SPK Lisansına Sahip Bağımsız Denetim Şirketinin Faaliyetlerine Uygulanacak Kurumlar Vergisi Oranı ve Enflasyon Düzeltmesi Hk.
SPK Lisansına Sahip Bağımsız Denetim Şirketinin
Faaliyetlerine Uygulanacak Kurumlar Vergisi Oranı ve
Enflasyon Düzeltmesi Hk.
Kanun Numarası
213
Kanun
VERGİ USUL KANUNU
Özelge NO
E-27575268-105[Mük.298-2024-533]-175780
Özelge Tarihi
23.03.2026
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
Sayı :E-27575268-105[Mük.298-2024-533]-175780
SPK Lisansına Sahip Bağımsız Denetim şirketinin Faaliyetlerine Konu: Uygulanacak Kurumlar Vergisi Oranı ve Enflasyon Düzeltmesi Hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;
Şirketinizin bağımsız denetim, mali danışmanlık ve finansal danışmanlık
23.03.2026
faaliyetlerinde bulunduğu,
Halka açık olmayan veya bankacılık faaliyetinde bulunmayan kurumların bağımsız
denetim faaliyetinin, Kamu Gözetimi Kurumundan (KGK) alınan lisans kapsamında
yürütüldüğü,
- Halka açık olan veya bankacılık faaliyetinde bulunan şirketlerin bağımsız
denetimini yapabilmek için KGK lisansına ilaveten ilgili Sermaye Piyasası Kurumuna
(SPK) veya Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan da lisans alınmasının
zorunlu olduğu,
Şirketinizin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında denetim faaliyetinde
bulunduğu
belirtilerek, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında kurumlar vergisi
oranınızın ne olacağı ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 33 üncü maddesinin
dördüncü fıkrası uyarınca enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkını
kurum kazancınızın tespitinde dikkate alıp almayacağınız hususlarında
Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.
I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasında; "(7394
sayılı kanunun 25 inci maddesiyle değişen fıkra; Yürürlük: 2023 yılı vergilendirme
dönemi kurum kazançlarına uygulanmak üzere 15.04.2022) Kurumlar vergisi, kurum
kazancı üzerinden (7456 sayılı kanunun 21 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:
1/10/2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere;
kurumların 2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına,
özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2023 takvim yılında başlayan özel
hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına
uygulanmak üzere 15.07.2023) %25 oranında alınır. Şu kadar ki bankalar, 6361 sayılı
Kanun kapsamındaki şirketler, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz
müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve
reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin kurum kazançları üzerinden kurumlar
vergisi (7456 sayılı kanunun 21 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 1/10/2023
tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; kurumların
2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına, özel hesap
dönemine tabi olan kurumların ise 2023 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi
ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere
15.07.2023) %30 oranında alınır." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun;
- "Sermaye piyasası faaliyetleri" başlıklı 34 üncü maddesinde, "(1) Sermaye piyasası
faaliyetleri, sermaye piyasası kurumlarının bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri, bu
Kanun kapsamına giren yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile bunlara ek olarak
sunulan yan hizmetlerden oluşur.",
- "Sermaye piyasası kurumları" başlıklı 35 inci maddesinde, "(1) Bu Kanuna göre
faaliyette bulunabilecek sermaye piyasası kurumları aşağıda gösterilmiştir:
c) Sermaye piyasasında faaliyette bulunacak bağımsız denetim, değerleme ve
derecelendirme kuruluşları
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, şirketiniz 6362 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununda sayılan sermaye piyasası kurumları arasında yer aldığından,
1/1/2023 tarihinden itibaren elde ettiğiniz kurum kazançlarınızın tamamına
uygulanacak kurumlar vergisi oranının %30 olarak dikkate alınması gerekmektedir.
II- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- Mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan
kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.
1.Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri
fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde
%100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî
tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulamasI,
her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.
Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları
düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi
dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine
üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap
dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi
dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi
dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.
Geçici 33 üncü maddesinde, "Geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere (...) ve
2022 hesap dönemleri (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2022 ve
2023 yılında biten hesap dönemleri itibarıyla) ile 2023 hesap dönemi geçici vergi
dönemlerinde mükerrer 298 inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine
ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon
düzeltmesine tabi tutulmaz.
31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına
bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon
düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında
gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl
zararı zarar olarak kabul edilmez.
Bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve
Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik
para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası
kurumları, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri, tasfiye ve iflas
hallerindeki şirketler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri ile
kamu iktisadi kuruluşları tarafından geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere
2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan
kâr/zarar farkı, kazancın tespitinde dikkate alınmaz...",
- Geçici 37 nci maddesinde, "2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri de dahil
olmak üzere 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (kendilerine özel hesap dönemi
tayin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemleri itibarıyla)
mükerrer 298 inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların
oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi
tutulmaz. Bu fıkra kapsamında belirlenen dönemleri geçici vergi dönemleri de dahil
olmak üzere üç hesap dönemine kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu madde hükümleri, geçici 33 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında olan
mükellefler hakkında da uygulanır.
hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, 2023 hesap dönemi sonu ve müteakip dönemlerde yapılacak enflasyon
düzeltmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563, 582 ve 587 Sıra No.lu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/düzenlemeler yapılmış; 165, 170,
175, 176, 181, 187, 191, 192 ve 196 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerinde de ilave
açıklamalara ve örnek uygulamalara yer verilmiştir.
Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;
- "Enflasyon düzeltmesi yapacak olanlar" başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında,
"Enflasyon düzeltmesi, kollektif, adî komandit ve adî şirketler dâhil kazançlarını
bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından
yapılır. Bilanço esasına göre defter tutan kollektif, adî komandit ve adî şirketlerde
enflasyon düzeltmesi bu şirketlerin bilançoları nezdinde yapılır. Kurumlar vergisi
mükellefi olan iş ortaklıklarının da bilançoları enflasyon düzeltmesine tabi tutulur.
"Cari dönem kārı/zararı" başlıklı 38 inci maddesinde; "(1) 2024 hesap dönemine ait
vergi matrahı, düzeltilmiş bilançoya göre tespit edilecektir.
(2) Geçici vergi dönemleri ve hesap dönemi sonu itibarıyla oluşan kâr ya da zarar,
"Enflasyon Düzeltme Hesabı"nın bakiyesine göre bulunacaktır. "Enflasyon Düzeltme
Hesabı"nın bakiyesi, "Enflasyon Düzeltmesi Kârları/Zararları" hesapları aracılığıyla
"Dönem Kârı veya Zararı Hesabi"na devredilerek kapatılacak ve verilen bakiye türüne
göre işletmenin dönem kâr ya da zararı görülmüş olacaktır.
(3) 28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7491 Sayılı Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
17 nci maddesi ile, 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinde yapılan
düzenlemeye göre bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama,
Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki
şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık
önetim sirketleri ve sigortd ns sirl
emeklilik şirketleri tarafından geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve
2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar
farkı kazancın tespitinde dikkate alınmayacaktır.
Bu hüküm uyarınca, bu mükellefler geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024
ve 2025 hesap dönemlerinde bilançolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutacak,
ancak düzeltme sonucu oluşacak kar veya zararlarını dönem kazancının tespitinde
dikkate almayacaklardır."
açıklamaları yer almaktadır.
Bunun yanı sıra, 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (8)
numaralı bendinde bulunan yetki kapsamında 582 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği ile 2025 hesap döneminin birinci, ikinci ve üçüncü geçici vergi
döneminde, 587 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile de 2025 hesap
döneminin dördüncü geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmaması
sağlanmıştır.
Ayrıca, 165 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerinin "213 Sayılı Kanunun Geçici 33
üncü Maddesinin (7491 sayılı Kanunla Eklenen) Dördüncü Fıkrası Kapsamındaki
Mükelleflerde Enflasyon Düzeltmesi" başlıklı 13 üncü maddesinin "13.1. Ortak Hususlar"
başlıklı bölümünde; "213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ve
geçici 33 üncü maddesi ile 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarıncа,
kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri
(mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrasının (7) numaralı bendi ve bu bendin
uygulamasına ilişkin düzenlemeler saklı kalmak üzere) 2023 hesap dönemi sonunda
ve düzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak (geçici vergi
dönemleri dâhil) izleyen hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmak
zorundadır.
Bahse konu maddeler gereğince, mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrasının (7)
numaralı bendi kapsamındakiler hariç olmak üzere, 2023 hesap dönemi sonuna ait
bilançonun enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasından kaynaklanan kâr vergiye
tabi tutulmamakta, zarar ise zarar olarak kabul edilmemektedir. Diğer dönemlere
ilişkin yapılan düzeltmeden kaynaklanan kâr/zarar ise ilgili dönem kazancının
tespitinde dikkate alınmaktadır.
Ancak, mezkûr Kanunun geçici 33 üncü maddesinin 7491 sayılı Kanunla eklenen
dördüncü fıkrasında;
- Bankalar,
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman
Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler,
- Sermaye piyasası kurumları,
tarafından geçici vergi dönemleri de dāhil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap
dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkının,
kazancın tespitinde dikkate alınmayacağı, bu fıkra kapsamında belirlenen
dönemleri geçici vergi dönemleri de dâhil olmak üzere bir hesap dönemi kadar
uzatmaya Cumhurbaşkanının yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu bağlamda, geçici 33 üncü maddenin mezkûr fıkrası kapsamında olan mükellefler
tarafından 213 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde enflasyon düzeltmesi yapılması
zorunlu olup, 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden
kaynaklanan kâr/zarar farkı mezkûr fıkra gereğince kazancın tespitinde dikkate
alınmayacaktır.
..." açıklamaları yer almaktadır.
Bu minvâlde, 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrası
kapsamında olan şirketinizin, 2024 hesap döneminde enflasyon düzeltmesinden
kaynaklanan kâr/zarar farkını, kazancın tespitinde dikkate almaması icap
etmektedir.
Diğer taraftan, 582 ve 587 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri kapsamında
2025 hesap döneminin geçici vergi dönemlerinde, 213 Sayılı Kanunun geçici 37 nci
maddesi hükmü gereği ise 2025 hesap dönemi sonu ile geçici vergi dönemleri dâhil
2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, mali tablolarınızın enflasyon düzeltmesine
tabi tutulmaması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak
verilmiştir.
(**) inceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış
bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,
bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası
kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.