Sigorta şirketince ödenen vefat tazminatlarının, mirasın açıldığı yani miras bırakanın ölümünün gerçekleştiği tarihte terekeye eklenmesi , poliçenin endekslendiği döviz biriminin miras bırakanın ölümü tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca ilan

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.0.GEL.0.60/6000-2243/22990

Özelge Tarihi

21.05.2002

Sigorta şirketince ödenen vefat tazminatlarının, mirasın

açıldığı yani miras bırakanın ölümünün gerçekleştiği

tarihte terekeye eklenmesi , poliçenin endekslendiği

döviz biriminin miras bırakanın ölümü tarihindeki

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca ilan

İlgi yazınızda; sigorta şirketlerinin, dövize endeksli hayat sigortalarında mirasçılara

yaptıkları tazminat ödemelerinde ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez

Bankası döviz satış/alış kurunun esas alınması yönünde bir uygulamaya gittiklerinin

görüldüğü, ayrıca aynı şirketlerin vefat tazminatı ödemelerinde veraset ve intikal

vergisi için mirasçılar tarafından vergi dairesine bildirimin yapıldığı gündeki Türkiye

Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satışları kurunun kullanılmasına ilişkin taleplerinin de

olduğu belirtilerek, uygulamada birliğin sağlanması bakımından bu konudaki

Bakanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.

Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 280 inci maddesinde, "Yabancı paralar

borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduğu anlaşılırsa bu

rayiç yerine alış bedeli esas alınır..." hükmü yer almaktadır. Kanunun bu maddesinin

uygulamasını göstermek üzere 08/04/1976 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak

yürürlüğe giren 130 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin dördüncü

parağrafında "Bakanlığımızca bu konuda her hangi bir tespit yapılmadığı sürece,

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca tespit ve ilan olunan döviz alış kurlarının

mezkur ilanlarda belirtilen tarihlerden itibaren değerlemelerde esas alınması... uygun

görülmüştür." denilmiştir.

Bu hükme göre, yabancı paralar borsa rayiciyle değerlenmek durumundadır. Ancak,

1

döviz kurları ile ilgili olarak Bakanlığımız bir düzenleme yapmamış olması halinde

kişilerin T.C. Merkez Bankası döviz alış kuruna göre yabancı paraları değerlemeleri

gerekecektir.

Öte yandan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 575 inci maddesinde, "Miras,

mirasbırakanın ölümüyle açılır. Mirasbırakanın sağlığında yapmış olduğu mirasla ilgili

kazandırmalar ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre

değerlendirilir." hükmü bulunmaktadır. Aynı Kanun'un "Sigorta alacakları" başlığını

taşıyan 509 uncu maddesinde de, "Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere

üçüncü kişi lehine hayat sigortası sözleşmesi yapması veya böyle bir kişiyi lehdar

olarak tayin etmesi ya da sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlararası veya ölüme

bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye devretmesi halinde, sigorta alacağının

mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeri terekeye eklenir." hükmüne yer

verilmiştir.

Türk Medeni Kanununun bu hükümIerine göre, miras mirasbırakanın ölümü ile

açılmakta ve sigorta alacakları da terekeye, mirasbırakanın ölümü zamanındaki, yani

mirasın açıldığı tarihteki satın alma değeriyle yer alması gerekmektedir.

Diğer taraftan, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 11 inci maddesinde de,

bu vergiye konu olacak malların değerleme gününün, miras yoluyla meydana gelen

intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle meydana gelen intikallerde de malların

hukuken iktisap edildiği gün olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu hükümlere göre; veraset ve intikal vergisine konu olacak menkul ve gayrimenkul

mallarla mameleke girebilen diğer bütün hak ve alacakların veraset yoluyla meydana

gelen intikallerde ölüm tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, sigorta şirketince ödenen vefat tazminatlarının, mirasın açıldığı yani

miras bırakanın ölümünün gerçekleştiği tarihte terekeye eklenmesi gerektiğinden,

poliçenin endekslendiği döviz biriminin miras bırakanın ölümü tarihindeki Türkiye

Cumhuriyeti Merkez Bankasınca ilan edilen döviz alış kuru karşılığının beyan edilmesi

gerekir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.