Serbest Meslek Erbabının e-Fatura Uygulamasına Geçme Zorunluluğu Hakkında
Serbest Meslek Erbabının e-Fatura Uygulamasına
Geçme Zorunluluğu Hakkında
Kanun Numarası
213
Kanun
VERGİ USUL KANUNU
Özelge No
E-11395140-105[VUK-3-4253]-798105
Özelge Tarihi
27.06.2025
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Defterdarlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
Sayı: E-11395140-105[VUK-3-4253]-798105
27.06.2025
Konu: Serbest Meslek Erbabının e-Fatura Uygulamasına Geçme Zorunluluğu
Hakkında
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun tetkikinden; serbest meslek kazancı yönünden
mükellefiyetinizin bulunduğu, hizmet satışlarınız dolayısıyla e-Serbest Meslek
Makbuzu düzenlediğiniz, e-Serbest Meslek Makbuzu düzenlemenize rağmen eFatura uygulamasına geçme zorunluluğunuzun bulunup bulunmadığı hususunda
Defterdarlığımızdan görüş istediğiniz anlaşılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
236 ncı maddesinde;
"Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha
serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri
de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.",
- "Makbuz Muhteviyatı" başlıklı 237 nci maddesinde,
"Serbest meslek makbuzlarına:
Makbuzu verenin soyadı, adı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası;
Müşterinin soyadı, adı veya unvani ve adresi;
Alınan paranın miktarı;
Paranın alındığı tarih;
Yazılır ve bu makbuzlar serbest meslek erbabı tarafından imzalanır.
Serbest meslek makbuzları seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.",
hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun mükerrer 242 nci maddesinin ikinci fıkrasında, Hazine ve Maliye
Bakanlığının, elektronik defter, belge ve kayıtların oluşturulması, kaydedilmesi,
iletilmesi, muhafazası ve ibrazı ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması,
düzenlenmesi ve ibraz edilmesi uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkili olduğu; bu Kanun ve diğer vergi kanunlarında defter, kayıt ve belgelere ilişkin
olarak yer alan hükümlerin elektronik defter, kayıt ve belgeler için de geçerli olduğu;
Hazine ve Maliye Bakanlığının, elektronik defter, belge ve kayıtlar için diğer defter,
belge ve kayıtlara ilişkin usul ve esaslardan farklı usul ve esaslar belirlemeye yetkili
olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı
bendinde Hazine ve Maliye Bakanlığının, tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter,
kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla
yapılması, bu kayıt ortamlarında saklanması veya ibraz edilmesi hususunda izin
vermeye veya zorunluluk getirmeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe giren 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;
- "IV.1. e-Fatura Uygulaması" -"IV.1.1. Genel Olarak" başlıklı bölümünde;
"e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerin, bu Tebliğin "V.7." ve "VIII." numaralı
bölümlerinde belirtilen istisnai durumlar haricinde, birbirlerine sattıkları mallar ve ifa
ettikleri hizmetler için düzenledikleri faturaları e-Fatura olarak göndermeleri ve
almaları zorunludur. e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan mükellefler, uygulamaya
kayıtlı olmayan mükelleflere yaptıkları mal teslimi ve hizmet ifası için genel hükümler
çerçevesinde kağıt ortamdaki fatura (e-Arşiv uygulamasına dahil olanlar/dahil
olma zorunluluğu getirilenler ise uygulamaya dahil oldukları/zorunluluklarının
başladığı tarihten itibaren e- Arşiv Fatura) düzenlemek zorundadırlar.",
"IV.2. e-Arşiv Fatura Uygulaması" - "IV.2.1. Genel Olarak" başlıklı bölümünde;
"Bu Tebliğ kapsamında Başkanlıktan e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olma izni
alan mükellefler, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan kullanıcılara (vergi
mükellefleri veya vergi mükellefi olmayanlar) düzenleyecekleri faturaları da
elektronik ortamda e-Arşiv Fatura olarak oluşturur, alıcının talebine göre e-Arşiv
Faturayı kağıt veya elektronik ortamda iletir ve düzenleyene ait nüshayı ise
elektronik ortamda muhafaza ve ibraz ederler.",
- "IV.4. e-Serbest Meslek Makbuzu Uygulaması" -"IV.4.1. Genel Olarak" başlıklı
bölümünde;
"Serbest meslek erbapları tarafından mesleki faaliyetlerine ilişkin tahsilatları için
düzenlenen serbest meslek makbuzunun elektronik ortamda düzenlenebilmesi
amacıyla, Kanunun 236 ncı maddesine göre hali hazırda kâğıt ortamda
düzenlenmekte olan 'serbest meslek makbuzu'nun, elektronik belge olarak
düzenlenmesi, muhatabının talebi doğrultusunda elektronik ortamda veya kāğıt
olarak iletilebilmesi, elektronik ortamda muhafaza ve ibraz edilebilmesi ve
Başkanlığa elektronik ortamda iletilmesi veya raporlanabilmesine ilişkin
düzenlemeler bu bölümün konusunu oluşturmaktadır.
Bu Tebliğde düzenlenen e-Serbest Meslek Makbuzu, yeni bir belge türü olmayıp,
kâğıt ortamdaki 'Serbest Meslek Makbuzu' ile aynı hukuki niteliklere sahiptir.",
"IV.4.4. e-Serbest Meslek Makbuzu Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu" başlıklı
bölümünde;
"Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbaplarının bu Tebliğin 'IV.4.5.' numaralı
bölümünde belirtilen sürelerde e-Serbest Meslek Makbuzu uygulamasına dahil
olması ve belirtilen tarihlerden itibaren serbest meslek makbuzlarını 'e-Serbest
Meslek Makbuzu' olarak düzenlemeleri zorunludur.",
- "IV.4.5. e-Serbest Meslek Makbuzu Uygulamasına Geçiş Süresi" başlıklı bölümünde;
"Serbest meslek erbaplarından;
a) 1/2/2020 tarihi itibarıyla faaliyetine devam etmekte olanların 1/6/2020 tarihine,
b) 1/2/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) itibaren faaliyetine başlayacak olanların ise
işe başladıkları ayı izleyen 3 üncü ayın sonuna,
kadar e-Serbest Meslek Makbuzu uygulamasına dahil olmaları ve bu tarihlerden
itibaren bu Tebliğin "V.7." ve "VIII." numaralı bölümlerinde belirtilen istisnai durumlar
haricinde, e-Serbest Meslek Makbuzu düzenlemeleri zorunludur.",
düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hüküm ve düzenlemelere göre, e-Fatura Uygulamasına kayıtlı
olunması, e-Fatura Uygulamasına kayıtlı mükelleflerin birbirlerine sattıkları mallar ve
ifa ettikleri hizmetler için düzenlenecek faturaların e-Fatura olarak düzenlenmesi ve
alınması yükümlülüğü getirmektedir. Serbest meslek faaliyetiniz nedeniyle fatura
düzenleme yükümlülüğünüzün bulunmadığı ve bu faaliyetiniz için e- Serbest Meslek
Makbuzu düzenlemeniz gerektiğinden, e-Fatura Uygulamasına geçme
zorunluluğunuz bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olmamanız nedeniyle tarafınıza
düzenlenecek faturaların; e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olan mükellefler tarafından
e-Arşiv fatura, e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olmayan mükellefler tarafından ise
509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "IV.2.4.3. e-Arşiv Fatura Olarak
Düzenlenme Zorunluluğu Getirilen Diğer Faturalar" başlıklı bölümünde yer alan
açıklamalar da dikkate alınarak kâğıt ya da e-Arşiv fatura olarak düzenlenmesi
gerektiği tabiidir.
Bilgilerinize rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) inceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış
bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,
bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası
kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.