Sat-geri kirala işlemi yaparak finansal kiralama şirketine satışı yapılan gayrimenkule ait tapu harcının gider yazılıp yazılamayacağı

Sat-geri kirala işlemi yaparak finansal kiralama şirketine
satışı yapılan gayrimenkule ait tapu harcının gider yazılıp
yazılamayacağı
Sayı: 
62030549-125-603555
Tarih: 
25/07/2019
T.C. 
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü
   
 
Sayı :62030549-125-E.603555 25.07.2019
Konu :Sat-geri kirala işlemi yaparak  
finansal kiralama şirketine satışı
yapılan gayrimenkule ait tapu
harcının gider yazılıp yazılamayacağı
 
 
 
İlgi : 
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirket aktifinde bulunan gayrimenkulü … tarihinde, finansal
kiralama kapsamında sat-geri al işlemi yaparak finansal kiralama şirketine sattığınızı belirterek söz
konusu gayrimenkul ile ilgili ilk satışta oluşan binde 4,55 oranındaki tapu harcı ve benzeri
harcamaların, bu işlemle ilgili karın fonda tutulduğu gibi, gider yazılıp yazılmayacağı ya da oluşan
fon gelirlerinden mahsup edilip edilmeyeceği hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu
hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.
 
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında kurumlar vergisinin
mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı,
ikinci fıkrasında safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki
hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.  
 
 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38 inci
maddesinde;
 
 "Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda vebaşındaki değerleri arasındaki müspet farktır. Bu dönem zarfında sahip ve sahiplerce;
 
 1-    İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir.
 
2-    İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
 
Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait
hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41. maddeleri hükümlerine uygulanır." hükmü yer almaktadır.
 
 Kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi
Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir. Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı
maddesinde safi kazancın tespit edilmesi için indirilecek giderlerin neler olduğu sayılmış olup
anılan maddenin (6) numaralı bendinde, işletme ile ilgili olmak şartıyla; bina, arazi, gider, istihlak,
damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçların indirilebileceği
hükme bağlanmıştır.
 
Kurumlar Vergisi Kanununun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde
her türlü taşınır ve taşınmaz malların 6361 sayılı Kanun kapsamında geri kiralama amacıyla ve
sözleşme sonunda geri alınması şartıyla, kurumlar tarafından finansal kiralama şirketleri, katılım
bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına satışından doğan kazançlar ve bu kurumlarca söz
konusu varlıkların devralındığı kuruma kira süresi sonunda devrinden doğan kazançların kurumlar
vergisinden istisna olduğu, istisnadan yararlanan satış kazancının, kiracı tarafından pasifte özel bir
fon hesabında tutulacağı ve özel fon hesabında tutulan bu tutarın sadece kiracı tarafından bu
varlıklar için ayrılacak amortismanların (bu varlıkların kiralayan kurumlara devrinden önce
kiracıdaki net bilanço aktif değerine isabet eden amortismanlar hariç) itfasında kullanılacağı,
istisna edilen kazançtan herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen
ya da dar mükellef kurumlarca ana merkeze aktarılan kısım için uygulanan istisna dolayısıyla
zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergilerin ziyaa uğramış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
 
 
1 seri no'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "5.15.3.3. Fon hesabında tutulan kazancın
işletmeden çekilmemesi" başlıklı bölümünde,
 
"Fon hesabına alınan kazanç tutarı kiracı tarafından sadece, gerek kira süresi boyunca gerekse kira
süresinin sonunda varlıkların geri alınmasından sonra bu varlıklar için ayrılacak amortismanların
(bu varlıkların kiralayan kurumlara devrinden önce kiracıdaki net bilanço aktif değerine isabet eden
amortismanlar hariç) itfasında kullanılabilecektir. Ancak, fon hesabına alınan kazanç tutarının
bunun dışında, başka bir hesaba nakledilmesi, işletmeden çekilmesi veya dar mükellef kurumlarca
ana merkeze aktarılması ya da kurumun tasfiyesi halinde (bu Kanuna göre yapılan devir ve
bölünmeler hariç), istisna uygulanması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi
ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
 ..."
 
"5.15.4. İstisna uygulaması" başlıklı bölümünde ise,
 
"...
 
İstisnaya konu edilen stış kazancı, kiracı tarafından pasifte özel bir fon hesabında tutulacak ve özel
fon hesabında tutulan bu tutar sadece kiracı tarafından bu varlıklar için ayrılacak amortismanların
(bu varlıkların kiralayan kurumlara devrinden önce kiracıdaki net bilanço aktif değerine isabet eden
amortismanlar hariç) itfasında kullanılabilecektir.
 
..."
 
açıklamalarına yer verilmiştir.
 
 
Aynı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise,
 
"İştirak hisseleri alımıyla ilgili finansman giderleri hariç olmak üzere, kurumların kurumlar
vergisinden  istisna  edilen  kazançlarına  ilişkin  giderlerinin  veya  istisna  kapsamındaki
faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı kurum kazancından indirilmesi kabul edilmez."
hükmü yer almaktadır.
 
Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, "Tapu ve kadastro işlemlerinden
bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir." denilmiş;
Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I-20/g bendinde, "Satıp geri kiralama yöntemi ile gerçekleştirilen
kiralama sözleşmeleri kapsamında kiracı tarafından sözleşme süresi sonunda geri alınmak kaydıyla
kiralanan taşınmazların kiralayana satışı sırasında devredenden (Taşınmazın herhangi bir şekilde
kiracı tarafından geri alınmamasının tespiti durumunda ilgililerden (a) bendindeki oran ile bu
bentteki oran arasındaki farka tekabül eden harç tutarı 213 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme
faizi ile birlikte alınır.)" harç alınacağı belirtilmiştir.
 
Bu itibarla, şirket aktifine kayıtlı bulunan taşınmazın 6361 sayılı Kanun kapsamında, geri kiralama
amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla, finansal kiralama şirketine satışı sırasında 492
sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin I-20/g bendi uyarınca ödenen tapu harcı vb.
giderlerin, söz konusu satıştan doğan kazanç kurumlar vergisinden istisna olduğundan, Kurumlar
Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre, istisna dışı kurum kazancından
indirilmesi veya söz konusu ödemelerin özel fon hesabına alınması gereken tutardan mahsup
edilmesi mümkün bulunmamakta olup söz konusu giderlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak
dikkate alınması gerekmektedir. 
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.