Sigorta Tahkim Komisyonuna bağlı sigorta hakemlerinin atadığı ve ücretlerinin başvuru sahibince bilirkişinin hesabına yatırıldığı durumlarda Komisyonu

Özelge: Sigorta Tahkim Komisyonuna bağlı sigorta
hakemlerinin atadığı ve ücretlerinin başvuru sahibince
bilirkişinin hesabına yatırıldığı durumlarda Komisyonunun
gelir vergisi tevkifat yapma ve damga vergisi sorumluluğu
hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.18.01-002.01-821
Tarih: 
24/06/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.18.01-002.01-821 24/06/2011
Konu : Sigorta Tahkim Komisyonuna bağlı sigorta hakemlerinin  
atadığı ve ücretlerinin başvuru sahibince bilirkişinin
hesabına yatırıldığı durumlarda Komisyonunun tevkifat
yapma ve damga vergisi sorumluluğu
 
 
          İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, Komisyonunuza bağlı çalışan sigorta
hakemlerinin atadığı ve ücretlerinin  başvuru sahibi tarafından doğrudan bilirkişinin hesabına
yatırıldığı durumlarda Komisyonunuzun bu ücretlere tevkifat yapıp yapmayacağı ile damga vergisi
sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hakkında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
            Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde "ücret işverene tabi
ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara, hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve
para ile temsil edilebilen menfaatlerdir" şeklinde tanımlanmış olup, aynı maddenin 5 numaralı
bendinde ise "Bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma
jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatlerin" de ücret sayılacağı belirtilmiştir.
           Aynı Kanunun işverenin tarifi başlıklı 62 inci maddesinde "işverenler, hizmet erbabını işe
alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir. (2361 sayılı kanunun
44.maddesiyle değişen fıkra) 61 inci maddenin 1 ila 6 numaralı bendlerinde yazılı ödemeleri
yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirmek bakımından işveren hükmündedir."
denilmektedir.
            Öte yandan, aynı kanunun 94 üncü maddesinde "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu
müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve
vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirini beyan etmeye
mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı
esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bendlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler
dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada istihkak sahiplerinin gelir vergisine mahsuben tevkifat
yapmaya mecburdurlar.
            1-Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan
ödemelerden, (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre... Vergi tevkifatı
yaparlar" denilmektedir.
            Bu hüküm ve açıklamalara göre, bilirkişilere Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesininbirinci fıkrasında sayılan kişi ve kurumlarca nakden veya hesaben yapılan ücret ödemeleri sırasında
tevkifat yapılması gerekmektedir. Ancak söz konusun olayda bilirkişilere ücret ödemesi başvuru
sahipleri tarafından yapıldığından, komisyonunuzca bilirkişilere nakden veya hesaben ücret
ödemesinde bulunulmadığından tevkifat yapılması gerekmemektedir. Söz konusu bilirkişilerin elde
ettikleri ücretlerin, Gelir Vergisi Kanununun 95 inci maddesi uyarınca yıllık gelir vergisi
beyannamesi ile beyan edilmesi gerektiği tabiidir.
            Diğer taraftan, damga vergisinin konusunu 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan
kağıtlar oluşturmakta olup, tarafınızca hizmet erbabına hizmet karşılığı yapılan ödemelere ilişkin
düzenlenen kağıtların anılan tabloda yer alan IV/1-b fıkrasına göre damga vergisine tabi tutulması
gerekmektedir. Diğer taraftan, sigorta hakemleri tarafından atanan bilirkişilere ücret ödemesinin
doğrudan başvuru sahipleri tarafından bilirkişilerin hesabına yapıldığı durumda, tarafınızca
düzenlenmeyen söz konusu ödemeye ilişkin kağıtlara ait damga vergisi yönünden tevkifat yapma
yükümlülüğünüz bulunmamaktadır.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.