T.C. Merkez Bankası nezdinde tutulan zorunlu karşılıklar dolayısıyla alınan gelirlere uygulanacak BSMV oranı hk.

Özelge: T.C. Merkez Bankası nezdinde tutulan zorunlu
karşılıklar dolayısıyla alınan gelirlere uygulanacak BSMV
oranı hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.99.16.02-6802-33-107
Tarih: 
05/09/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.99.16.02-6802-33-107 05/09/2011
Konu : T.C. Merkez Bankasından alınan zorunlu karşılık  
gelirlerinde BSMV oranı
 
            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Bankanızın yükümlülükleri üzerinden 2005/1 sayılı
Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ uyarınca zorunlu karşılık hesaplanarak T.C. Merkez Bankasına
yatırıldığı, yatırılan TL zorunlu karşılık tutarları üzerinden ilgili bankaca nema hesaplandığı ve
hesaplanan nemaların üçer aylık periyodlarla adı geçen banka nezdindeki hesaplarınıza aktarıldığı,
TL zorunlu karşılık ödemeleri üzerinden almış olduğunuz gelirlerin T.C. Merkez Bankasına yatırılan
mevduat kapsamında alınan gelir olarak değerlendirilmesi ve bu gelirlere banka ve sigorta
muameleleri vergisi oranının % 1 olarak uygulanması gerektiği belirtilerek, konu hakkındaki
Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.
             6802 sayılı Gider Vergileri  Kanununun 33 üncü maddesinin verdiği yetkiye istinaden
çıkarılan 28/08/1998 tarihli ve 98/11591 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca; bankalararası
mevduat muameleleri sonucu lehe alınan paralar üzerinden % 1, diğer banka ve sigorta
muamelelerinde lehe alınan paralar üzerinden % 5 oranında banka ve sigorta muameleleri vergisi
alınmaktadır.
            5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde mevduat; yazılı ya da sözlü olarak
veya herhangi bir şekilde halka duyurulmak suretiyle ivazsız veya bir ivaz karşılığında istendiğinde
ya da belli bir vadede geri ödenmek üzere kabul edilen para olarak tanımlanmıştır.
             1211 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanununun 5411 sayılı Kanunun 168 inci maddesi ile
değişik 40-II maddesinde ise, bankaların, Merkez Bankası nezdinde açılacak hesaplarda
yükümlülükleri esas alınarak, nakden zorunlu karşılık tesis edeceği, zorunlu karşılığa tabi
yükümlülüklerin kapsamı, zorunlu karşılıkların oranı, tesis süresi, bu yükümlülükler için tesis edilen
karşılıklara gerektiğinde ödenecek faiz oranı, mevduat veya katılım fonlarından olağanüstü
çekilişler ile birleşme, devir ve bölünme hallerinde yapılacak işlemler de dahil olmak üzere
uygulamaya yönelik her türlü usul ve esasların Merkez Bankasınca belirleneceği, bloke hesaplarda
tutulan zorunlu karşılıkların hiçbir amaç ve konunun finansmanı için kullanılamayacağı, temlik ve
haciz edilemeyeceği hükümleri yer almaktadır.
             Bu hükümlere göre, mevduatın hukuki niteliğinin 818 sayılı Borçlar Kanununun 306 ncı
maddesine göre, karz (ödünç) sözleşmesi, zorunlu karşılıkların ise aynı Kanunun 472 nci
maddesinde düzenlenen usulsüz tevdi sözleşmesi olarak nitelendirilmesi ve mevduat ile zorunlu
karşılıkların birbirinden ayrı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
             Bu nedenlerle, bankanızca T.C. Merkez Bankası nezdinde açılan hesaplara yatırılan zorunlu
karşılıklar dolayısıyla lehe alınan faizler üzerinden % 5 oranında banka ve sigorta muameleleri
vergisi ödenmesi gerekmektedir.             Bilgi edinilmesini rica ederim.