Saklamacı kuruluşların tevkifat sorumluluğu hakkında.

Özelge: Saklamacı kuruluşların tevkifat sorumluluğu
hakkında.
Sayı: 
B.07.0.GİB.0.40/4034-9376
Tarih: 
05/02/2007
 
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
                                                        
 
Sayı     : B.07.0.GİB.0.40/4034-9376
Konu   :                                                                                                                    05.02.2007
 
............... A.Ş.
                                            
 
 
İlgi     : 15/11/2006 tarih ve Ref: FİN-4230 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız incelenmiş olup, konuya ilişkin Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.
Bilindiği üzere, Sermaye Piyasası Kurulunca hazırlanan ve 14/07/2003 tarih ve 25168 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım, Açığa Satış ve Ödünç Alma ve
Verme İşlemleri Hakkında Tebliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrasında, sermaye piyasası
araçlarının ödünç alma ve verme işlemi tanımlanmış olup, Tebliğin ilgili maddelerinde de işlemler
sırasında uyulması gerekli ilke ve esaslar belirlenmiştir.
Konuyla ilgili olarak Sermaye Piyasası Kurulu'ndan alınan yazıda, Tebliğ'in 31 inci maddesinde yer
alan şartların söz konusu işlemlerin "ödünç sermaye piyasası aracı işlemi" olarak nitelendirilmesine
değil, işlemlerin belirli kurallar çerçevesinde yerine getirilmesine yönelik olduğu, Tebliğ hükmünde
yer alan şartların ödünç işlemi açısından "şekli" olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda
Tebliğ ile belirlenen şekil şartları yerine getirilmese bile, bir sermaye piyasası aracının ödünç
alınması ve belirli bir vadede mislen iadesine ilişkin taraflar arasında irade oluşması ve taraflar
arasında sermaye piyasası aracı mülkiyetinin el değiştirmesi durumunda söz konusu işlemin
sermaye piyasası araçlarının ödüncü olarak değerlendirilmesi gerektiği açıklanmıştır.
Öte yandan, yine aynı yazıda, söz konusu Tebliğ ile belirlenen şekil şartları ile diğer hükümlere
aracı kuruluşlarca uyulmaması halinde Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde idari ve yasal
tedbirlerin uygulanmasının gündeme geleceği belirtilmiştir.
Dolayısıyla, anılan Tebliğ'de belirtilen genel ve özel şartları taşımaksızın (çerçeve sözleşme
düzenlenmesi, ödünç alınan sermaye piyasası araçları karşılığında özkaynak verilmesi vb.) darmükelleflerin aralarında sözleşmeler düzenlenerek, çoğu zamanda herhangi bir sözleşme
olmaksızın beyanları veya "SWİFT" mesajındaki ödünç işlemi anlamına gelen "SECL" açıklaması ile
Türkiye'de saklama hizmeti veren bankalar nezdinde gerçekleştirilen menkul kıymet ödünç
alma/verme işlemlerinin, sermaye piyasası araçlarının ödünç alma ve verme işlemi olarak
değerlendirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, Geçici 67 nci maddeyle ilgili ayrıntılı açıklamaların yer aldığı 257 seri nolu Gelir
Vergisi Genel Tebliği'nin "2.1.1 Saklamacı Kuruluşların Tevkifat Sorumluluğu" başlıklı
bölümünde, saklamacı kuruluşların taraf olduğu işlemlerde, müşterilere ait menkul kıymetlere
ilişkin maliyet ve fiyat bilgilerinin en sağlam şekilde saklamacı kuruluşlar tarafından izlenebiliyor
olması ve aracı kurumların bilgisi dahiline girmeden, bazı tezgah üstü işlemlerin saklamacı
kuruluşlar nezdinde gerçekleşiyor olması nedenleriyle; Geçici 67 nci maddenin (17) numaralı
fıkrasının Bakanlığımıza verdiği yetki çerçevesinde, Takasbank-Merkezi Kayıt Kuruluşu dışındaki
saklamacı kuruluşlardan saklama hizmeti alan yatırımcılar açısından, tevkifatın yatırımcıların
varlıklarının bulunduğu saklamacı kuruluşlarca yapılmasının uygun bulunduğu, "2.1.1.5
Takasbank- Merkezi Kayıt Kuruluşu dışındaki saklamacı kuruluşlardan saklama hizmeti
alan yatırımcı talimatlarını yerine getiren banka ve aracı kurumların yapacağı işlemler"
başlıklı bölümünün son paragrafında ise, işlem talimatı veren müşterinin, işlem talimatı verirken
veya bu tarihten önce yapacağı bir sözleşme ile bundan böyle kendisi adına yapılacak tüm işlemleri
için Takasbank-Merkezi Kayıt Kuruluşu dışında bir saklamacı kuruluştan saklama hizmeti aldığını
ve bu işleme ilişkin tevkifatın kendisinin saklamacı kuruluşunca yerine getirileceğini yazılı olarak
belirtmemesi halinde, söz konusu işleme ilişkin tevkifat yükümlülüğünün, 257 Seri No.lu Tebliğ'de
belirtilen genel esaslara göre banka veya aracı kurum tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.
Öte yandan, 258 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin "4.Diğer Hususlar" başlıklı bölümünün
4.3 numaralı alt bölümünde açıklandığı üzere, müşteri tarafından yukarıda bahsi geçen bildirimin
yapılmadığı durumlarda, söz konusu yazılı bildirimin bu müşteriye saklama hizmeti veren saklamacı
kuruluş tarafından yapılmasının da mümkün bulunduğu açıklamasına yer verilmiştr.
Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesi kapsamında yapılacak tevkifat uygulamasında,
banka ve aracı kurumların sorumlulukları kendilerine gelen bilgi ve belgeyle sınırlı olup, bu
çerçevede verginin ödenmesini güvence altına alacak önlemlerin ilgili banka ve aracı kuruluşlarca
alınacağı tabiidir.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, saklamacı kuruluşlarca Geçici 67 nci madde kapsamında,
tezgah üstü ödünç menkul kıymet işlemlerinde ödünç veren tarafın lehine kalan tutarlar üzerinden
vergi tevkifatı yapılacak olup, tevkifat oranı, dar mükellef gerçek kişi ve kurumlar tarafından elde
edilen gelirlere 07/07/2006 tarihinden itibaren % 0 oranında uygulanacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.