Şirket Hisselerinin Kısmi Bölünme halinde durumu hk.
Özelge: Şirket Hisselerinin Kısmi Bölünme halinde durumu
hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-KVK-19-2-659
Tarih:
22/08/2011
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı : B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-KVK-19-2-659 22/08/2011
Konu : Şirket Hisselerinin Kısmi Bölünme halinde durumu
İlgide kayıtlı özelge talep formunda; ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik
numaralı mükellefi olduğunuz, şirketinizin ana faaliyet konusunun çed ve çevre laboratuvar
hizmetleri olduğu, ... çevre laboratuvarının bağımsız şekilde çalıştığı, söz konusu çevre
laboratuvarının kısmi bölünme yoluyla ayrı bir tüzel kişilik haline getirilmesi ve tüm aktif ve
pasifiyle ayrı bir tüzel kişilik haline gelen çevre laboratuvarı şirketinin şirket hisselerinin
şirketinizde kalmasının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 19 ncu maddesine uygun olup
olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Devir, bölünme ve hisse değişimi" başlıklı 19 uncu
maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde; "Kısmî bölünme: Tam mükellef bir sermaye şirketinin
veya sermaye şirketi niteliğindeki bir yabancı kurumun Türkiye'deki iş yeri veya daimî temsilcisinin
bilânçosunda yer alan taşınmazlar ile en az iki tam yıl süreyle elde tutulan iştirak hisseleri yada
sahip oldukları üretim veya hizmet işletmelerinin bir veya birkaçını kayıtlı değerleri üzerinden aynî
sermaye olarak mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine devretmesi, bu
Kanunun uygulanmasında kısmî bölünme hükmündedir. Ancak, üretim veya hizmet işletmelerinin
devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif
kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmî bölünmede devredilen varlıklara karşılık
edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi doğrudan bu şirketin
ortaklarına da verilebilir. Taşınmaz ve iştirak hisselerinin bu bent kapsamında devrinde, devralan
şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak
hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan; 1 seri nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "19.2.2.1. Üretim ve hizmet
işletmelerinin ayni sermaye olarak konulması" başlıklı bölümünde; "Üretim veya hizmet
işletmelerinin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve
pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmi bölünme sonucu hem bölünen işletmenin
hem de bölünme sonucunda varlıkları devralan işletmenin faaliyetine devam etmesi esastır. Bu
kapsamda, söz konusu işletmelerin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı
için gerekli taşınmaz, her türlü tesis, makine ve teçhizat, alet, edevat, taşıtlar, gayrimaddi haklar ile
hammadde, mamul, yarı mamul mallar gibi aktif kıymetler ile ilgili pasif kıymetlerin tümünün
devredilmesi zorunludur. ..." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
Aynı tebliğin "19.2.2.1.2. Üretim ve hizmet işletmelerine bağlı taşınmazların durumu"
başlıklı bölümünde ise üretim ve hizmet işletmeleri ile fiziki veya teknik bütünlük arz eden ve bu
işletmelerden ayrılması mümkün olmayan binalar, arsa ve arazilerin de bu işletmelere dahil
taşınmazlar olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
Anılan düzenlemelerle getirilen kısmi bölünme müessesinin temel amacı, şirketlerin
yeninden yapılanma yoluyla verimlilik ve karlılıklarını artırmalarına imkan sağlamak olup kısmibölünme bir üretim tesisinin veya hizmet işletmesinin parça parça elden çıkarılması sonucunu
doğurmaması gerekmektedir. Dolayısıyla üretim tesisi ve hizmet işletmelerinin devrinde, işletme
bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün
devredilmesi zorunludur.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, kanun koyucunun bu düzenleme ile korumak istediği
menfaatler dikkate alındığında çevre laboratuvarınızın Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu
maddesi kapsamında çed laboratuvarından ayrı olarak ve işletme bütünlüğü korunacak şekilde
faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümüyle devredilebilmesi halinde, çevre
laboratuvarınızın ayni sermaye olarak yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine devrinin
kısmi bölünme kapsamında değerlendirilmesi ve devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan
şirket hisselerinin şirketinizde kalması mümkün bulunmaktadır. Ancak, çevre laboratuvarınızın çed
laboratuvarından ayrı olarak veya işletme bütünlüğü korunacak şekilde devrinin mümkün olmaması
halinde, yapılan işlemin kısmi bölünme kapsamında değerlendirilmeyeceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.