Sağlık Bakanlığınca ilaç fiyatlarında yapılan indirimlerin defterlere kaydedilme usulü hk.
Özelge: Sağlık Bakanlığınca ilaç fiyatlarında yapılan
indirimlerin defterlere kaydedilme usulü hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.10.15.02-2010.VUK.127-858-24
Tarih:
01/11/2010
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BALIKESİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MÜKELLEF HİZMETLERİ GRUP MÜDÜRLÜĞÜ
Sayı : B.07.1.GİB.4.10.15.02-2010.VUK.127-858-24 01/11/2010
Konu : Vergi Usul Kanunu
İlgide kayıtlı dilekçenizden, eczacılık faaliyetinde bulunduğunuz ve Sağlık Bakanlığınca ilaç
fiyatlarında yüzde otuza varan indirimler yapılması nedeniyle envanterinizde meydana gelen düşüşü
defter kayıtlarınıza ne şekilde intikal ettireceğiniz hususundaki Başkanlığımız görüşünün
bildirilmesinin istenildiği anlaşılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 274 üncü maddesinde; "Emtia, maliyet bedeliyle değerlenir.
Emtianın maliyet bedeline nazaran değerleme günündeki satış bedelleri %10 ve daha fazla bir
düşüklük gösterdiği hallerde mükellef, maliyet bedeli yerine 267 nci maddenin ikinci sırasındaki
usul hariç olmak üzere, emsal bedel ölçüsünü tatbik edebilir. Bu hüküm 275 inci maddede yazılı
mamüller için de uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mezkur Kanunun 267 nci maddesinde emsal bedelin birinci ve üçüncü sıraya göre tayinine dair
"Birinci sıra: (Ortalama fiyat esası) Aynı cins ve nevideki mallardan sıra ile değerlemenin yapılacağı
ayda veya bir evvelki veya bir daha evvelki aylarda satış yapılmışsa, emsal bedeli bu satışların
miktar ve tutarına göre mükellef tarafından çıkarılacak olan "Ortalama satış fiyatı" ile hesaplanır.
Bu esasın uygulanması için, aylık satış miktarının, emsal bedeli tayin olunacak her bir malın
miktarına nazaran %25'ten az olmaması şarttır.
Üçüncü sıra: (Takdir esası) Yukarıda yazılı esaslara göre belli edilemeyen emsal bedelleri ilgililerin
müracaatı üzerine takdir komisyonunca takdir yolu ile belli edilir. Takdirler, maliyet bedeli ve
piyasa kıymetleri araştırılmak ve kullanılmış eşya için ayrıca yıpranma dereceleri nazara alınmak
suretiyle yapılır. Takdir edilen bedellere mükelleflerin vergi mahkemesinde dava açma hakkı
mahfuzdur. Ancak, dava açılması verginin tahakkuk ve tahsilini durdurmaz."
hükümler yer almaktadır.
Öte yandan, bazı durumlarda ticari malların değeri, fiziki bütünlüğüne zarar gelmese dahipiyasa
koşullarındaki fiyat dalgalanmaları, iç ve dıştalep yetersizliği, korumacı önlemler sonucu fiyatlara
müdahale edilmesi gibi nedenlerle maliyet bedellerinin altına inebilmektedir.
Bu durumda, değerleme günü itibariyle emtia, maliyet bedeline göre %10 ve daha fazla düşüklük
gösterdiği takdirde, maliyet bedeli yerine ortalama satış fiyatı esası ile (V.U.K.'nun 267 nci
maddesinin birinci sırasındaki usul) veya takdir komisyonunca takdir edilen emsal bedeli ile (267
nci maddenin üçüncü sırasındaki usul) değerlenebilecektir.
Buna göre, ilaç fiyatlarında Sağlık Bakanlığınca yapılan indirimler nedeniyle stoklarınızda meydana
gelen değer düşüklüğüne ilişkin emsal bedelin, ortalama satış fiyatı esasına göre tarafınızca tespit
edilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, dönem sonu stoklarını emsal bedelle değerlemek isteyenmükellefin, emtianın piyasa değerinin maliyet bedelinin altında kaldığını ispatlaması
gerekmektedir.
Diğer taraftan, emsal bedelin ortalama fiyat esasına göre tespitinin mümkün olmaması nedeniyle
takdir esasına göre değerleme yapılması durumunda, değeri düşen mallar için ilgili takdir
komisyonuna müracaatınız üzerine, söz konusu emtianın değerlemesinde esas alınacak emsalbedeli
bu komisyonca takdir edilecek bedel olacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Vergi Dairesi Başkanı V.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.