Serbest Meslek Faaliyeti Sonucu Tanzim Edilecek Belge hk.

Özelge: Serbest Meslek Faaliyeti Sonucu Tanzim Edilecek
Belge hk.
Sayı: 
B.07.4.DEF.0.05.10.00-2010/GVK-65-23
Tarih: 
18/08/2011
 
T.C.
AMASYA VALİLİĞİ
Defterdarlık Gelir Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.4.DEF.0.05.10.00-2010/GVK-65-23 18/08/2011
Konu : Serbest Meslek Faaliyeti Sonucu Tanzim Edilecek Belge  
 
İlgi tarih ve sayılı Özelge Talep Formu ile İlimiz ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi
numarasında Mühendislik faaliyetinden dolayı vergi mükellefi olduğunuz, ayrıca ... Vergi Dairesi
Müdürlüğünde ... vergi numaralı ... adi ortaklığının %51 hisse ile ortağı olduğunuz belirtilerek söz
konusu faaliyetleriniz dolayısı ile yaptığınız hizmetler için hangi belgenin (serbest meslek makbuzu
veya fatura) düzenleneceği konusunda özelge talep ettiğiniz anlaşılmıştır.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesinde ;
"Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa
dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi
nam ve hesabına yapılmasıdır.
Tahkim işleri dolayısiyle hakemlerin aldıkları ücretler ile kollektif, adi komandit ve adi şirketler
tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesinde doğan kazançlar da, serbest meslek
kazancıdır." hükmüne yer verilmiştir.
Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere bir faaliyetin serbest meslek faaliyeti olup olmadığı, faaliyetin;
sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanması, bir işverene
bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması unsurlarını taşıyıp
taşımadığına bağlı bulunmaktadır.
Anılan Kanununun 66 ncı maddesinde ise;
"Serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler, serbest meslek erbabıdır. Serbest
meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılması bu
vasfı değiştirmez.
Bu maddenin uygulanmasında:
...
3. Serbest meslek faaliyetinde bulunan kollektif ve adi şirketlerde ortaklar, adi komandit şirketlerde
komanditeler;
 ...
Bu işler dolayısiyle serbest meslek erbabı sayılırlar." hükmü yer almaktadır.
Buna göre, bir kimsenin serbest meslek erbabı olabilmesi için hem serbest meslek faaliyetindebulunması hem de bu faaliyetini mutad meslek halinde yapması gerekmektedir.
Diğer taraftan söz konusu madde de serbest meslek faaliyetinin yanında başka bir iş veya görev ile
devamlı olarak uğraşılmasının bu vasfı değiştirmeyeceği belirlenmiştir. Dolayısıyla serbest meslek
erbabı olan bir kimsenin aynı zamanda ticari kazanç veya ücret geliri elde etmesi onun serbest
meslek erbabı olma niteliğini değiştirmemektedir.
Buna göre, serbest meslek erbabı olarak faaliyetinizi açıklanan çerçeve içerisinde yapmanız
durumunda bu faaliyet sonucu elde edeceğiniz kazanç Gelir Vergisi Kanununun serbest meslek
kazançları ile ilgili hükümlerine göre vergilendirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca 25 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin "C-Adi Ortaklıklarda Vergilendirme"
başlıklı bölümünün  birinci fıkrasında ise;
"1. Katma Değer Vergisi uygulamasında adi ortaklıklar bağımsız işletme birimleri olarak ayrı vergi
mükellefiyetine sahiptir. Buna göre; adi ortaklıklarca defter tutma, belge düzenleme, muhafaza ve
ibraz gibi vergi ödevleri ile beyanname verme ve vergi ödeme gibi mükellefiyetlerin ortaklardan
ayrı olarak yerine getirilmesi, ortaklığın katma değer vergisi ile ilgili hesaplarının, ortakların varsa
şahsi işletmelerindeki işlemlerden ayrı yapılması gerekmektedir." açıklamalarına yer verilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 236 ncı maddesinde, "Serbest meslek erbabı, mesleki
faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir
nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir." hükmü
bulunmakta olup, bu hüküm uyarınca serbest meslek makbuzu düzenlemek mecburiyetiniz
bulunmaktadır.
Gelir Vergisi Kanununun 37 inci maddesinde;
"Her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançlar ticari kazançtır.
...
Kolektif ortaklıklarda ortakların, adi veya eshamlı komandit ortaklıklarda komandite ortakların
ortaklık karından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç hükmündedir. (66'ıncı madde hükmü
mahfuzdur.)" hükmü ile ticari kazancın tarifi yapılmıştır.
Adi ortaklık olarak faaliyetiniz ise yukarıdaki açıklamalarda da bahsedildiği üzere bağımsız işletme
birimleri olarak ayrı vergi mükellefiyetine sahiptir. Ayrıca adi ortaklık işletmesi ile yaptığınız her
türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançların, serbest meslek faaliyetinizden ayrı yapılması ve
ticari veya sınai faaliyetleriniz sonucu elde edilen kazançın Gelir Vergisi Kanununun ticari
kazançlar ile ilgili hükümlerine göre vergilendirilmesi, Vergi Usul Kanunun 231, 233, 234 ve 235
inci maddeleri uyarınca fatura veya fatura yerine geçen belgelerin kullanılması gerekmektedir.
Ayrıca, mesleki faaliyetinize ilişkin yapacağınız her türlü tahsilatınız için iki nüsha serbest meslek
makbuzu tanzim ederek bir nüshasını müşteriye vermek ve serbest meslek faaliyeti sonucu elde
edeceğiniz kazancınızı Gelir Vergisi Kanununun serbest meslek kazançları ile ilgili hükümlerine
göre beyan etmeniz gerekmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
 
   
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş isebu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.