeler, bankaların müşterilerine
verdikleri kredilerin iadesi niteliğini taşımaktadır.
2
Buna göre;
- Muris ile sigorta şirketleri arasında düzenlenen sözleşmelerde lehtar olarak bankalar
gösterilmiş ise, bankaların lehtarlığı alacak ve borç ilişkisine dayandığından bankalara
ödenen kredi-hayat sigorta bedelinin ivazsız olarak mütalaa edilmemesi,
- Sigorta bedelinin borç tutarını aşması halinde ise, mirasçılara intikal eden söz konusu
ödemelerden veraset ve intikal vergisi aranılması,
gerekmektedir.
3- 3 ve 59 No.lu Gelir Vergisi Kanunu Sirkülerinde de açıklandığı üzere, sigorta
şirketlerince, birikim tutarı üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesine göre
tevkifat yapılması, kalan tutarın poliçede lehdar gösterilenlere ödenmesi
gerekmektedir. Dolayısıyla, ödenen bu tutarın veraset ve intikal vergisi kapsamında
vergilendirilmesi gerekir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Başkan a.