Sözleşme çerçevesinde gerçekleşen mirastan ivazlı feragat olayının V.İ.V. karşısındaki durumu hakkında.
Kanun Numarası
7338
Kanun
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
Özelge No
B.07.0.GEL.0.60/6004-18084
Özelge Tarihi
19.04.2000
Sözleşme çerçevesinde gerçekleşen mirastan ivazlı
feragat olayının V.İ.V. karşısındaki durumu hakkında.
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 19.04.2000
SAYI : B.07.0.GEL.0.60/6004-18084
KONU : Sözleşme çerçevesinde gerçekleşen mirastan
ivazlı feragat olayının V.İ.V. karşısındaki durumu hk.
...................
İLGİ : ..... 'e vekaleten Bakanlığımıza verdiğiniz 09/12/1999 tarihli dilekçeniz.
Dilekçeniz ve eklerinin incelenmesinden, ..... Noterliği'nde düzenlenen mirasçılıktan
feragat sözleşmesi ile kızlarınız ..... , ..... ve .....'ün mirasçılık haklarından ve sıfatlarından
feragat etmesine karşılık kendilerine bir miktar para verildiği, ayrıca tarafınızca
kendilerine satışı yapılan gayrimenkulün bedelinin alınmasından vazgeçildiği ve bu
olayın Defterdarlıkça ivazsız intikal kabul edilerek, veraset ve intikal vergisine tabi
tutulmak istenildiği anlaşılmaktadır.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesine göre, Türkiye
Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların
veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan
diğer bir şahsa intikali veraset ve intikal vergisine tabidir.
Öte yandan, Medeni Kanun'un 475'inci maddesinde, "Bir kimse, mirasçılardan biriyle
1
ivazlı veya ivazsız, mirasçılıktan feragat mukavelesi yapabilir. Bu suretle feragat eden
kimse, mirasçı sıfatını zayi eder.
Feragat mukavelesi ivazlı olduğu takdirde hilâfı şart edilmedikçe feragat eden
kimsenin füruuna da müessir olur." denilmektedir.
Bu hükme göre, ivazsız veya ivazlı olarak mirastan feragatte;
1- Mirastan feragat eden, mirasçılık sıfatını yitirir ve mirasın açıldığı sırada sağ değilmiş
gibi miras dışında kalır. Dolayısıyla, feragat eden kural olarak, miras payı
isteyemeyeceği gibi terekenin borcundan da sorumlu olmaz,
2- Feragatin ivazlı olup olmaması, sağlararası ilişkideki intikalin niteliğine etki
etmemelidir. Zira feragat sözleşmesi karşılığında alınan bedel, ivaz olarak tanımlansa
bile, bu ivaz intikalin karşılığı değildir. Feragatte, taraflardan biri bir kıymet iktisap
etmekte, bunun karşılığında diğer tarafa (mirasçılara veya murise) bir bedel
ödememektedir. Bu nedenle, bu bir ivazsız intikaldir,
3- İvazsız feragat halinde, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu açısından herhangi bir
vergileme yapılmaması, hem ortada bir terekenin bulunmaması (yani ölümün
gerçekleşmemesi) hem de diğer mirasçılara verilen bir bedel (ivaz)
bulunmamasındandır. Ölüm ve bu ölüme bağlı intikal gerçekleştiğinde vergileme
yapılacaktır,
4- Mirastan ivazlı feragatte, feragat eden bir bedel (değer) almakta, karşılığında
mirasından vazgeçtiği kişiye herhangi bir ivaz (intikal anında değer ifade eden bir mal
veya hak) vermemektedir. İntikal eden değer karşılığında, ancak ölümle ortaya
çıkabilecek bir miras hakkından vaz geçilmesi ivaz sayılamaz. Çünkü, bu feragatten
her an karşılıklı anlaşma veya tek taraflı fesih ile vazgeçilebilir (MK. 494-495).
Bu nedenlerle, söz konusu sözleşme çerçevesinde gerçekleşen mirastan ivazlı feragat
olayının ivazsız intikal sayılmak suretiyle Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 16'ncı
maddesinde yer alan tarifenin ikinci grubundaki oranların yarısının uygulanması
suretiyle vergilendirilmesinde anılan Kanun hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.