Tevkifat matrahının tespiti hk.
Tevkifat matrahının tespiti hk.
Sayı:
62030549-120[Geç.67-2016/559]-2754
Tarih:
04/01/2017
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı : 62030549-120[Geç.67-2016/559]-2754 04.01.2017
Konu : Tevkifat matrahının tespiti hk
İlgide kayıtlı özelge talep formunda Şirketinizin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile ilgili
mevzuat hükümlerine uygun olarak faaliyet gösteren bir kurum olduğu belirtilerek, bir gerçek kişi
tarafından fona geri iade ya da üçüncü kişilere satış suretiyle yabancı para cinsinden
gerçekleştirilen yatırım fonu katılma belgesi işlemlerinden elde edilen gelirlerde Gelir Vergisi
Kanununun geçici 67 nci maddesi kapsamında stopaj matrahının nasıl tespit edileceği hususunda
Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında,
" Bankalar ve aracı kurumlar takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla
a) Alım satımına aracılık ettikleri menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarının alış ve
satış bedelleri arasındaki fark,
b) Alımına aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının itfası halinde
alış bedeli ile itfa bedeli arasındaki fark,
c) Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının tahsiline aracılık ettikleri dönemsel
getirileri (herhangi bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracına bağlı olmayan),
ç) Aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının ödünç işlemlerinden
sağlanan gelirler Üzerinden % 15 oranında vergi tevkifatı yaparlar.
Üç aylık dönem içerisinde aynı türden menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı ile ilgili
olarak birden fazla alım satım işlemi yapılması halinde tevkifatın gerçekleştirilmesinde bu işlemler
tek bir işlem olarak dikkate alınır. Aynı türden menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı
alım satımından doğan zararlar takvim yılı aşılmamak kaydıyla izleyen dönemlerin tevkifat
matrahından mahsup edilir. Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymet veya diğer
sermaye piyasası aracının alış ve satış bedeli olarak işlem tarihindeki Yeni Türk Lirası karşılıkları
esas alınarak tevkifat matrahı tespit edilir. Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracının
yabancı bir para cinsinden ihraç edilmiş olması halinde ise tevkifat matrahının tespitinde kur farkı
dikkate alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Konu ile ilgili olarak 30/12/2005 tarihli ve 26039 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 257 Seri
Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin, "2.4.1. Alım-satım işlemlerinde tevkifat matrahı" başlıklı
bölümünde,
"Alım-satım işlemlerinde tevkifat matrahı alış bedeli ile satış bedeli arasındaki tutar olacaktır. Alışve satış işlemleri sırasında ödenen komisyonlar ile banka ve sigorta muameleleri vergisi tevkifat
matrahının tespitinde dikkate alınacak olup, bu giderler dışında başkaca bir giderin tevkifat
matrahının tespitinde indirim konusu yapılması söz konusu değildir.
Tevkifat matrahının tespitinde aşağıda yapılan açıklamaların da dikkate alınması gerekmektedir.",
"2.4.1.8. Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası
araçları" başlıklı bölümünde;
"Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracına
ilişkin işlemlerde, tevkifat matrahının tespitinde alış ve satış bedeli olarak işlem tarihindeki Yeni
Türk Lirası karşılıkları esas alınacaktır.",
"2.4.1.9. Yabancı para cinsinden ihraç edilen menkul kıymetler veya diğer sermaye piyasası
araçları" başlıklı bölümünde de;
"Menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının yabancı bir para cinsinden ihraç edilmiş
olması halinde ise, tevkifat matrahının tespitinde kur farkı dikkate alınmayacaktır.
Kur olarak işlem anında kullanılan kur, böyle bir kurun bulunmadığı hallerde ise Merkez Bankası
döviz alış kuru esas alınacaktır.
Örnek:
Bay (A), (X) Bankası aracılığı ile 08.02.2006 ihraç tarihli, 3 yıl vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli
döviz cinsinden Devlet tahvilinden 02.05.2006 tarihinde 100.000 $ tutarında alım yapmıştır.
Bay (A), söz konusu Devlet tahvilini 15.06.2006 tarihinde (X) Bankası aracılığı ile 101.000 $'a
satmıştır.
Döviz olarak yapılan işlemlerde öncelikli olarak ilgili bankanın alım-satım tarihinde uyguladığı kur
esas alınmakta olup, örneğimizde söz konusu kur, alım tarihinde 1.35 YTL, satım tarihinde ise 1.45
YTL olarak kabul edilmiştir.
Tevkifat matrahı tespit edilirken kur farkı dikkate alınmayacak, (X) Bankasınca Bay (A)'nın alım-
satım kazancı olan (101.000 $ - 100.000 $=) 1.000 $'ın satış tarihindeki YTL karşılığı olan (1.000 $
x 1.45 =) 1.450 YTL üzerinden % 15 oranında tevkifat yapılacaktır."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; yabancı para cinsinden işlem gören yatırım fonu katılma
belgelerinin bir gerçek kişi tarafından fona iadesi ya da üçüncü kişilere satışından elde edilen
gelirlerde tevkifat matrahının tespitinde kur farkının dikkate alınmaması gerekmektedir.
Dolayısıyla, Şirketinizce tevkifat matrahının hesabında yabancı para cinsinden işlem gören katılma
belgelerinin alış ve satış bedeli olarak işlem tarihindeki Türk Lirası karşılıklarının dikkate
alınmaması, döviz olarak elde edilen kazancın (satış bedeli-alış bedeli) satış tarihindeki Türk Lirası
karşılığı olan tutar üzerinden tevkifat yapılması gerekmektedir.
Yatırım fonu katılma belgelerinin dövize, altına veya başka bir değere endeksli olarak işlem görmesi
halinde ise bu katılma belgelerinin alım-satımına ilişkin işlemlerde tevkifat matrahının tespitinde
alış ve satış bedeli olarak işlem tarihindeki Türk Lirası karşılıkları başka bir deyişle kur farkı
dikkate alınacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.