Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilen hizmet bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından eksik ödenen kısmının değersiz alacak olarak değerlendirilme
Özelge: Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilen hizmet
bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından eksik ödenen
kısmının değersiz alacak olarak değerlendirilmesi ile bu
kısma isabet eden katma değer vergisinin gider yazılıp
yazılmayacağı hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.38.15.01-KV-20-178-22
Tarih:
03/02/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
KAYSERİ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)
Sayı : B.07.1.GİB.4.38.15.01-KV-20-178-22 03/02/2012
Konu : Mükellef Talebi- Fatura edilen hizmet bedelinin Sosyal
Güvenlik Kurumu tarafından eksik ödenen kısmı ile bu
kısma isabet eden katma değer vergisinin gider yazılıp
yazılmayacağı hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı
kurumlar vergisi mükellefi olduğunuz, Sosyal Güvenlik Kurumu mensuplarına verilen sağlık
hizmetlerine ilişkin düzenlenen fatura bedellerinin Kurumca ödenmesi sırasında kesintiye tâbi
tutulduğundan ve toplam kesintinin sürekli bir şekilde büyüdüğünden bahisle, yapılan kesintiler ile
kesintilere isabet eden katma değer vergisinin kurum kazancından gider olarak indirilip
indirilemeyeceği hususunda görüş isteminde bulunulmuştur.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça bu
Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların
tevsikinin mecburi olduğu açıklanmıştır.
Anılan Kanunun 229 uncu maddesinde de fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında
müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından
müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır. Kanunun 231 inci maddesinin 5 numaralı
bendinde de, faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren yedi gün içinde
düzenleneceği, bu süre içinde düzenlenmemiş olan faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı, 232
nci maddesinde ise, birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter
tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek, satın
aldıkları emtia ve hizmetler için de fatura istemek ve almak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, mezkûr Kanunun 322 nci maddesinde kazaî bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre
tahsiline artık imkân kalmayan alacakların değersiz alacak olduğu, değersiz alacakların, bu
mahiyete girdikleri tarihte tasarruf değerlerini kaybedecekleri ve mukayyet kıymetleriyle zarara
geçirilerek yok edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıdaki Kanun hükümlerinden anlaşılacağı üzere, fatura müşterinin borçlandığı gerçek meblağı
gösterir. Mal teslimi ve hizmet ifasının tamamlandığı günden itibaren azami yedi gün içinde fatura
düzenlenmesi gerekir. Sağlık hizmetinin sunumunun bitimiyle hizmet tamamlanmaktadır. Bu
aşamada hizmet iadesi mümkün değildir. Hizmet iade edilemeyeceğine göre iade adı altında fatura
da düzenlenmesi söz konusu olmamaktadır.
Buna göre, sağlık hizmetinden yararlanan kamu kurum ve kuruluşlarının fatura bedelini herhangibir şekilde düşük ya da reddedilen miktar kadar eksik ödemesi durumunda ödenmeyen kısmın
faturayı düzenleyen tarafından hasılattan çıkarılması, Vergi Usul Kanununun alacaklarda
amortisman (değersiz alacaklar) hükümlerine göre mümkün bulunmaktadır.
Söz konusu işlemin tevsiki ile ilgili olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödemenin eksik
yapılmasına ilişkin verilen belgelerin 322 nci madde kapsamında kanaat verici vesika olarak kabul
edilmesi mümkün olup, bu belgelerin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre muhafaza ve ibraz
edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, sağlık hizmetinden yararlanan Sosyal Güvenlik Kurumunun, sağlık hizmetine ilişkin
fatura bedelini herhangi bir şekilde düşük ya da reddedilen miktar kadar eksik ödemesi durumuna
ilişkin verilecek belgede, eksik ödeme yapılacak faturanın tarihi, seri ve sıra numarası, hastanenizin
adı, ödeme yapılmayacak tutarın yer alması gerekmektedir.
Diğer taraftan, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1 inci maddesi ile ticari, sınai, zirai
faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine
tabi tutulmuş, 10 uncu maddesi ile mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya
hizmetin yapılması ile vergiyi doğuran olayın meydana geleceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanunun 20 nci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin
karşılığını teşkil eden bedel olduğu ve bu bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet
yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne surette olursa
olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil
edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği belirtilmektedir.
Buna göre, teslim ve hizmetlerin bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumundan tahsil edilememesi, bu
bedel üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinin beyan edilmesine engel teşkil etmemektedir.
Ancak, fatura tutarından Kurum tarafından yapılan kesinti içerisinde yer alan katma değer
vergisinin de iç yüzde yöntemiyle hesaplanarak alacağın aslı ile birlikte gider hesaplarına intikal
ettirilmesi mümkündür.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.