Sözleşme kapsamında kiralanan işyerinde üretilen enerji karşılığında elde edilecek brüt gelirin % 5 oranında belediyeye verilen payın ve kira ödemeler
Sözleşme kapsamında kiralanan işyerinde üretilen enerji
karşılığında elde edilecek brüt gelirin % 5 oranında
belediyeye verilen payın ve kira ödemelerinin vergisel
boyutu hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.06.18.02-105[230-2012-9394]-1031
Tarih:
18/09/2013
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
Sayı : 27575268-105[230-2012-9394]-1031 18/09/2013
Konu : Sözleşme kapsamında kiralanan
işyerinde üretilen enerji karşılığında
elde edilecek brüt gelirin % 5
oranında belediyeye verilen payın ve
kira ödemelerinin vergisel boyutu hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi numaralı
mükellefi olduğunuz, … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi
Başkanlığı ile 01/10/2010 tarihinden 30/09/2020 tarihine kadar …Katı Atık Sahasında oluşan deponi
gazının değerlendirilmesi suretiyle enerji üretim tesisi kurularak işletme hakkının 10 yıl süreyle
yıllık 151.000-TL+KDV bedelle kiralanması konusunda sözleşme imzalandığı, yıllık kira bedeli
karşılığında tahsilat makbuzu verildiği, sözleşmenin “9.3” maddesi gereğince yüklenici ürettiği
enerji karşılığında elde edeceği brüt gelirin %5’i oranında Belediye’ye pay vereceği, belirtilerek, söz
konusu payın katma değer vergisine tabi olup olmadığı, söz konusu kira bedelinin ve sözleşme
kapsamında verilecek payın nasıl belgelendirileceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep
edilmiştir.
I-GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde,
iktisadi kamu kuruluşları vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış olup aynı Kanunun 2 nci
maddesinin üçüncü fıkrasında da Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine
ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında
kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu; altıncı fıkrasında ise iktisadi
kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri,
faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız
muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının
mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar
olması, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini
değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanunun uygulanmasına ilişkin açıklamalar içeren 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi
Genel Tebliğinin (2.3.1.) bölümünde iktisadi kamu kuruluşunun ticari, sınai veya zirai bir işletme
oluşturup oluşturmadığı hususunda, Tebliğin (2.4.) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate
alınması gerektiği belirtilmiştir.
Söz konusu Tebliğin (2.4.) bölümünde ise iktisadi işletmenin belirlenmesinde işletmeninbelirgin özelliklerinin bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesi
olduğu, diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurlarının ticari faaliyetin de temel özelliklerinden
olan, bir organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı,
imalatı ya da hizmet ifaları gibi faaliyetler olduğu, Kanunun bu gibi halleri tek tek saymak yerine,
dernek veya vakıf tarafından piyasa ekonomisi içerisinde icra edilen tüm iktisadi faaliyetleri
kapsamına aldığı, satılan mal veya hizmete ait bedelin sadece maliyeti karşılayacak kadar
olmasının, kar edilmemesinin, karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi işletme
olma vasfını değiştirmeyeceği açıklanmıştır.
Buna göre, … Belediyesi tüzel kişiliği itibarıyla kurumlar vergisi mükellefi olmamakla
birlikte devamlılık arz eden ticari, sınai ve zirai faaliyetleri nedeniyle Belediye tüzel kişiliğine bağlı
oluşan iktisadi işletmelerinin kurumlar vergisine tabi tutulması gerekecektir.
Konuyla ilgili olarak özelge talep formunda “… Katı Atık Depolama Sahası Deponi Gazından
Elektrik Enerjisi Üretim Tesisinin Kurdurularak İşletmecilik Hakkının Kiraya Verilmesi İşi
Sözleşmesi”nin incelenmesinden, … Belediyesi tarafından … Katı Atık Depolama Sahasında oluşan
deponi gazının değerlendirilebilmesi için altyapının hazırlanması ile enerji tesisinin kurdurularak
işletmecilik hakkının 10 yıl süreyle …’ne kiraya verildiği; söz konusu işletmecilik hakkının kiraya
verilmesi karşılığında tesisin kurulup enerji üretimine başlandığı tarihten itibaren yıllık KDV hariç
151.000,00 TL kira bedelinin ödeneceği ayrıca yüklenicinin ürettiği enerji karşılığında elde edeceği
brüt gelirden %5 oranında Belediyeye pay verileceği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, … Belediyesi tarafından gaz bacalarının
geçirimsizliğinin sağlanması, düşey gaz bacalarının yatay borulama sistemiyle toplanması, sızıntı
suyu toplama havuzlarında toplanan çöp sızıntı sularının geri devir yöntemiyle tekrar saha üzerine
verilecek sistemin ve enerji üretim tesisinin kurulması ve işletilmesi faaliyetlerinin pay ya da kira
bedeli adı altında bir bedel karşılığı …’ne devredilmesi ticari bir iş olarak kabul edileceğinden
anılan Belediyeye bağlı bir iktisadi işletme oluşacak ve oluşan bu iktisadi işletme nezdinde
kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekecektir.
Öte yandan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin,
mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı,
safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin
uygulanacağı hükme bağlanmış olup Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde ise, safi kazancın
tespit edilmesinde indirebilecek giderler sayılmış ve aynı maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı
bendinde de, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi
kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceği belirtilmiştir.
Bu çerçevede, şirketiniz tarafından … Belediyesine, enerji üretim tesisi kurarak işletme
hakkının 10 yıl süreyle kiralanması dolayısıyla yıllık olarak yapılan kira ödemelerinin ve yine kira
ödemesi niteliğinde olup söz konusu tesislerde aylık üretilen enerji karşılığı elde edilen brüt gelirin
% 5'i şeklinde belirlenerek yapılan ödemelerin, anılan Belediyenin iktisadi işletmesi tarafından
şirketinize düzenlenecek faturaya istinaden Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (1) numaralı bendi uyarınca kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilmesi
mümkündür.
II- KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;
-1/1 maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde
Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,
-1/3-g maddesinde; genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve
köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki
kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler iledöner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticarî, sınaî, ziraî ve
meslekî nitelikteki teslim ve hizmetlerinin katma değer vergisine tabi olduğu,
-20'nci maddesinde,teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil
eden bedel olacağı; bedel deyiminin malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar
adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca
borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve
değerler toplamını ifade ettiği,
hükümlerine yer verilmiştir.
Şirketinizin … Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı ile … katı
atık sahasında oluşan deponi gazının değerlendirilerek enerji üretim tesisi kurulması ve işletme
hakkının 10 yıl süreyle kiralanması konusunda yapılan sözleşmenin 9.3'üncü maddesi ile üretilen
enerji karşılığında elde edilecek brüt gelirden % 5 oranında … Belediyesine verilecek pay söz
konusu hizmetin karşılığını teşkil eden bedel olacağından, bu bedel üzerinden KDV hesaplanması
gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.