Özürlü adına kayıtlı aracın özürlünün vefatından sonra ayıplı mal kapsamında iade olması halinde ÖTV istisnası hk.

Özelge: Özürlü adına kayıtlı aracın özürlünün vefatından
sonra ayıplı mal kapsamında iade olması halinde ÖTV
istisnası hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.26.15.01-ÖTV-52-2/2-18
Tarih: 
20/04/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ESKİŞEHİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.26.15.01-ÖTV-52-2/2-18 20/04/2011
Konu : Özürlünün Vefatında ÖTV İstisnası  
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, 2006 yılında eşinizin ÖTV istisnasından yararlanmak
suretiyle araç aldığı, 2007 yılında aracın arızasından dolayı satıcı firma aleyhine dava açtığı, 2008
yılında eşinizi kaybettiğiniz, 2009 yılında söz konusu aracın yenilenmesi yönünde karar çıktığını
belirtilerek, firma tarafından varisler olarak kızınız ve tarafınıza verilecek yeni araç için özel
tüketim vergisi (ÖTV) ve katma değer vergisi (KDV) ödenip ödenmeyeceği hususunda görüş talep
edilmektedir.
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ YÖNÜNDEN:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile
Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabı, bir defaya
mahsus olmak üzere ÖTV'ye tabi tutulmuştur.
Aynı Kanunun 7 nci maddesinin  2 nci bendiyle Kanuna ekli (II) sayılı listede yer alan kayıt ve
tescile tabi mallardan; 87.03 (motor silindir hacmi 1600 cm3'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir
hacmi 2800 cm3'ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, sakatlık derecesi
%90 veya daha fazla olan malül ve engellilerile bizzat kullanma amacıyla sakatlığına uygun hareket
ettirici özel tertibat yaptıran malül ve engelliler tarafından beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere
ilk iktisabı ÖTV'den istisna edilmiştir.
Öte yandan Kanunun 15/1 inci maddesinde, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi malların 4077
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri gereğince  kayıt ve tescilinden sonra iade
edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya diğer nedenlerle matrahta
değişiklik vuku bulduğu ya da yersiz veya fazla vergi hesaplandığı hallerde, vergiye tabi işlem
yapmış olan mükelleflerin bunlarla ilgili borçlandığı veya ödediği vergi için değişikliğin mahiyetine
uygun şekilde düzeltme yapabileceği, bu vergiden mahsup edebileceği veya iade talebinde
bulunabileceği hükme bağlanmıştır.
Özelge talep formunuzda, özürlü olan eşiniz adına 2006 yılında istisnadan yararlanmak suretiyle
satın  alınarak ... ... kayıt ve tescil edilen  ... aracın, ayıplı mal kapsamında olması nedeniyle
mahkeme kararıyla yenisi ile değiştirilmesi, murisin aracının satıcıya iade edilmesi ve bunun
karşılığında yeni bir aracın iktisap edilmesi sonucunu doğurmaktadır. Bu aracın ilk iktisabında ÖTV
istisnası uygulandığından, aracın iade edildiği mükellefin ÖTV yönünden düzeltme işlemi
yapmayacağı tabiidir.
Ancak, murisin sağlığında ÖTV istisnasından faydalanmak suretiyle iktisap edilen araç için
mahkeme kararı ile aracın yenilenmesi şartlarının oluştuğuna dair karar verilmiş olsa da yenilenme
veya değiştirme işlemi mirasçılar tarafından yeni bir aracın ilk iktisabı olacağından, söz konusuaracın mirasçılar tarafından ilk iktisabında ÖTV Kanununun 7/2 nci maddesi uyarınca ÖTV istisnası
uygulanması mümkün değildir. 
KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi başlıklı 35
inci maddesinde; "Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair
sebeplerle matrahta değişiklik vukubulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef
bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirme hakkı bulunan
vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltir.
Şu kadar ki, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile
beyannamede gösterilmesi şarttır."hükmü bulunmakta olup, 54 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin B-
Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun İle İlgili Katma Değer Vergisi Uygulaması başlıklı
bölümünde de;
"4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanuna göre, tüketicilerin satın aldıkları mal ve
hizmetlerin çeşitli nedenlerle geri verilerek bedelinin alınması veya başka bir mal veya hizmet ile
değiştirilmesinin katma değer vergisi karşısındaki durumu ile taksitli ve kapıdan satışlardaki katma
değer vergisi uygulaması aşağıda açıklanmıştır.
1) Satılan Malın İade Edilip Değiştirilmesi, Ödenen Bedelin İade Edilmesi, Değer Kaybının Bedelden
İndirilmesi:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 8/2. maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye
dayanılarak Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında ödenen katma değer vergilerinin
iadesi konusunda aşağıdaki şekilde işlem yapılması uygun görülmüştür.
Tüketiciler tarafından malların iade edilip bedellerinin geri verilmesinin istendiği durumlarda, satıcı
tarafından ödenen bedellerin katma değer vergisi dahil tutarları tüketiciye iade edilecektir.
Satıcılar işlemlerinin düzeltilmesi için iade edilen mal nedeniyle gider makbuzu düzenleyecekler ve
tüketiciden iade edilen mala ait fatura ve benzeri belgeyi bu makbuz ekinde geri alacaklardır. Gider
makbuzunda iade edilen malın katma değer vergisi satış bedelinden ayrı gösterilecek ve bu miktar
indirim konusu yapılmak suretiyle işlem düzeltilecektir.
İade edilen malın yerine aynı veya başka bir malın verildiği durumlarda ise, satıcı tarafından
yukarıda sözü edilen işlemlerin yanı sıra bu defa verilen yeni mal için fatura ve benzeri belge
düzenleneceği tabiidir. Dolayısıyla iade edilen malların yerine verilen yeni malların değerleri
dikkate alınarak belge düzenleneceğinden, iade edilen mallar ile yeni verilen mallar arasında değer
farkının olup olmaması düzeltme işlemini etkilemeyecektir."açıklamaları yapılmış bulunmaktadır.
Buna göre, satışı gerçekleştirilen aracın iade edilmesi halinde yukarıda yapılan açıklamalar
çerçevesinde, gider makbuzu düzenlenecek ve gider makbuzuna iade edilen aracın tesliminde
düzenlenen fatura ve benzeri belgeler eklenecek, iade edilen araca ait katma değer vergisi satış
bedelinden ayrıca gösterilerek indirim konusu yapılmak suretiyle işlem düzeltilecektir. Ayrıca, iade
edilen aracın yerine verilen yeni aracın değeri dikkate alınarak fatura düzenleneceği ve bu değer
üzerinden KDV hesaplanacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
  Vergi Dairesi Başkanı
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş isebu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.