Personele ödenen Sosyal Denge Tazminatından gelir vergisi tevkifatının yapılması hk.
Özelge: Personele ödenen Sosyal Denge Tazminatından
gelir vergisi tevkifatının yapılması hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.45.15.01-120[40.01.09]-97
Tarih:
16/08/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
MANİSA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.45.15.01-120[40.01.09]-97 16/08/2012
Konu : Sosyal denge tazminatının gelir vergisi tevkifatı
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; 01.06.2012 tarihli ve 28310 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Yerel Yönetim Koluna ilişkin "Mali ve Sosyal Haklara Dair Toplu Sözleşme" nin 5 inci
maddesine istinaden idarenizde çalışan memur ve toplu sözleşmeli personele ödenecek sosyal
denge tazminatının gelir vergisine tabi olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü talep
edilmektedir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde; ücretin, işverene tabi ve belirli bir
işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile
temsil edilebilen menfaatler olduğu, ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk
tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar
altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir
yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanunun 23 ve 25 inci maddelerinde gelir vergisinden istisna edilecek ücretler ile
ücret sayılan ödemeler belirlenmiştir.
Anılan Kanunun, 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendine göre de hizmet
erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan
faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılması
gerekmektedir.
Öte yandan, Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun "Kapsam" başlıklı
2 nci maddesinde; Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamu
hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile
bunlara bağlı kuruluşlarda, kamu iktisadi teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya özel kanunların
verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer
kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında
uygulanacağı ifade edilmiştir.
Ayrıca, 01.06.2012 tarihli ve 28310 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Yerel Yönetim
Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara Dair Toplu Sözleşme" nin Sosyal Denge Tazminatı
başlıklı 5 inci maddesinde, "Belediyeler ve bağlı kuruluşlar ile il özel idarelerinin kadro ve
pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer
alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek
Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi
yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık
tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma
süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir" hükmü
yer almıştır. Diğer taraftan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesinde,
belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen
kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği, sosyal denge tazminatının ödenebilecek
aylık tutarının, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan
toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok
üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde
yapılabilecek sözleşmeyle belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, idarenizde çalışan memur ve toplu sözleşmeli personele ödenecek sosyal
denge tazminatlarına ilişkin olarak 4688 sayılı Kanun, Gelir Vergisi Kanunu ve 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamede herhangi bir istisna hükmüne yer verilmediğinden, bahse konu
ödemelerin ücret sayılarak, Gelir Vergisi Kanununun 61, 63, 94, 103 ve 104 üncü maddeleri
kapsamında gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.