Sigorta şirketince ödenen vefat tazminatlarının, mirasın açıldığı yani miras bırakanın ölümünün gerçekleştiği tarihte terekeye eklenmesi , poliçenin endekslendiği döviz biriminin miras bırakanın ölümü tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca ilan
Kanun Numarası
7338
Kanun
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
Özelge No
B.07.0.GEL.0.60/6000-2243/22990
Özelge Tarihi
21.05.2002
Sigorta şirketince ödenen vefat tazminatlarının, mirasın
açıldığı yani miras bırakanın ölümünün gerçekleştiği
tarihte terekeye eklenmesi , poliçenin endekslendiği
döviz biriminin miras bırakanın ölümü tarihindeki
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca ilan
İlgi yazınızda; sigorta şirketlerinin, dövize endeksli hayat sigortalarında mirasçılara
yaptıkları tazminat ödemelerinde ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez
Bankası döviz satış/alış kurunun esas alınması yönünde bir uygulamaya gittiklerinin
görüldüğü, ayrıca aynı şirketlerin vefat tazminatı ödemelerinde veraset ve intikal
vergisi için mirasçılar tarafından vergi dairesine bildirimin yapıldığı gündeki Türkiye
Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satışları kurunun kullanılmasına ilişkin taleplerinin de
olduğu belirtilerek, uygulamada birliğin sağlanması bakımından bu konudaki
Bakanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 280 inci maddesinde, "Yabancı paralar
borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduğu anlaşılırsa bu
rayiç yerine alış bedeli esas alınır..." hükmü yer almaktadır. Kanunun bu maddesinin
uygulamasını göstermek üzere 08/04/1976 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe giren 130 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin dördüncü
parağrafında "Bakanlığımızca bu konuda her hangi bir tespit yapılmadığı sürece,
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca tespit ve ilan olunan döviz alış kurlarının
mezkur ilanlarda belirtilen tarihlerden itibaren değerlemelerde esas alınması... uygun
görülmüştür." denilmiştir.
Bu hükme göre, yabancı paralar borsa rayiciyle değerlenmek durumundadır. Ancak,
1
döviz kurları ile ilgili olarak Bakanlığımız bir düzenleme yapmamış olması halinde
kişilerin T.C. Merkez Bankası döviz alış kuruna göre yabancı paraları değerlemeleri
gerekecektir.
Öte yandan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 575 inci maddesinde, "Miras,
mirasbırakanın ölümüyle açılır. Mirasbırakanın sağlığında yapmış olduğu mirasla ilgili
kazandırmalar ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre
değerlendirilir." hükmü bulunmaktadır. Aynı Kanun'un "Sigorta alacakları" başlığını
taşıyan 509 uncu maddesinde de, "Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere
üçüncü kişi lehine hayat sigortası sözleşmesi yapması veya böyle bir kişiyi lehdar
olarak tayin etmesi ya da sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlararası veya ölüme
bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye devretmesi halinde, sigorta alacağının
mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeri terekeye eklenir." hükmüne yer
verilmiştir.
Türk Medeni Kanununun bu hükümIerine göre, miras mirasbırakanın ölümü ile
açılmakta ve sigorta alacakları da terekeye, mirasbırakanın ölümü zamanındaki, yani
mirasın açıldığı tarihteki satın alma değeriyle yer alması gerekmektedir.
Diğer taraftan, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 11 inci maddesinde de,
bu vergiye konu olacak malların değerleme gününün, miras yoluyla meydana gelen
intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle meydana gelen intikallerde de malların
hukuken iktisap edildiği gün olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlere göre; veraset ve intikal vergisine konu olacak menkul ve gayrimenkul
mallarla mameleke girebilen diğer bütün hak ve alacakların veraset yoluyla meydana
gelen intikallerde ölüm tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, sigorta şirketince ödenen vefat tazminatlarının, mirasın açıldığı yani
miras bırakanın ölümünün gerçekleştiği tarihte terekeye eklenmesi gerektiğinden,
poliçenin endekslendiği döviz biriminin miras bırakanın ölümü tarihindeki Türkiye
Cumhuriyeti Merkez Bankasınca ilan edilen döviz alış kuru karşılığının beyan edilmesi
gerekir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.