Ney Yapımı Faaliyeti Dolayısıyla Esnaf Muaflığından Yararlanıp Yararlanamayacağı
Ney Yapımı Faaliyeti Dolayısıyla Esnaf Muaflığından
Yararlanıp Yararlanamayacağı
Sayı:
B.07.1.GİB.4.31.15.01-120.01.03[09-01-2016]-58
Tarih:
07/09/2016
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
HATAY VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : 35672403-120.01.03[09-01-2016]-58 07/09/2016
Konu : Ney Yapımı Faaliyeti Dolayısıyla
Esnaf Muaflığından Yararlanıp
Yararlanamayacağı
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ney yapımı faaliyetiniz dolayısıyla Gelir Vergisi Kanununun 9
uncu maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi kapsamında esnaf muaflığından yararlanıp
yararlanamayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde vergiden muaf esnafa ilişkin düzenlemelere
yer verilmiş, kimlerin esnaf muaflığından faydalanacakları da maddede bentler halinde sayılmıştır.
Aynı maddenin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde, "Bu Kanunun 47 nci maddesinde yazılı
şartları haiz olanlardan kendi ürettikleri ürünleri satanlara münhasır olmak üzere el dokuma işleri,
bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk,
semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık
ve bunlar gibi geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında
faaliyette bulunanlar;" hükmü yer almakta olup, maddenin mülga ikinci fıkrasından sonra gelen
üçüncü fıkrasında, ticarî, ziraî veya meslekî kazancı dolayısı ile gerçek usulde Gelir Vergisine tâbi
olanlar ile yukarıda sayılan işleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek
şekilde yapanların esnaf muaflığından faydalanamayacakları açıklanmıştır.
Söz konusu maddenin son fıkrasında ise "Bu muaflığın Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi
uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur." denilmiştir.
Anılan Kanunun 47 nci maddesinde basit usule tabi olmanın genel şartları;
"1. Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak (işinde yardımcı işçi ve çırak kullanmak, seyahat,
hastalık, ihtiyarlık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici
olarak bilfiil işinin başında bulunmamak bu şartı bozmaz. Ölüm halinde iş sahibinin dul eşi veyaküçük çocukları namına işe devam olunduğu takdirde, bunların bilfiil işin başında bulunup
bulunmamalarına bakılmaz.),
2.İşyeri mülkiyetinin iş sahibine ait olması halinde emsal kira bedeli, kiralanmış olması halinde yıllık
kira bedeli toplamı büyükşehir belediye sınırları içinde (287 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
ile 1.1.2015 tarihinden itibaren) 6.000 lirayı, diğer yerlerde 4.000 lirayı aşmamak,
3.Ticari, zirai veya mesleki faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde Gelir Vergisi'ne tabi olmamak,
..."
şeklinde yer almaktadır.
Aynı Kanunun 94 üncü maddesinde ise, nakden veya hesaben yaptığı ödemelerden vergi tevkifatı
yapmak zorunda olanlar ile tevkifata tabi tutulacak ödemeler belirtilmiş olup, aynı maddenin (13/a)
numaralı bendinde, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (6) ve (8) numaralı bentlerinde yer alan
emtia bedelleri veya bu emtianın imalinde ödenen hizmet bedelleri üzerinden (2012/3322 sayılı
B.K.K uyarınca) % 2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.
Konu ile ilgili olarak yayımlanan 283 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "2.2. Geleneksel,
kültürel, sanatsal değeri olduğu ve kaybolmaya yüz tuttuğu belirlenen meslek kollarında faaliyette
bulunanlarla ilgili esnaf muaflığının kapsamı" başlıklı bölümünde;
" Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına 6322 sayılı Kanunla eklenen (8)
numaralı bent hükmü uyarınca;
El dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri,
kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği,
çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bunlar gibi geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve
kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanlar esnaf muaflığından
yararlanacaklardır.
Anılan meslek kollarında faaliyette bulunanların söz konusu muafiyetten yararlanabilmeleri için
Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı basit usule tabi olmanın genel şartlarını topluca
taşımaları ve münhasıran kendi ürettikleri ürünleri satmak suretiyle faaliyette bulunmaları
gerekmektedir.
Öte yandan, söz konusu meslek kollarında; devamlı veya arızi olarak, işyeri açılarak, motorlu araç
kullanılarak, yardımcı işçi veya çırak çalıştırılarak faaliyette bulunulması muafiyetten yararlanmayaengel teşkil etmeyecektir.
Ancak, söz konusu meslek kollarında aşağıdaki şekilde faaliyette bulunulması halinde ise
muafiyetten yararlanılması mümkün değildir:
-Ticari işletmelere ait malları mutat olarak veya belli aralıklarla satanlar ile kendiürettikleri
ürünlerle birlikte başkalarına ait ürünleri de satanlar,
-Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde faaliyette bulunanlar,
-Ticarî, ziraî veya meslekî kazancı dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tâbi olanlar."
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde, Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin 8 numaralı
bendi ile getirilen muafiyet hükmü ile geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz
tutan meslek kollarında faaliyette bulunan küçük esnafın korunması amaçlanmıştır.
Dolayısıyla yapılan faaliyetin;
-Seri üretime imkan sağlayacak şekilde ticari bir organizasyon içinde yapılması,
-Sanayi tipi makine ve aletler kullanılarak yürütülmesi,
-Üretimin işçi ve usta vasıtasıyla yapılması (mesleğin devamı veya zorunlu nedenlerle işinde
yardımcı işçi ve çırak kullanılması hariç),
-Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapılması, hallerinde, Gelir
Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan muafiyet hükmünden
faydalanılamayacaktır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı basit usule tabi
olmanın genel şartlarını taşımanız, sanayi tipi makine ve alet kullanmak suretiyle seri üretimde
bulunmamanız, sadece kendi ürettiği ürünleri satmanız, diğer şartları da taşımanız ve söz konusu
ürünlerin yapımında değeri yüksek olan ve ürünlerin değerini arttıracak özelliğe sahip kıymetli
maden, kıymetli taş gibi materyallerin kullanmamanız kaydıyla, aynı Kanunun 9 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde sayılan ve geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve
kaybolmaya yüz tutan meslek kolları arasında yer alan ahşap oymacılığı (ağaç oyma suretiyle ney
yapımı) faaliyetiniz dolayısıyla esnaf muaflığından yararlanmanız mümkün bulunmaktadır.Yaptığınız ürünleri anılan Kanunun 94 üncü maddesinde sayılan kişi veya kuruluşlara satmanız
durumunda, bu satış karşılığında yapılacak ödemeler üzerinden anılan maddenin 13 üncü bendinin
(a) alt bendi gereğince %2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.