Sahip olunan taşınmaz üzerine üçüncü kişi lehine intifa hakkı tesis edilmesi karşılığında elde edilen gelir nedeniyle verilecek gayrimenkul sermaye ir
Sahip olunan taşınmaz üzerine üçüncü kişi lehine intifa
hakkı tesis edilmesi karşılığında elde edilen gelir nedeniyle
verilecek gayrimenkul sermaye iradı beyannamesinde,
götürü gider usulünün seçilip seçilemeyeceği hk.
Sayı:
13649056-120[74-2015/ÖZE-08]-6
Tarih:
21/01/2016
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
SAMSUN VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : 13649056-120[74-2015/ÖZE-08]-6 21/01/2016
Konu : İntifa hakkı gelirinin götürü gider
usulü ile beyan edilip edilemeyeceği
hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, elde etmiş olduğunuz işyeri kira
geliri ile sahip olduğunuz diğer işyerinin üçüncü kişi lehine intifa hakkı tesisi karşılığında elde
ettiğiniz gelirinizin beyanında, intifa hakkı tesisi karşılığında elde etmiş olduğunuz geliriniz
dolayısıyla götürü gider usulünün seçilip seçilemeyeceği, gerçek gider usulünün seçilmesi halinde
intifa hakkı tesis edilen işyeriniz ile ilgili kredi faiz ödemelerinin, elde etmiş olduğunuz kira
gelirlerinizin toplam tutarından indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımızdan
görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde, maddede bentler halinde sayılan
mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları
tarafından kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerin gayrimenkul sermaye iradı olduğu, ancak söz
konusu mal ve hakların ticari veya zirai bir işletmeye dahil bulunduğu takdirde bunların iratlarının
ticari veya zirai kazancın tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanacağı hükmüne yer verilmiş
olup, 72 nci maddesinin dördüncü fıkrasında da; gelecek yıllara ait olup peşin tahsil olunan
kiraların, ilgili bulundukları yılların hasılatı sayılacağı hüküm altına alınmıştır
Aynı Kanunun "Giderler" başlıklı 74 üncü maddesinde "Safi iradın bulunması için, 21 inci
maddeye göre istisna edilen gayrisafi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere gayrisafi hasılattan
aşağıda yazılı giderler indirilir:
...
4. (4369 sayılı Kanunun 38'inci maddesiyle, değişen bent Geçerlilik; 1.1.1998 Yürürlük:
29.7.1998) Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleriile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren beş yıl süre ile
iktisap bedelinin % 5'i (İktisap bedelinin % 5'i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait
hasılata uygulanır. Ancak, indirilmeyen kısım 88' inci maddenin 3' üncü fıkrasının uygulanmasında
gider fazlalığı sayılmaz) ..." hükmü yer almaktadır.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise, "Mükellefler (hakları kiraya verenler hariç)
diledikleri takdirde yukarıda yazılı giderlere karşılık olmak üzere hâsılatlarından % 25'ini götürü
olarak indirebilir. Götürü gider usulünü kabul edenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemezler."
hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi
kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve
vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan
etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme
hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin maddede bentler halinde sayılan ödemeleri (avans olarak
ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine
mahsuben tevkifat yapmaları gerektiği hükmü yer almış olup, aynı fıkranın 5/a bendinde ise, 70 inci
maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden (2009/14592 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile bu oran 3.2.2009 tarihinden geçerli olmak üzere % 20 olarak
belirlenmiştir) tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun "Taşınmaz Mülkiyetinin Konusu,
Kazanılması ve Kaybı" başlıklı birinci ayrımında;
"A. Taşınmaz mülkiyetinin konusu
Madde 704- Taşınmaz mülkiyetinin konusu şunlardır:
1.Arazi,
2.Tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar,
3.Kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümler." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun "İntifa Hakkı ve Diğer İrtifak Hakları" başlıklı ikinci ayrımında ise;
"A. İntifa Hakkı
1.Konusu Madde 794.- İntifa hakkı, taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir mal varlığı üzerinde
kurulabilir. Aksine düzenleme olmadıkça bu hak, sahibine, konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi
sağlar.
1.Kurulması
Madde 795.- İntifa hakkı, taşınırlarda zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri,
taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulur.
Taşınır ve taşınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme
olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.
Taşınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olsa bile, durumu
bilenlere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmiş ise, herkese karşı ileri sürülebilir.
IV. İntifa hakkının hükümleri
1.İntifa hakkı sahibinin hakları
a.Genel olarak
Madde 803- İntifa hakkı sahibi, hakkın konusu olan malı zilyetliğinde bulundurma, yönetme,
kullanma ve ondan yararlanma yetkilerine sahiptir.
İntifa hakkı sahibi, bu yetkilerini kullanırken iyi bir yönetici gibi özen göstermek zorundadır.
..." hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yapılan hüküm ve açıklamalara göre;
- İşyeri kira geliri ile sahip olduğunuz diğer işyerine ilişkin intifa hakkı tesis edilmesi
karşılığında elde edilen gelirin gayrimenkul sermaye iradı kapsamına değerlendirilmesi ve
tarafınıza yapılacak kira ödemelerinin Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılanlarca
yapılması halinde aynı maddenin 5/a bendi uyarınca % 20 oranında gelir vergisi tevkifatına tabi
tutulması gerekmektedir.- Tevkifata tabi tutulan gayrimenkul sermaye iradının ilgili yıllara isabet eden kira
bedellerinin brüt tutarlarının yıllık beyanname ile beyan edilip edilmeyeceği hususunun Gelir
Vergisi Kanununun 86 ncı maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmekte olup, söz konusu
gayrimenkul sermaye iradı kapsamındaki gelirleriniz bakımından verilecek yıllık gelir vergisi
beyannamesinde, götürü gider usulünün seçilmesinde herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
Öte yandan, yıllık gelir vergisi beyannamenizin gerçek gider usulüne göre verilmesi
halinde, sahip olduğunuz işyerine tesis edilen intifa hakkı dolayısıyla elde etmiş olduğunuz geliriniz
ve işyeri kira gelirinizin toplam tutarından, intifa hakkı tesisi dolayısıyla gelir elde ettiğiniz işyerine
ait kredi ödemelerinizin ilgili takvim yılına ait faiz tutarlarının indirim konusu yapılması mümkün
bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge
geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla
vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi
hesaplanmayacaktır.