Orman Kooperatifinin yaptığı faaliyetlerin muafiyet şartlarını ihlal sayılıp sayılmayacağı hk.

Özelge: Orman Kooperatifinin yaptığı faaliyetlerin muafiyet
şartlarını ihlal sayılıp sayılmayacağı hk.
Sayı: 
B.07.4.DEF.0.37.10.00-5520-1-16
Tarih: 
10/08/2011
 
T.C.
KASTAMONU VALİLİĞİ
Defterdarlık Gelir Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.4.DEF.0.37.10.00-5520-1-16 10/08/2011
Konu : Mükellefiyet Durumu  
 
İlgide kayıtlı dilekçenizde, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa  tabi olan kooperatifinizin şimdiye
kadar ... Orman İşletme Müdürlüğüne orman envali üretimi yapmakta olduğu, bundan sonra ilgili
Orman İşletme Müdürlüğünce kooperatifinize tahsisli olarak dikili kesim vermek istendiği,
kooperatifinizin  tahsisli  olarak alacağı dikili çam ve göknar  ağaçlarının kesim işini ortaklarına
yaptıracağı ve orman envali üretimi neticesinde tomruk ve odun haline getirilen ürünlerin
satılacağı, belirtilerek, kurumlar vergisi muafiyetinizin devam edip etmeyeceği hususunda  görüş
talep edilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde kooperatifler, kurumlar vergisi
mükellefleri arasında sayılmış olup, aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde
de kooperatiflerin, esas mukavelelerinde; sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu
başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse verilmemesi, yedek akçelerin dağıtılmaması ve
münhasıran ortaklar ile iş görülmesine dair hükümler bulunması şartı ile kurumlar vergisinden
muaf olacakları hükme bağlanmıştır: Diğer taraftan, aynı bendin parantez içi hükmünde; esas
mukavelelerinde yukarıdaki şartlar mevcut olmakla beraber fiilen bu kayıt ve şartlara uymayan
kooperatiflerin muafiyetten faydalanamayacağı belirtilmiştir.
1 seri no.lu   Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin  " 4.13.Kooperatifler" başlık bölümünde muafiyet
şartları detaylı olarak açıklanmış olup anılan Tebliğin "4.13.1.4. Sadece ortaklarla iş görülmesi "
başlıklı bölümünde, kooperatifler ortaklarının belirli ekonomik çıkarlarının ve özellikle meslek ve
geçimlerine ait ihtiyaçlarının sağlanıp korunmasını amaçladıkları için faaliyetin normal olarak
sadece ortaklarla sınırlı olması ve bir kooperatifin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi
için ana sözleşmesinde sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hüküm bulunması ve fiilen de bu
hükme uyulması gerektiği, ortak dışı işlemlerin, sadece ortak olmayanlarla  yapılan işlemleri değil,
ortaklarla kooperatif ana sözleşmesinde yer almayan konularda yapılan işlemleri de kapsadığı
belirtilmiştir.
Anılan Tebliğin, "4.13.1.4.1. Üretim kooperatiflerinde ortak dışı işlemler" başlıklı bölümünde
yapılan açıklamalara göre de, üretim kooperatiflerinin, ortaklarından aldığı ürünleri, niteliğinde
herhangi bir değişiklik yapmadan üçüncü kişilere satmaları ortak dışı işlem sayılmamaktadır.
Ortaklardan alınan ürünlerin bir takım işlemlerden geçirildikten sonra niteliği değiştirilmiş olarak
üçüncü kişilere satılması ise ortak dışı işlem sayılmaktadır.
Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin 2 numaralı bendine göre,
kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları muamelelerden doğan kârların ortaklara, kooperatifle
yaptıkları muameleler nispetinde tevzii, kazanç dağıtımı sayılmaz.
Ayrıca, 5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine göre, tüketim,üretim ve
kredi kooperatiflerinin ortakları için hesapladıkları risturnlar (ilgili alt bentlerde belirtilen bazı
koşullar altında) kurumlar vergisinden istisna olup bu risturnların ortaklara dağıtımı, kâr dağıtımısayılmaz. Risturnun nakden veya aynı değerde mal ile ödenmesi istisnanın uygulanmasına engel
değildir.
Bu açıklamalara göre, ... Orman İşletme Müdürlüğünün kooperatifinize tahsisli olarak vereceği
dikili çam ve göknar ağaçlarını kooperatifiniz ortaklarınca orman envali üretimi neticesinde tomruk
ve odun haline getirilerek satılması "ortak dışı işlem" olarak nitelendirilmeyecek ve Kurumlar
Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendindeki diğer şartların da bulunması
halinde kooperatifiniz kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanmaya devam edecektir. Ayrıca, bu
satıştan doğan müspet gelir-gider farkının ortaklara kooperatifle yaptıkları muamele nispetinde
dağıtımı risturn olarak kabul edilecektir.
Ancak, kooperatifinizin, orman envali üretimini sınai bir işletmede yapması ya da söz konusu
üretimin sınai işletme boyutuna ulaşması halinde ise muafiyet şartları ihlal edilmiş olacağından
kooperatifinize kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim. 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.