Otomatik satış makinelerinin arızalanması veya bilgisayar yazılım sistemlerinin çalışmaması durumunda belge düzeni hk.
Özelge: Otomatik satış makinelerinin arızalanması veya
bilgisayar yazılım sistemlerinin çalışmaması durumunda
belge düzeni hk.
Sayı:
11395140-105[229-2012/VUK-1- . . .]--967
Tarih:
16/04/2014
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
Sayı : 11395140-105[229-2012/VUK-1- . . .]--967 16/04/2014
Konu : Otomatik satış makinelerinin arızalanması veya bilgisayar
yazılım sistemlerinin çalışmaması durumunda
belgelendirme düzeni.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinde, firmanızın ... ve ... illerinde çeşitli
noktalarda otomatik satış makinelerinin içerisinde su, bisküvi, çikolata, sıcak ve soğuk içecekler
gibi gıda maddeleri satışını yaptığı, satış noktalarında yer alan otomatik satış makinelerine
yerleştirilmek üzere mal sevkiyatlarında "muhtelif müşteriler" ibareli sevk irsaliyesi, yapılan
satışlara ilişkin de yasal süresi içerisinde muhtelif müşteriler adı altında fatura düzenlendiği,
otomatik satış makinelerinin madeni para veya kredi kartı ile çalıştığı, yapılan satış miktar ve
tutarlarının mali verilerinin makinelerin içinde bulunan modem ve GPRS hattı vasıtasıyla
alınabildiği, arıza durumunda otomatik satış makinelerinin üzerinde bulunan hafıza kartı ve pil
sayesinde bilgilerin muhafaza edildiği ve sistem bağlantısı sağlandığında bilgilerin merkez
sunucularına aktarıldığı ve raporlama sağlanabildiği belirtilerek,
- Otomatik satış makinelerin hafızalarının mühürlenip mühürlenemeyeceği;
- Söz konusu makinelerin arızalanması veya bilgisayar yazılım sisteminin çalışmaması
durumunda arıza giderilene kadar belgelendirmenin nasıl yapılması gerektiği hususlarında
Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde faturanın, satılan emtia veya yapılan
iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar
tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu,
231 inci maddesinin 5 inci bendinde, faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı
tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen
faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı,
232 nci maddesinde, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle
defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura
vermek, satın aldıkları emtia ve hizmetler için de fatura istemek ve almak zorunda oldukları hüküm
altına alınmıştır.
Öte yandan, 385 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "2- Otomatik Satış
Makineleri ile Yapılan Satışlarda Belge Düzeni" başlıklı bölümünde;
"... a) Otomatik satış makineleri kullanılmak suretiyle yapılan mal veya hizmet satışlarının,
anılan makinelerin aşağıda belirtilen şekilde kullanılması kaydıyla, tebliğin bu bölümünde yer alan
açıklamalar çerçevesinde belgelendirilmesi uygun görülmüştür.
- Söz konusu makinelerle yapılan mal veya hizmet satışlarına ilişkin bilgiler, makinenin
hafızasından silinemeyecek ve değiştirilemeyecek bir şekilde kaydedilecektir.
- Kaydedilen bilgilere dışarıdan herhangi bir müdahale yapılamayacaktır.
- Gün sonunda makineden günlük satış raporu alınabilecektir.
Bu şartların sağlanması durumunda malın satışı veya hizmetin verilmesi anında Vergi Usul
Kanununda yer alan belgelerden herhangi biri düzenlenmeyecek ancak gün sonlarında makineden
alınacak raporlara istinaden "muhtelif müşteriler" ibareli bir fatura düzenlenecektir.
b) Otomatik satış makinelerinin yukarıda sayılan şartları taşımaması ve herhangi bir
düzeneğinin olmaması nedeniyle satışın para atılmak suretiyle yapılması halinde, malın sevk
edildiği tarihten itibaren azami yedi gün içinde satılan malları içerecek şekilde "muhtelif
müşteriler" ibareli bir fatura düzenlenmesi gerekmektedir.
Her iki halde de, söz konusu otomatik satış makinelerine yerleştirilmek üzere taşınan mallar
için "muhtelif müşteriler" ibareli sevk irsaliyesi düzenlenecek ve yukarıda bahsi geçen şekilde
düzenlenecek faturalar ile irtibatlandırılacaktır.
c) Sadece hizmet sunan makinelerde yukarıda bahsedildiği şekilde düzeneğin olmaması
durumunda ise gün sonunda cihazda birikmiş paranın sayılarak toplam hâsılat tutarı üzerinden
"muhtelif müşteriler" ibareli bir fatura düzenlenecektir.
Ayrıca, söz konusu makineleri farklı işyerlerine yerleştirmek suretiyle komisyon ödenmesi
karşılığında komisyon tutarını gösterir faturanın düzenleneceği ise tabiidir." açıklamaları yer
almaktadır.
Buna göre, mezkûr Tebliğin 2 nci bölümünün (a) bendinde belirtilen şartları taşıyan
otomatik satış makinelerinden gün sonunda satış raporu alınarak, bu rapora istinaden "muhtelif
müşteriler" ibareli bir fatura düzenlenmesi gerekmektedir. Söz konusu makinelerin arızalanarak
merkez ile irtibatının kopması durumunda da gün sonunda manuel olarak satış raporlarının
alınması ve "muhtelif müşteriler" ibareli bir fatura düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, otomatik satış makineleri ile yapılan satışlarda belge düzenine yönelik
açıklamalara yer verilen 385 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde bu makinelerin
hafızalarının mühürlenmesi gerektiğine dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.