Ortağı olunan adi ortaklığa ilişkin faaliyetlerden dolayı hisseye düşen enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr veya zararın geçici 33 üncü madde kapsamında kazancın tespitinde dikkate alınıp alınmayacağı hk.
Ortağı olunan adi ortaklığa ilişkin faaliyetlerden dolayı
hisseye düşen enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan
kâr veya zararın geçici 33 üncü madde kapsamında
kazancın tespitinde dikkate alınıp alınmayacağı hk.
Kanun Numarası
213
Kanun
VERGİ USUL KANUNU
Özelge No
E-11395140-105[VUK-3-5738]-1305618
Özelge Tarihi
13.10.2025
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Defterdarlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
E-11395140-105[VUK-3-
Sayı 5738]-1305618
Ortağı olunan
adi ortaklığa
ilişkin
faaliyetlerden
dolayı hisseye
düşen enflasyon
düzeltmesinden
13.10.2025
Konu:
veya zararın
geçici 33 üncü
madde
kapsamında
kazancın
tespitinde
dikkate alınıp
alınmayacağı
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; şirketinizin gayrimenkul
yatırım ortaklığı olarak faaliyet gösterdiği, ... A.Ş.-... Adi Ortaklığında ortaklığınızın
bulunduğu, söz konusu adi ortaklığın bilanço esasına göre defter tuttuğu ve
enflasyon düzeltmesi uygulamasının adi ortaklığın bilançosu üzerinden yapılarak
düzeltme sonucu tespit edilen kâr veya zararın ortaklar tarafından hisseleri oranında
kendi kazançlarına dâhil edileceği belirtilerek, adi ortaklık nezdinde yapılan
enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan ve hissenize isabet eden kâr veya zararın
söz konusu hesap dönemlerinde kurum kazancınızın tespitinde dikkate alınıp
alınmayacağı hususunda Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun,
- Mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan
kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.
1.Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri
fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde
%100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde mali
tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulamasI,
her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.
Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları
düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi
dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine
üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap
dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi
dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi
dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.
Geçici 33 üncü maddesinde, "Geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere ...
(Anayasa Mahkemesinin 30/11/2023 tarihli ve E.: 2023/105; K.: 2023/208 sayılı Kararı
ile bu fıkrada yer alan "...2021..." ibaresi iptal edilmiştir.) ve 2022 hesap dönemleri
(kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2022 ve 2023 yılında biten hesap
dönemleri itibarıyla) ile 2023 hesap dönemi geçici vergi dönemlerinde mükerrer 298
inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup
oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz.
31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına
bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon
düzeltmesinden kaynaklanan kār/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında
gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl
zararı zarar olarak kabul edilmez.
(7491 sayılı kanunun 17 nci maddesiyle eklenen fıkra; Yürürlük: 28.12.2023)Bankalar,
21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf
Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para
kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası
kurumları (7529 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 1/1/2024
tarihinden, özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler için 2024 yılında başlayan
hesap döneminden geçerli olmak üzere 30.10.2024), sigorta ve reasürans şirketleri,
emeklilik şirketleri, tasfiye ve iflas hallerindeki şirketler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı
Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki
iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları tarafından geçici vergi
dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan
enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kar/zarar farkı, kazancın tespitinde dikkate
alınmaz..."
hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, 2023 hesap dönemi sonu ve müteakip dönemlerde yapılacak enflasyon
düzeltmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/düzenlemeler yapılmış; 165, 170, 175, 176
ve 181 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerinde de ilave açıklamalara ve örnek
uygulamalara yer verilmiştir.
Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;
- "Enflasyon düzeltmesi yapacak olanlar" başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında,
"Enflasyon düzeltmesi, kollektif, adī komandit ve adî şirketler dâhil kazançlarını
bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından
yapılır. Bilanço esasına göre defter tutan kollektif, adî komandit ve adî şirketlerde
enflasyon düzeltmesi bu şirketlerin bilançoları nezdinde yapılır. Kurumlar vergisi
mükellefi olan iş ortaklıklarının da bilançoları enflasyon düzeltmesine tabi tutulur.
- "Cari dönem kārı/zararı" başlıklı 38 inci maddesinde; "(1) 2024 hesap dönemine ait
vergi matrahı, düzeltilmiş bilançoya göre tespit edilecektir.
(2) Geçici vergi dönemleri ve hesap dönemi sonu itibarıyla oluşan kâr ya da zarar,
"Enflasyon Düzeltme Hesabı"nın bakiyesine göre bulunacaktır. "Enflasyon Düzeltme
Hesabı"nın bakiyesi, "Enflasyon Düzeltmesi Kârları/Zararları" hesapları aracılığıyla
"Dönem Kârı veya Zararı Hesabi"na devredilerek kapatılacak ve verilen bakiye türüne
göre işletmenin dönem kâr ya da zararı görülmüş olacaktır.
(3) 28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7491 Sayılı Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
17 nci maddesi ile, 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinde yapılan
düzenlemeye göre bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama,
Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki
şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık
yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve
emeklilik şirketleri tarafından geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve
2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar
farkı kazancın tespitinde dikkate alınmayacaktır.
Bu hüküm uyarınca, bu mükellefler geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024
ve 2025 hesap dönemlerinde bilançolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutacak,
ancak düzeltme sonucu oluşacak kar veya zararlarını dönem kazancının tespitinde
dikkate almayacaklardır."
açıklamaları yer almaktadır.
Ayrıca, 165 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerinin "213 Sayılı Kanunun Geçici 33
üncü Maddesinin (7491 sayılı Kanunla Eklenen) Dördüncü Fıkrası Kapsamındaki
Mükelleflerde Enflasyon Düzeltmesi" başlıklı 13 üncü maddesinin "13.1. Ortak Hususlar"
başlıklı bölümünde; "213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ve
geçici 33 üncü maddesi ile 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca,
kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri
(mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrasının (7) numaralı bendi ve bu bendin
uygulamasına ilişkin düzenlemeler saklı kalmak üzere) 2023 hesap dönemi sonunda
ve düzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak (geçici vergi
dönemleri dâhil) izleyen hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmak
zorundadır.
Bahse konu maddeler gereğince, mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrasının (7)
numaralı bendi kapsamındakiler hariç olmak üzere, 2023 hesap dönemi sonuna ait
bilançonun enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasından kaynaklanan kâr vergiye
tabi tutulmamakta, zarar ise zarar olarak kabul edilmemektedir. Diğer dönemlere
ilişkin yapılan düzeltmeden kaynaklanan kâr/zarar ise ilgili dönem kazancının
tespitinde dikkate alınmaktadır.
Ancak, mezkûr Kanunun geçici 33 üncü maddesinin 7491 sayılı Kanunla eklenen
dördüncü fıkrasında;
- Bankalar,
- 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman
Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler,
- Ödeme ve elektronik para kuruluşları,
- Yetkili döviz müesseseleri,
- Varlık yönetim şirketleri,
- Sermaye piyasası kurumları,
- Sigorta ve reasürans şirketleri,
- Emeklilik şirketleri
tarafından geçici vergi dönemleri de dâhil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap
dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkının,
kazancın tespitinde dikkate alınmayacağı, bu fıkra kapsamında belirlenen
dönemleri geçici vergi dönemleri de dâhil olmak üzere bir hesap dönemi kadar
uzatmaya Cumhurbaşkanının yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.