Talep olmaması nedeniyle satışa sunulmayan sigaraların imha edilmesi halinde ÖTV hesaplanıp hesaplanmayacağı
Talep olmaması nedeniyle satışa sunulmayan
sigaraların imha edilmesi halinde ÖTV hesaplanıp
hesaplanmayacağı
Kanun Numarası
4760
Kanun
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU
Özelge No
21152195-135[2-2019/661]-296521
Özelge Tarihi
13.10.2020
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı
(Gelir Kanunları KDV ve ÖTV Grup Müdürlüğü)
Sayı: 21152195-135[2-2019/661]-296521
Talep olmaması nedeniyle
satışa sunulmayan sigaraların Konu:
imha edilmesi halinde ÖTV
hesaplanıp hesaplanmayacağı
13.10.2020
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, Şirketiniz tarafından üretilen
tütün içeren sigaralardan bir kısmının stokta beklediği ve hiç satışının yapılamadığı,
piyasada talep görmemesi nedeniyle satışa sunulmayan bu malların imhasının
planlandığı belirtilerek, imha sürecinde stokta bulunan sigaralara ilişkin özel tüketim
vergisi (ÖTV) hesaplanıp hesaplanmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşünün
bildirilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
4760 sayılı ÖTV Kanununun;
(1/1) maddesinde, bu Kanuna ekli (III) sayılı listedeki malların ithalatı veya imal
edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışının
bir defaya mahsus olmak üzere vergiye tabi olduğu,
- (2/1-e) maddesinde, teslimin, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya adına
hareket edenlerce alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesini ifade ettiği,
- (2/3-a) maddesinde, vergiye tabi malların vergiye tabi olan malların imali dışında
her ne suretle olursa olsun kullanılmasının, sarfının, işletmeden çekilmesinin veya
işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesinin
de teslim sayıldığı,
- (3/a) maddesinde, vergiyi doğuran olayın, malın teslimi ile gerçekleşeceği
hükme bağlanmış olup, söz konusu hükümlerin uygulanmasına dair usul ve esaslara
ilişkin açıklamalara Özel Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde
yer verilmiştir.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- 274 üncü maddesinde, "Emtia, maliyet bedeliyle değerlenir. Emtianın maliyet
bedeline nazaran değerleme günündeki satış bedelleri %10 ve daha fazla bir
düşüklük gösterdiği hallerde mükellef, maliyet bedeli yerine 267 nci maddenin ikinci
sırasındaki usul hariç olmak üzere, emsal bedeli ölçüsünü tatbik edebilir. Bu hüküm
275 inci maddede yazılı mamuller için de uygulanabilir",
278 inci maddesinde, "Yangın, deprem ve su basması gibi afetler yüzünden
veyahut bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde
iktisadi kıymetlerinde önemli bir azalış vâki olan emtia ile maliyetlerinin
hesaplanması mûtat olmayan hurdalar ve döküntüler, üstüpü, deşe ve iskartalar
emsal bedeli ile değerlenir"
hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun 278 ici maddesinin uygulamasına ilişkin açıklamalara 496 Sıra No.lu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "İmha Edilen Emtianın Değerlenmesinde Genel
Uygulama" başlıklı birinci bölümünde yer verilmiştir.
Bu kapsamda, aktife kayıtlı ticari emtialar bakımından, modasının geçmesi,
müfredat değişikliği, hızlı teknolojik gelişme, belirli bir yılın üzerinde olma ve benzeri
gerekçelerle mezkûr Kanunun 278 inci maddesi uygulamasından, maddede
öngörülen durumlar vuku bulmadığından, yararlanılması mümkün değildir. Ancak,
değerleme gününde stoklarda bulunan söz konusu emtianın maliyet bedeline
nazaran değerleme günündeki satış bedellerinin (piyasadaki o mala ilişkin genel
fiyat düzeyinin) %10 ve daha fazla bir düşüklük göstermesi halinde, emtianın maliyet
bedelinin piyasadaki o mala ilişkin genel fiyat düzeyinin altında kaldığının
ispatlanmasına bağlı olarak, Kanunun 274 üncü maddesi kapsamında dönem sonu
stoklarını emsal bedeli ile değerlemek isteyen mükelleflerce takdir komisyonuna
yapılan müracaat üzerine takdir komisyonunca emsal bedelin tespit edilmesi
mümkündür.
Bu bağlamda, üretimi yapılan, ancak talep görmemesi nedeniyle satışa
sunulmadığı ve stoklarda yer aldığı belirtilen tütün içeren sigaralar bakımından, söz
konusu gerekçeyle Kanunun 278 inci maddesi uygulamasından yararlanılması
mümkün değildir. Ancak, söz konusu stokların Kanunun 274 üncü maddesi
kapsamında emsal bedeli ile değerlemek istenmesi halinde, mükellefçe takdir
komisyonuna yapılan müracaat üzerine takdir komisyonunca emsal bedelin tespit
edilmesi mümkündür.
Diğer taraftan söz konusu kıymetler için Kanunun 274 üncü maddesi kapsamında
değer biçilmesi işleminin, mükellefin söz konusu kıymetlerini imha etmesine ve imha
nedeniyle bu kıymetlerin maliyet bedellerinin kayıtlara gider olarak yansıtılmasına
cevaz verildiği anlamına gelmeyeceği tabii olup, bu kapsamda değerlenen
emtianın, imha edilmek istenmesi halinde, imha işleminin 496 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinin birinci bölümünde belirtilen şekilde yapılması ve emsal
bedel üzerinden kayıtlardan çıkışının yapılması gerekmektedir.
Öte yandan 11/9/2020 tarihli ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tütün
Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kāğıdı ve Alkollü İçkilerde Ürün İzleme Sistemi
Uygulama Genel Tebliğinin (3.5.5) numaralı "Bandrol ve Kodlanmış Etiket Fireleri
Üzerine Yapılacak İşlemler" başlıklı bölümünde tütün mamulü bandrollerinin
imhasına ilişkin usul ve esaslara yönelik açıklamalara yer verilmiştir.
Buna ile
ve
göre, Vergi Usul Kanununun 274 üncü maddesi kapsamında emsal bedel
değerlenen tütün mamullerinin imha edilmek istenmesi halinde, imha işleminin
Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı ve Alkollü İçkilerde Ürün İzleme
Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde belirlendiği şekilde teşekkül ettirilecek "Fire
Bandrolü Tespit ve imha Komisyonu" nezdinde ve bu Tebliğde belirlenen usul
esaslar çerçevesinde yapılması kaydıyla, imha edilen mallara ilişkin ÖTV
hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak söz konusu imha işleminin mezkür
Tebliğde belirtildiği şekilde yapılmaması halinde, söz konusu imha işlemi ÖTV
Kanununun (2/3-a) maddesi hükmünce işletmeden çekilme kapsamında teslim
sayılacağından, imha edilen bu mallara ilişkin hesaplanan ÖTV'nin, ilgili
vergilendirme dönemi beyannamesinde beyan edilmesi ve beyanname verme
süresi içinde ödenmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.